Özet Bilgi: 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesine 4. fıkra (TCK m. 158/4) eklenmiştir. Yeni yasal düzenlemeye göre; dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca banka hesabı, IBAN, ödeme aracı veya kripto varlık cüzdanı bilgilerini vermekle sınırlı kalan kişilerin cezası yarı oranında indirilir. Bilişim dolandırıcılığında (TCK m. 158/1-f) 4 yıl olan alt sınır hapis cezası bu indirimle 2 yıla düşmekte ve sanıklar için HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) ile ceza erteleme imkânı doğmaktadır. Ayrıca kesinleşmiş cezası bulunan hükümlüler için mahkemelerden uyarlama yargılaması talep edilebilmektedir.
İnternet ve sosyal medya üzerinden “öğrenciye ek kazanç”, “kripto para transfer komisyonu” veya “günlük hesap kiralama” vaadiyle banka hesabını (IBAN) başkasına veren vatandaşlar, dolandırıcılık şebekelerinin parayı bu hesaplara yönlendirmesi sonucu ağır ceza davalarıyla yüzleşmektedir. Kanun koyucu, asıl suç örgütü yöneticileri ile katkısı yalnızca hesap numarasını vermekten ibaret olan kişilerin cezasını ayrıştırmak amacıyla TCK 158’e bu özel indirim hükmünü getirmiştir.
1. Yeni Kanun Düzenlemesi: TCK m. 158/4 IBAN Kullandırma İndirimi Nedir?
7589 sayılı Kanun ile TCK m. 158’e eklenen dördüncü fıkra, yeni bir suç türü yaratmamış; iştirak derecesi hafif olan hesap sahipleri için özel bir yasal indirim sebebi oluşturmuştur:
Yarı Oranında Cezada İndirim Şartı
Kişinin dolandırıcılık suçundaki rolü; mağdurla görüşme yapmamış, sahte ilan açmamış, parayı bizzat yönetmemiş veya örgüt hiyerarşisinde bulunmamış olması kaydıyla, yalnızca hesaba erişim sağlayan bilgi veya araçları vermekle sınırlı kalmışsa temel ceza yarı oranında indirilir.
Cezanın 2 Yıla İnmesi ve HAGB Kapsamına Girmesi
TCK m. 158/1-f (bilişim sistemleri ile dolandırıcılık) suçunda kanuni hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır. TCK m. 158/4 gereğince yarı yarıya indirim yapıldığında bu ceza 2 yıla kadar inmektedir. Bu sayede daha önce 4 yıl nedeniyle doğrudan cezaevine girme tehlikesi yaşayan hesap sahipleri, kanuni şartları varsa HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) veya cezanın ertelenmesi kapsamına girebilmektedir.
Kimler Bu İndirimden Yararlanamaz?
Gelen parayı bankomatlardan (ATM) bizzat çeken, üçüncü kişilere dağıtan, kripto varlığa çeviren, mağdurla yazışan veya menfaatin paylaşımında organizatörlük yapanlar “yalnızca hesap bilgilerini verme sınırını” aştıkları için TCK m. 158/4 indiriminden faydalanamaz ve asli fail/müşterek fail olarak en üst hadden yargılanırlar.
2. Kesinleşmiş Cezası Olanlar İçin: Uyarlama Yargılaması Başvurusu
Yeni kanunun en önemli kazanımlarından biri geçmişe etkili olmasıdır (TCK m. 7/2 Lehe Kanun İlkesi):
- Derdest (Devam Eden) Dosyalar: Mahkemeler ve Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) daireleri, devam eden yargılamalarda TCK m. 158/4 hükmünü resen gözetmek ve cezayı yarı oranında indirmek zorundadır.
- Cezası Kesinleşen ve İnfazda Olan Hükümlüler: Kanunun Geçici 1. maddesi uyarınca, daha önce IBAN kullandırma sebebiyle mahkûm olan kişiler hükmü veren mahkemeye “Uyarlama Yargılaması” talebinde bulunabilir. Mahkeme dosya üzerinden yeni kanuna göre cezayı yarı yarıya indirerek cezaevi infazını durdurabilir veya tahliye kararı verebilir.
