2026’da vergi mevzuatı açısından genel kural, enflasyon düzeltmesi yapılmamasıdır. VUK geçici m.37, 2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri dâhil 2026 ve 2027 hesap dönemlerini kapsıyor. Ancak kanunda özel olarak belirtilen altın ve gümüş faaliyeti kapsamındaki mükellefler bu uygulamanın dışında. Şirketin tabi olduğu finansal raporlama kuralları da ayrıca kontrol edilmeli.[1]
Üretim ve ticaret şirketleri için önemli olan yalnız yıl sonunda düzeltme yapılıp yapılmayacağı değildir. Önceki yıllarda düzeltilmiş makine, stok ve diğer hesapların hangi değerlerle izleneceği de önemli. Aşağıda, vergi kayıtlarıyla finansal raporların neden farklı kurallara tabi olabileceğini ve şirketin hangi belgeleri hazırlaması gerektiğini açıklıyoruz.
İçindekiler
- Enflasyon düzeltmesi nedir?
- 2026 ve 2027’de hangi şirketler düzeltme yapmayacak?
- Altın ve gümüş işi yapan her işletme aynı kapsamda mı?
- Düzeltme yapılmayınca eski kayıt değerlerine mi dönülür?
- Makine veya taşınmaz satılırsa vergi hesabında neye bakılır?
- Enflasyon düzeltmesi şirketin vergisini artırabilir mi?
- Geçmiş yıl zararlarının hepsi aynı şekilde mi dikkate alınır?
- Geçmiş yıllara ilişkin düzenlemeler neden ayrı incelenmeli?
- Vergi için enflasyon düzeltmesi yapılmaması, finansal raporlama yükümlülüğünü de kaldırır mı?
- Şirket hangi belgeleri hazırlamalı?
Enflasyon düzeltmesi nedir?
Enflasyon düzeltmesi, farklı tarihlerde kayda giren parasal olmayan değerleri mali tablonun ait olduğu dönemin satın alma gücüyle ifade etmeye yarar. İlgili tutarlar, mevzuattaki düzeltme katsayılarıyla hesaplanır. Bu işlem bir malın piyasadaki satış fiyatını tespit etmekle aynı değildir.[2]
Örnek: Gebze’deki bir üretici şirketin yıllar önce aldığı makinenin faturası, o tarihin parasını gösterir. Aynı tutarın bugünkü satın alma gücü farklıdır. Düzeltme sırasında makinenin muhasebe değeri ilgili endeks ve kurallara göre yeniden hesaplanır. Bu hesap, makinenin ekspertiz veya ikinci el satış fiyatını belirlemez.
2026 ve 2027’de hangi şirketler düzeltme yapmayacak?
Genel kapsamda, enflasyon oranları olağan eşikleri aşsa da geçici m.37’deki dönemlerde VUK mükerrer m.298 kapsamında düzeltme yapılmaz. Özel hesap döneminde takvim yılı başlığına bakmak yeterli olmaz; dönemin hangi yılda bittiği esas alınır.[1]
| Hesap dönemi | Geçici m.37’deki dönemler |
|---|---|
| Takvim yılı kullanan, istisna dışında kalan mükellef | 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemleri; geçici vergi dönemleri dâhil. |
| Özel hesap dönemi tayin edilen, istisna dışında kalan mükellef | 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri. |
| VUK mükerrer m.298/A-9 kapsamındaki mükellef | Genel ertelemeden yararlanmaz; faaliyet kapsamı ayrıca belirlenir. |
GİB’in 23.03.2026 tarihli, E-27575268-105[Mük.298-2024-533]-175780 sayılı özelgesi de başvuran bağımsız denetim şirketi bakımından 2025 yıl sonu ile 2026 ve 2027 dönemlerinde düzeltme yapılmayacağını açıklıyor. Bu belge bir mahkeme kararı değildir; idarenin belirli başvuruya verdiği görüştür.[3]
Altın ve gümüş işi yapan her işletme aynı kapsamda mı?
Kanunun özel hükmü, münhasıran ve sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım satımı ve imaliyle uğraşan mükellefleri kapsıyor. Bu kişiler, olağan enflasyon şartlarına bakılmaksızın düzeltme yapıyor. Bir şirketin tek seferlik altın alımını veya farklı faaliyetlerini yalnız “altın işlemi var” diyerek aynı kapsamda değerlendirmeyin; fiilî faaliyeti ve muhasebe esasını birlikte inceleyin.[4]
Düzeltme yapılmayınca eski kayıt değerlerine mi dönülür?
