Ceza Dosyasında Uzlaştım: Sigortadan Tazminat İsteyebilir miyim? – Yargıtay 4. HD 2025/3144 K.

Kısa cevap: Uzlaşma anında zararınız kesin olarak belli değilse evet. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve 2024’teki kanun değişikliğinden sonra eski görüşünden döndü. Bu durumda ceza dosyasında uzlaşmış olmanız trafik sigortasından tazminat istemenize engel değil. Uzlaşmada aldığınız para, ilgili zarar kaleminden düşülür.

Kararın Künyesi

Mahkeme / DaireYargıtay 4. Hukuk Dairesi
Esas / Karar NoE. 2023/7665, K. 2025/3144
Karar tarihi24.02.2025
Dava türüZorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası – sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı
Geldiği yerSigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının temyizi
Oy durumuOy birliği
İlgili mevzuat5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/19 (uzlaşmanın sonuçları); Anayasa Mahkemesi, 26.07.2023, E. 2023/43, K. 2023/141 (RG 18.10.2023/32343); 7531 sayılı Kanun m. 16 (RG 14.11.2024/32722)

Kararın tam metni: Yargıtay Karar Arama (4. Hukuk Dairesi, E. 2023/7665).

Olay Neydi?

10 Temmuz 2018’de iki araç çarpıştı. Araçlardan birinin sürücüsü yaralandı ve malul kaldı. Ceza soruşturmasında karşı aracın sürücüsüyle uzlaştı. Daha sonra karşı aracın trafik sigortasına başvurdu, olumlu cevap alamayınca Sigorta Tahkim Komisyonuna gitti.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti 151.252 TL tazminata hükmetti. İtiraz Hakem Heyeti ise ceza dosyasında uzlaşma sağlandığını, bu nedenle tazminat istenemeyeceğini söyleyerek başvuruyu reddetti. Yaralanan sürücü, uzlaşma tutanağında sigortaya karşı haklarını saklı tuttuğunu ve uzlaşmada ödenen paranın araç hasarı için olduğunu belirterek kararı temyiz etti.

Uyuşmazlık Neydi?

Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/19’un eski hâline göre uzlaşma sağlanınca tazminat davası açılamıyordu ve Daire de bu kuralı sigortacıya karşı açılan davalara uyguluyordu. Anayasa Mahkemesi bu kuralı 26.07.2023’te iptal etti. 14.11.2024’te yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun ise maddeye şu istisnayı ekledi: uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar için tazminat davası açılabilir. Soru, bu değişikliklerin bedensel zararda nasıl uygulanacağıydı.

Yargıtay Neye Karar Verdi, Neden?

Daire, iptal kararı ve yeni düzenleme karşısında uzlaşma hâlinde tazminat davası açılamayacağına ilişkin yerleşik uygulamasından dönmek gerektiğini açıkça belirtti. Bedensel zararın ancak maluliyet raporu ve aktüer hesabıyla ortaya çıkabileceğini, olaydan hemen sonra ve soruşturmanın başında yapılan uzlaşmada bunun her zaman mümkün olmadığını vurguladı. Hakem heyetinin izlemesi gereken yolu da şöyle sıraladı:

  1. Uzlaşma sırasında zararın kesin olarak belirlenip belirlenmediği ya da uzlaşmadan sonra yeni bir zarar ortaya çıkıp çıkmadığı araştırılır.
  2. Zarar kesin olarak belirlendikten sonra uzlaşılmışsa ve sonradan ortaya çıkan bir zarar yoksa dava reddedilir.
  3. Zarar uzlaşma anında kesin olarak belirlenemiyorsa ya da sonradan ortaya çıkmışsa davanın esasına girilir.
  4. Esasa girilirse uzlaşmada bir ödeme yapılıp yapılmadığı ve bu ödemenin hangi zarar için yapıldığı belirlenir. Ödenen tutar güncellenerek yalnızca o zarar kaleminden düşülür.

Bu nedenlerle uzlaşma gerekçesiyle verilen ret kararı oy birliğiyle bozuldu. Daire aynı çizgiyi 06.04.2026 tarihli, E. 2023/6421, K. 2026/3749 sayılı kararında da izledi. O dosyada yaralanan yaya, kazadan 18 gün sonra 4.000 TL ödeme karşılığında uzlaşmıştı; mahkemenin uzlaşma gerekçesiyle verdiği ret kararı bozuldu.

Sizin İçin Anlamı

  • Kazadan kısa süre sonra, maluliyet raporu alınmadan uzlaştıysanız sigortadan tazminat isteme hakkınız büyük ihtimalle devam ediyor.
  • Uzlaşmada aldığınız para, hangi zarar için ödendiyse yalnızca o kalemden düşülür. Örneğin araç hasarı için alınan para bedensel zarar tazminatından düşülmez.
  • Uzlaşma raporunu ve tutanağı saklayın. Tarihi, ödenen tutar, ödemenin neyin karşılığı olduğu ve saklı tutulan haklar sonucu doğrudan etkiler.
  • Henüz uzlaşmadıysanız, uzlaştırmacıya tutanağa sigortaya karşı haklarınızı saklı tuttuğunuzu ve ödemenin hangi zarar için yapıldığını yazdırmasını isteyin.
  • Zarar kesin olarak belirlendikten sonra, örneğin maluliyet raporu ve hesap ortadayken uzlaştıysanız aynı zarar için yeniden tazminat istemek mümkün olmayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Karşı sürücüyle uzlaştım, sigortadan tazminat alabilir miyim?

Uzlaşma sırasında zararınız, özellikle maluliyet oranınız kesin olarak belli değilse alabilirsiniz. Yargıtay bu durumda davanın esasına girilmesini, uzlaşmada ödenen tutarın ise ilgili zarar kaleminden düşülmesini istiyor.

Uzlaşmada hiç para almadım, haklarım tamamen açık mı?

Edimsiz uzlaşma da zarar kesin olarak belliyken yapılmışsa tazminat davasını engelleyebilir. Belirleyici olan, uzlaşma anında zararın bilinip bilinmediğidir. Uzlaşma tarihini maluliyet raporunun tarihiyle karşılaştırın: rapor uzlaşmadan sonra alındıysa zarar o anda belli değildi.

Uzlaşma 2024’teki kanun değişikliğinden önce yapıldıysa ne olur?

Bu kararlardaki kazalar ve uzlaşmalar 2014 ve 2018 tarihlidir. Yargıtay, Anayasa Mahkemesinin iptal kararını ve yeni düzenlemeyi bu eski dosyalara da uygulayarak ret kararlarını bozdu.

İlgili Yazılar

YAZAR HAKKINDA

Köksoy Hukuk ve Danışmanlık · Kurucu Avukat

Av. Fırat KÖKSOY, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Barosu’na 61910 sicil numarası ile kayıtlı olup, İstanbul Kartal’da Köksoy Hukuk ve Danışmanlık kurucu avukatı olarak çeşitli hukuk alanlarında avukatlık faaliyeti yürütmektedir.

Sigorta ve Tazminat Hukuku, Ceza Hukuku, İdare Hukuku, İş Hukuku, Tüketici Hukuku, Vergi Hukuku, Ticaret ve Şirketler Hukuku, Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku, Otomotiv Hukuku alanlarında avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Sicil kaydını TBB avukat arama sayfasında Fırat Köksoy adı ve 61910 sicil numarasıyla kontrol edebilirsiniz.

Yasal Uyarı

Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.