Kısa cevap: Yalnızca belediyeye karşı açmak yeterli olmayabilir. Danıştay 8. Dairesi’ne göre sahipsiz hayvanlara ilişkin görevler belediyeler, valilikler ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü arasında paylaşıldığından, bu idareler hasım mevkiine alınmadan dava sonuçlandırılamaz.
Kararın Künyesi
| Mahkeme / Daire | Danıştay Sekizinci Dairesi |
| Esas / Karar No | E. 2022/2676, K. 2025/225 |
| Karar tarihi | 30.01.2025 |
| Dava türü | Tam yargı davası (hizmet kusuruna dayalı maddi ve manevi tazminat) |
| Olay tarihi | 10.04.2016 |
| Oy durumu | Oy birliği |
| İlgili mevzuat | 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu; İYUK m. 2, m. 14, m. 15/1-c |
Kararın tam metni: Danıştay Karar Arama (8. Daire, E. 2022/2676).
Olay Neydi?
Altı yaşındaki bir çocuk, 10 Nisan 2016’da evinin önünde oynarken sokak köpeğinin saldırısına uğradı. Özellikle yüz ve baş bölgesinden ısırılan çocuk ağır ameliyatlar geçirdi, kuduz tedavisi gördü, yaklaşık bir hafta yoğun bakımda kaldı ve yüzünde kalıcı izler kaldı. Dosyaya göre aynı günlerde farklı sokak köpeklerinin saldırısına uğrayan kişi sayısı on dörttü ve konuyla ilgili bir soruşturma yürütülmüştü.
Aile, gerekli tedbirlerin alınmadığı gerekçesiyle belediyeye karşı tam yargı davası açtı.
Yerel Mahkeme ve İstinaf Ne Dedi?
- İdare Mahkemesi: Maddi tazminat istemini reddetti. Gerekçe, istemin planlanan estetik ameliyatlara ilişkin olması, yani henüz gerçekleşmemiş zararı kapsaması ve yapıldığı söylenen tedavi, yol ve konaklama harcamalarının belgelenmemiş olmasıydı. Manevi tazminat olarak çocuk için 30.000 TL, anne ve baba için ayrı ayrı 10.000 TL’ye hükmetti.
- Bölge İdare Mahkemesi: Maddi tazminatın reddini yerinde buldu; manevi tazminatı ise artırdı. Çocuğun küçük yaşta ve kendi evinin önünde oynarken saldırıya uğramış olması karşısında müterafik kusurdan söz edilemeyeceğini belirterek çocuk için 200.000 TL, anne ve baba için ayrı ayrı 50.000 TL manevi tazminata karar verdi.
Danıştay Kararı Neden Bozdu?
Daire, esasa girmeden önce husumet konusunu ele aldı. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipsiz hayvanların korunması, bakım ve gözetimi, saldırgan olanların eğitilmesi ve sahiplendirilmesi, hayvan bakımevlerinin kurulması gibi görevler valiliklere, büyükşehirlerde büyükşehir belediyelerine ve ilçe belediyelerine aittir.
Buna ek olarak, bu alandaki görevleri daha önce valiliklere bağlı il çevre ve orman müdürlükleri yürütürken, teşkilat değişiklikleri sonucunda görevler ayrı kamu tüzel kişiliği ve bütçesi bulunan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne devredilmiştir. Karara göre, kamu hizmetlerinin devamlılığı ilkesi gereğince bu görevlerden doğan mali sorumluluk da anılan Genel Müdürlüğe karşı ileri sürülmelidir.
Bu nedenle davalı belediyenin yanında valilik ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü de hasım mevkiine alınmadan esas hakkında karar verilemezdi. Eksik hasımla görülen dava sonucunda verilen karar bozuldu ve dosya yeniden karar verilmek üzere bölge idare mahkemesine gönderildi.
Bozma, tazminat miktarlarının yanlış olduğu anlamına gelmiyor; yargılamanın doğru davalılarla tamamlanması gerektiğini ifade ediyor. Yeni kararda tazminat yeniden değerlendirilecek.
Hizmet Kusuru Ölçütü
Kararda idare hukukunun yerleşik ilkesi şöyle özetlendi: Kamu idareleri yükümlü oldukları hizmetleri gereği gibi yerine getirmekle kalmaz; hizmetin işleyişini sürekli kontrol etmek ve yürütülmesi sırasında gerekli önlemleri almakla da yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi suretiyle hizmetin kötü, geç veya gereği gibi işlememesi sonucu bir zarar doğmuşsa, idare hizmet kusuru nedeniyle maddi ve manevi zararı tazminle sorumlu olur.
Sizin İçin Anlamı
- Davayı doğru idarelere yöneltin. Yalnızca belediyeye açılan dava, yıllar sonra eksik hasım nedeniyle bozulabilir. Olayın geçtiği yere göre ilçe belediyesi, büyükşehir belediyesi, valilik ve Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü birlikte değerlendirilmelidir.
- Yanlış hasım davayı düşürmez. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-c maddesi uyarınca mahkeme, dilekçenin gerçek hasma tebliğine karar verir; husumet dava sırasında da incelenebilir.
- Maddi zararı belgeleyin. Bu dosyada maddi tazminat, harcamalar belgelenmediği ve istem henüz yapılmamış ameliyatlara ilişkin olduğu için reddedildi. Tedavi, yol, konaklama ve protez giderlerine ait fatura ve raporları saklayın.
- Olayın koşulları manevi tazminatı etkiler. Yaş, yaralanmanın ağırlığı, kalıcı iz, tedavi süreci ve olayın gerçekleştiği yer kararda açıkça tartışıldı.
- Bölgedeki diğer olayları delil olarak sunun. Aynı günlerde başka kişilerin de saldırıya uğraması, idarenin önlem almadığını gösteren bir olgu olarak dosyaya girdi.
Sık Sorulan Sorular
Sonradan davaya dahil edilen idareye de önce başvurmak gerekir mi?
Danıştay 8. Dairesinin 20.03.2025 tarihli, E. 2023/6155, K. 2025/3116 sayılı kararına göre hayır. Dava açmadan önce ilgili idareye başvuran ve konunun başka bir idareyle ilgili olduğu kendisine bildirilmeyen davacı, tam yargı davası açma şartını yerine getirmiş sayılır; mahkemece sonradan hasım konumuna alınan idare bakımından ayrıca başvuru şartı aranmaz ve faiz ilk başvuru tarihinden işler.
Çocuğun dışarıda oynaması müterafik kusur sayılır mı?
Bu dosyada sayılmadı. Bölge idare mahkemesi, çocuğun küçük yaşta ve kendi evinin önünde oynarken saldırıya uğradığını belirterek müterafik kusurdan söz edilemeyeceğine karar verdi.
İleride yapılacak ameliyat masrafları istenebilir mi?
Bu kararda, henüz gerçekleşmemiş ve belgelenmemiş giderlere ilişkin maddi tazminat istemi reddedildi. Gerçekleşen ve belgelenen zararlar talep edilebilir; ileriye dönük giderler için harcama yapıldıktan sonra yeniden değerlendirme gerekir.
Tam yargı davası hangi mahkemede açılır?
İdarenin hizmet kusurundan doğan tazminat istemleri idare mahkemelerinde tam yargı davası olarak görülür. Dava açmadan önce ilgili idareye başvuru yapılması gerekir.
İlgili sayfalar: Sokak köpeği saldırısında belediyeden tazminat alınır mı? · Yol çukuru ve açık rögar kazasında tazminat · İdare hukuku
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