Hayır. VUK mükerrer m.298/A-5, düzeltme sonucunda bulunan tutarların, izleyen dönemde düzeltme yapılsın veya yapılmasın başlangıç değeri olarak kullanılacağını düzenliyor. Bu yüzden “2026’da düzeltme yok” gerekçesiyle önceki düzeltmeleri kendiliğinden silmek doğru olmaz.[4]
Şirketin sabit kıymet listesinde alış bedeli, birikmiş amortisman, önceki düzeltme farkı ve son kayıt değeri birbirini açıklamalı. Özellikle üretim hattı, bina veya makine satışı planlanıyorsa bu kayıtların bağlantısını satıştan önce kontrol edin. Paranın hesaba girişini açıklayan banka belgesi, varlığın maliyet hesabını tek başına göstermez.
Makine veya taşınmaz satılırsa vergi hesabında neye bakılır?
Satış bedeli ile vergi kayıtlarındaki net değer arasındaki ilişki önemlidir. Alış bedelini, düzeltme farklarını ve amortismanları ayrı ayrı gösteren dökümü hazırlayın. Bir kıymetin bilanço değerinin yükselmesi, satışın bütünüyle vergisiz olacağı anlamına gelmez.[5]
GİB’in 09.09.2025 tarihli, E-67854564-105[1741-9465]-494221 sayılı özelgesi, bazı dönemlerde amortisman ayrılmayan veya eksik ayrılan gayrimenkullerin sonraki satışını ele alıyor. Açıklamada VUK m.328’deki net kayıt değeri ve düzeltme farklarının maliyetle ilişkisi birlikte inceleniyor. Şirketinizde benzer bir eksik varsa satış kazancını yalnız düzeltilmiş brüt değerden hesaplamayın; amortisman geçmişini de çıkarın.[5]
Enflasyon düzeltmesi şirketin vergisini artırabilir mi?
Danıştay 3. Dairesi, 25.11.2025, E.2024/5942, K.2025/4839 sayılı kararında, enerji şirketinin 555 Sıra No.lu Tebliğe karşı açtığı davayı inceledi. Şirket, 2024’te düzeltmenin vergi doğurmaması gerektiğini ileri sürüyordu. Daire, 2024 matrahı ve dönem kârının düzeltilmiş bilançoya göre belirlenmesini öngören m.38/1–2’yi hukuka uygun bulup bu kısımda davayı reddetti. Diğer hükümler yönünden menfaat bağı gösterilmediği için davayı incelemeden reddetti. Karar, temyiz yolu açık bir ilk derece kararıdır.[6]
Dolayısıyla düzeltmeyi yalnız “kayıtların görünüşünü değiştiren işlem” olarak düşünmemek gerekir. Vergi etkisini, işlemin ait olduğu dönem ve şirketin hesapları belirler. Bu dosya 2024 uygulamasını konu alıyor; 2026 için önce geçici m.37’deki kapsam ayrımını yapmak gerekir.
Geçmiş yıl zararlarının hepsi aynı şekilde mi dikkate alınır?
Önce zararın hangi yıldan ve hangi işlemden doğduğunu ayırın. Beyannameden devreden mali zarar, bilançodaki geçmiş yıl zararı ve düzeltmenin oluşturduğu farkı tek bir tutar gibi değerlendirmek yanlış sonuca götürebilir.
Danıştay 3. Dairesi, 25.11.2025, E.2025/2761, K.2025/4837 sayılı dosyada bir elektronik para ve ödeme hizmetleri şirketi, 2023 zararını düzeltilmiş tutarla 2024 beyanına taşımak istiyordu. Daire, Tebliğin ilgili bölümlerine karşı davayı ve somut tahakkuka itirazı reddetti. Şirketin VUK geçici m.33/4 kapsamındaki özel statüsünü dikkate alarak 2023 zararının bu beyanda kayıtlı tutarıyla yer alacağını belirtti. Savcı görüşü farklıydı; ancak hüküm, davanın reddidir. Bu karar da temyize açıktır.[7]
Bu nedenle bir ödeme hizmetleri şirketine ilişkin sonucu, sıradan bir üretim şirketinin zarar hesabına doğrudan taşımayın. İtiraz düşünülüyorsa önce beyannamedeki zarar satırını, dayandığı hesabı ve şirketin özel bir düzenlemeye tabi olup olmadığını belirleyin.
Geçmiş yıllara ilişkin düzenlemeler neden ayrı incelenmeli?
Anayasa Mahkemesi, 30.11.2023, E.2023/105, K.2023/208 sayılı kararında, VUK geçici m.33’teki “2021” ibaresini iptal etti. Mahkeme, 2021 hesap dönemi tamamlandıktan sonra getirilen düzenlemenin vergi matrahına etkisini hukuki güvenlik ve geriye yürüme yönünden değerlendirdi. İptal, o dönemle ilgili hükmü konu alıyor. Bugünkü uygulamayı belirlerken sonraki geçici m.37’yi ayrıca okumak gerekir.[8]
Vergi için enflasyon düzeltmesi yapılmaması, finansal raporlama yükümlülüğünü de kaldırır mı?
