Kısa cevap: İmza tarihinden. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’ne göre trafik sigortasıyla yapılan ve tutarı açıkça yetersiz olan bir anlaşmanın, yani ibranamenin iptali için iki yıllık süre, paranın ödendiği günden değil ibranamenin imzalandığı günden başlar. Bu süre hak düşürücüdür; geçtikten sonra eksik ödeme iddiasıyla yapılan başvuru reddedilir.
Kararın Künyesi
| Mahkeme / Daire | Yargıtay 4. Hukuk Dairesi |
| Esas / Karar No | E. 2025/3178, K. 2025/4911 |
| Karar tarihi | 25.03.2025 |
| Dava türü | Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası – sürekli iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri için bakiye tazminat |
| Geldiği yer | Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının temyizi |
| Oy durumu | Oy birliği |
| İlgili mevzuat | 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 111/2 (tazminat miktarına ilişkin anlaşmaların iptali) |
Kararın tam metni: Yargıtay Karar Arama (4. Hukuk Dairesi, E. 2025/3178).
Olay Neydi?
Trafik sigortalı bir aracın karıştığı kazada yaya olan bir çocuk yaralandı. Çocuğun velisi olan babası, 18 Haziran 2019’da sigorta şirketiyle ibraname imzaladı. Sigorta şirketi ibranamede yazan tutarı 23 Ocak 2020’de ödedi. Ödemeyi yetersiz bulan davacı taraf, 18 Aralık 2021’de Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurarak sürekli iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri için kalan tazminatı istedi.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti talebi büyük ölçüde kabul ederek 171.011 TL tazminata hükmetti. Sigorta şirketinin itirazı da reddedildi. Şirket kararı temyiz etti.
Uyuşmazlık Neydi?
Sorun, iki yıllık sürenin hangi günden sayılacağıydı. Başvuru, ödeme tarihinden itibaren iki yıl dolmadan; ama imza tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra yapılmıştı.
| Tarih | Olay | İki yıl dolduğu gün |
|---|---|---|
| 18.06.2019 | İbranamenin imzalanması | 18.06.2021 |
| 23.01.2020 | Paranın ödenmesi | 23.01.2022 |
| 18.12.2021 | Tahkime başvuru | — |
İtiraz Hakem Heyeti süreyi ödeme tarihinden saydı ve ödemenin yalnızca makbuz hükmünde olduğunu kabul etti. Sigorta şirketi ise ibranameyle borcun sona erdiğini savundu.
Yargıtay Neye Karar Verdi, Neden?
- Kanuna göre tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz ya da fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebilir.
- Bu süre hak düşürücüdür; hakem heyeti ya da mahkeme, taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden dikkate alır.
- Sürenin başlangıcı, anlaşmanın yapıldığı yani ibranamenin imzalandığı tarihtir; ödeme tarihi değildir.
- Başvuru imzadan itibaren iki yıl geçtikten sonra yapıldığı ve talep sonradan artan bir maluliyete dayanmadığı için sigorta şirketi ibrayla borçtan kurtulmuştur. Başvurunun reddedilmesi gerekirken kabul edilmesi hatalı bulundu ve karar bozuldu.
Bozma nedeniyle sigorta şirketinin müterafik kusur, hatır taşıması, maluliyet ve hesap raporuna yönelik diğer itirazları incelenmedi. Daire aynı ilkeyi 30.01.2025 tarihli E. 2024/6268, K. 2025/1387 sayılı kararında da uyguladı; o dosyada ibraname 2016’da imzalanmış, dava 2020’de açılmıştı.
Sizin İçin Anlamı
- İbranameyi imzaladığınız günü not edin. Süre o gün başlar; para aylar sonra yatsa bile.
- Ödenen tutar size az geldiyse beklemeyin. İki yıl dolmadan sigortaya ibranameyi kabul etmediğinizi yazılı olarak bildirin ve tahkime ya da mahkemeye başvurun. Tahkimden önce sigortaya başvurup on beş gün beklemek zorunlu olduğundan işi son haftalara bırakmayın.
- İmzalamadan önce metni okuyun. “İbra ederim” ya da “hiçbir hak ve alacağım kalmamıştır” gibi ifadeler varsa bu bir makbuz değil, ibranamedir.
- Kararda talebin sonradan artan maluliyete dayanmadığı ayrıca belirtilmiştir. Sağlık durumunuz ibranameden sonra kötüleştiyse bu karar sizin durumunuzu doğrudan karşılamaz.
Sık Sorulan Sorular
İbraname imzaladım, yine de dava açabilir miyim?
Ödenen tutar açıkça yetersizse açabilirsiniz; ama ibranameyi imzaladığınız günden itibaren iki yıl içinde. Bu kararda başvuru ödeme tarihinden itibaren iki yıl dolmadan yapılmıştı, yine de imza tarihinden itibaren iki yıl geçtiği için reddedilmesi gerektiğine karar verildi.
İbraname ile makbuz arasındaki fark nedir?
Makbuz yalnızca belli bir paranın ödendiğini gösterir. İbraname ise alacaklının borçluyu borçtan kurtardığını, yani kalan haklarından vazgeçtiğini gösterir. Bu dosyada İtiraz Hakem Heyeti belgeyi makbuz saymış, Yargıtay ise iki yıllık süre geçtiği için ibrayla borcun sona erdiğini kabul etmiştir.
İbranameyi çocuğum adına ben imzaladım, süre yine işler mi?
Bu kararda ibranameyi yaralanan çocuğun velisi olan babası imzalamıştı ve süre yine imza tarihinden başlatıldı.
Son günümü nasıl hesaplarım?
İmza tarihine iki yıl ekleyin. Emsal karar eşleştirme aracımızda “Sigorta eksik ödeme yaptı, ibraname imzalattılar” durumunu seçip imza tarihini girerseniz son günü ve kalan süreyi görürsünüz.
İlgili Yazılar
- Trafik kazası tazminatında eksik ödeme ve ibraname
- Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu: şartlar, ücret ve itiraz
- Trafik kazası tazminatında zamanaşımı ve başvuru süreleri
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