3. 5549 Sayılı Kanun m. 19/A Boyutu ve MASAK Blokeleri
Hesabını başkasına kullandıran kişilerin karşılaştığı diğer kritik yasal mevzuat Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’dur:
1. Başkası Hesabına İşlem Yapıldığını Bildirmeme Suçu (m. 19/A): Bankalarda kendi adına ve fakat başkası hesabına hareket eden kimse, bunu bankaya yazılı bildirmezse 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.
2. MASAK ve CMK m. 128 Hesap Blokeleri: Şüpheli işlem tespit edildiğinde MASAK ve Cumhuriyet Savcılıkları hesaplara derhal bloke koymaktadır. Blokenin kaldırılması için hesabın suç örgütleriyle bağlantılı olmadığını ve gelen paranın kaynağını ispatlayan delillerle Sulh Ceza Hâkimliği’ne itiraz edilmelidir.
4. Etkin Pişmanlık (TCK m. 168) ve Mağdurun Zararının Karşılanması
TCK m. 158/4’teki yarı oranındaki indirime ek olarak, mağdurun maddi zararının giderilmesi halinde TCK m. 168 etkin pişmanlık hükümleri de uygulanabilmektedir:
- Soruşturma Aşamasında Zarar Giderilirse: Cezada 2/3 oranına kadar indirim yapılır (TCK m. 168/1).
- Dava Açıldıktan Sonra Hükümden Önce Zarar Giderilirse: Cezada 1/2 oranına kadar indirim yapılır (TCK m. 168/2).
- Çifte İndirim Etkisi: Hem TCK m. 158/4 (sadece bilgi verme indirimi) hem de TCK m. 168 (etkin pişmanlık) birlikte uygulandığında hapis cezası adli para cezasına çevrilebilecek seviyelere inebilmektedir.
5. IBAN Mağdurları İçin Ceza Soruşturmasında Savunma Stratejisi
Banka hesabına dolandırıcılık parası giren ve savcılıkça şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılan vatandaşların dikkat etmesi gereken hususlar:
- Kast Unsurunun Çürütülmesi: Kişinin suç işleme kastı taşımadığı, karşı tarafın dolandırıcı olduğunu bilmediği, iş teklifi veya borç verme bahanesiyle aldatıldığı yazışmalarla ortaya konulmalıdır.
- Katkının Sınırlı Olduğunun İspatı: Kişinin paranın transferi veya çekilmesi aşamasında hiçbir rol almadığı, eyleminin sadece hesap numarasını paylaşmaktan ibaret kaldığı vurgulanarak TCK m. 158/4 uygulaması talep edilmelidir.
- Zararın Giderilmesi İradesi: Müştekinin zararı tespit edilip dosyaya sunularak etkin pişmanlık hükümleri devreye sokulabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
❓ TCK 158/4 değişikliğiyle IBAN kiralama suç olmaktan çıktı mı?
Hayır. Eylem suç olmaktan çıkmamıştır; eylem yine dolandırıcılığa iştirak suçu oluşturur. Ancak rolü sadece hesap bilgisini vermekle sınırlı kalan kişiler için ceza yarı oranında indirilir.
❓ Kesinleşmiş IBAN cezam var, cezaevinden çıkabilir miyim?
Olayın ve cezanın boyutuna göre tahliye durumu olabilir. 7589 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi uyarınca lehe kanun kapsamında mahkemeye uyarlama yargılaması dilekçesi verilerek cezanın yarı yarıya indirilmesi ve infazın durdurulması istenebilir.
❓ TCK 158/4 uygulandığında HAGB verilebilir mi?
Evet. 4 yıllık alt sınır yarı indirimle 2 yıla düştüğünden ve CMK m. 231 uyarınca 2 yıl veya daha az süreli hapis cezalarında HAGB uygulanabildiğinden, şartları varsa sanık hakkında HAGB kararı verilebilir.
Yasal Uyarı
Bu makale bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, içerikler izinsiz kullanılamaz. Hukuk her olayda farklılık gösterir ve her olayın kendi şartları içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. İşbu nedenle mağduriyetleriniz veya bu tür olaylar yaşamanız halinde uzman bir avukatla sürecin yürütülmesi tavsiye edilir.