Vergi beyannamesi için kullanılan kayıtlarla TFRS veya BOBİ FRS kapsamında hazırlanan finansal tabloların dayanakları farklıdır. KGK rehberi, ilgili çerçeveyi uygulayan işletmelerin yüksek enflasyonlu ekonomide raporlamasını TMS 29 veya BOBİ FRS Bölüm 25 üzerinden açıklıyor. VUK’taki ertelemeden, şirketin bütün finansal raporlama yükümlülüklerinin kalktığı sonucu çıkmaz.[9]
Örneğin bankaya, yatırımcıya veya grup merkezine finansal tablo sunan bir şirket, hangi raporlama çerçevesini kullandığını belirlemeli. Mali müşavirden vergi kayıtlarıyla finansal rapor arasındaki farkları gösteren bir karşılaştırma isteyin; iki ayrı tablodaki kârı açıklamasız biçimde birbirinin yerine kullanmayın.
Şirket hangi belgeleri hazırlamalı?
Yıl sonu öncesinde şu belgeleri aynı dosyada toplayın. Amaç, mali hesapla hukuki değerlendirmeyi aynı kayıtlar üzerinden yapabilmek:
| Belge | Kontrol edilecek nokta |
|---|---|
| 2023 ve sonraki yılların bilanço ve beyannameleri | Düzeltme farkı ile mali zararın kaynağı ve dönemleri. |
| Sabit kıymet ve amortisman dökümü | Alış, önceki düzeltme, net kayıt değeri ve varsa eksik amortisman. |
| Özel hesap dönemi izni ve faaliyet kayıtları | Genel kapsam, dönem bitişi ve istisna koşulları. |
| Satış belgeleri ve hesaplama notu | Satış bedeliyle maliyetin nasıl karşılaştırıldığı. |
| Finansal rapor ve uygulanan standart bilgisi | Vergi hesabıyla raporlama hesabı arasındaki farklar. |
Beyana itiraz düşünülüyorsa ihtirazi kayıtla beyanname ve dava süresi rehberini; idare kayıtları incelemeye aldıysa vergi incelemesine hazırlık rehberini inceleyebilirsiniz. Diğer şirket uyuşmazlıkları Vergi Hukuku Bilgi Merkezi üzerinden takip edilebilir.
Kaynakça
Mevzuat ve karar kontrol tarihi: 3 Kasım 2026.
- 7571 sayılı Kanun m.34 ile VUK’a eklenen geçici m.37; Resmî Gazete, 25.12.2025, 33118. ↩
- GİB özelge açıklamasında aktarılan 555 Sıra No.lu Tebliğ m.4 ve ilgili hükümler — enflasyon düzeltmesinin tanımı. Özelge, somut başvuruya ilişkin idari görüştür. ↩
- Ankara Defterdarlığı, 23.03.2026, E-27575268-105[Mük.298-2024-533]-175780 — bağımsız denetim şirketinde kurumlar vergisi oranı ve enflasyon düzeltmesi; somut başvuruya ilişkin özelge. ↩
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu: mükerrer m.298/A, m.298/Ç, geçici m.33 ve 37 ↩
- GİB, 09.09.2025, E-67854564-105[1741-9465]-494221 — amortisman ayrılmayan veya eksik ayrılan kıymetlerin satışı; somut başvuruya ilişkin özelge. ↩
- Danıştay 3. Dairesi, 25.11.2025, E.2024/5942, K.2025/4839 ↩
- Danıştay 3. Dairesi, 25.11.2025, E.2025/2761, K.2025/4837 ↩
- Anayasa Mahkemesi, 30.11.2023, E.2023/105, K.2023/208 ↩
- KGK, Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi, bölüm 1 ve 2 — TMS 29 ve BOBİ FRS Bölüm 25 kapsamı. ↩
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir; somut dosyanın incelenmesinin ve kişiye özgü hukuki değerlendirmenin yerine geçmez.
Mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir. Makalede yer verilen kararlar, ilgili olayın koşulları ve kararın verildiği dönemdeki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir. Benzer görünen uyuşmazlıklarda deliller, tarafların hukuki durumu ve usul işlemleri farklı sonuçlara yol açabilir. Açıklamalar ve emsal kararlar, belirli bir sonucun elde edileceğine ilişkin taahhüt veya garanti oluşturmaz.
Bu sayfaya erişilmesi veya içeriğin okunması tek başına avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Site üzerinden mesaj gönderilmesi, ilgili kuruma veya mahkemeye yapılması gereken başvurunun yerine geçmez. Başvuru, itiraz, dava, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir. Hak kaybı yaşanmaması için süreye bağlı işlemlerde genel açıklamalarla yetinilmemeli; başvuru ve tebliğ kayıtları ile dosya belgeleri üzerinden hukuki yardım alınmalıdır.