Kısa cevap: Konut ve çatılı işyeri kirasında enflasyonun ve emsal kiraların yükselmesi, sözleşmedeki artış oranını değiştirmek için tek başına yeterli değildir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bu durumun aşırı ifa güçlüğüne dayalı uyarlama davasıyla değil, Türk Borçlar Kanunu m. 344’teki kira tespit davasıyla çözüleceğine karar verdi. Beş yıl dolduğunda hâkim yeni kirayı sözleşmedeki orana bağlı kalmadan emsal kiralara göre belirleyebilir. Uyarlama ise deprem, savaş, ağır ekonomik kriz gibi başka olağanüstü bir durumda gündeme gelir.
Kararın Künyesi
| Mahkeme / Daire | Yargıtay 3. Hukuk Dairesi |
| Esas / Karar No | E. 2026/1213, K. 2026/1751 |
| Karar tarihi | 30.03.2026 |
| Karar türü | Bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki görüş ayrılığının giderilmesi |
| Geldiği yer | Bir bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkanlar kurulunun 29.12.2025 tarihli, 2025/23 E., 2025/28 K. sayılı kararı |
| Oy durumu | Oy birliği, kesin |
| İlgili mevzuat | 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 344 (kira bedelinin belirlenmesi), m. 345 (dava açma süresi) ve m. 138 (aşırı ifa güçlüğü); 6325 sayılı Kanun m. 18/B (kira uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk); 5235 sayılı Kanun m. 35 |
Kararın tam metni: Yargıtay Karar Arama (3. Hukuk Dairesi, E. 2026/1213, K. 2026/1751).
Olay Neydi?
Bölge adliye mahkemeleri, kira sözleşmesindeki artış oranının uyarlama davasıyla değiştirilip değiştirilemeyeceği konusunda farklı kesin kararlar vermişti. Örnek dosyalardan birinde 1 Nisan 2017 başlangıçlı bir konut kira sözleşmesinde %15 artış şartı vardı. Enflasyon bu oranın çok üstüne çıkınca kiraya veren, artış şartının TÜFE ile değiştirilmesini istedi. İlk derece mahkemesi davayı reddetti; bölge adliye mahkemesi ise sözleşmeyi uyarladı. Başkanlar kurulu konuyu Yargıtay’a gönderdi.
Uyuşmazlık Neydi?
Sözleşmedeki artış oranı enflasyonun altında kaldığında kiraya veren, beş yılın dolmasını beklemeden Türk Borçlar Kanunu m. 138’deki aşırı ifa güçlüğüne dayanarak artış oranını değiştirtebilir mi?
Mahkeme Neye Karar Verdi, Neden?
- Türk Borçlar Kanunu m. 344, kira bedelinin belirlenmesinde özel ve emredici bir düzenlemedir. Enflasyon, paranın alım gücündeki değişim, kira enflasyonu, kiralananın durumu ve emsal kiralar bu maddedeki kira tespit davasının konusudur.
- Aynı sebepleri m. 138’e dayalı uyarlama sebebi saymak, m. 344’teki kira belirleme usulünün dolanılması sonucunu doğurur. Daire, 10.03.2025 tarihli, 2025/1349 K. sayılı kararıyla da aynı yönde karar verdiğini belirtti (kararda anıldı).
- Sözleşmedeki artış oranı önceki kira yılının on iki aylık ortalama TÜFE değişiminden düşükse, yenilenen kira yılında bu oran uygulanır.
- Beş yıl dolunca hâkim, sözleşmedeki orana bağlı kalmadan TÜFE değişimini, kiralananın durumunu ve emsal kiraları gözeterek hakkaniyete uygun kirayı belirler. Bu kira, enflasyonu da aşabilir.
- Uyarlama davası tümüyle kapalı değildir. Kiralananın kullanımını etkileyen olağanüstü bir durum, olağan dışı imar değişiklikleri, vergi ve giderlerde anormal artış, ani ve aşırı kur dalgalanması, ülkeyi sarsan ekonomik kriz, deprem, salgın, savaş gibi hâllerde sözleşmedeki artış oranı da uyarlanabilir.
Uyuşmazlık bu şekilde giderildi. Karar oy birliğiyle ve kesin olarak verildi.
Sizin İçin Anlamı
- Beş yıl dolmadıysa: Sözleşmedeki artış oranı TÜFE’nin altında kalsa da bu oran uygulanır. Yalnızca “enflasyon yükseldi, emsaller arttı” diyerek açılan uyarlama davası bu karara göre sonuç vermez.
- Beş yıl dolduysa: Kira tespit davası açabilirsiniz. Hâkim yeni kirayı emsal kiralara göre belirler.
- Süreye dikkat: Dava yeni kira döneminin başlangıcından en az otuz gün önce açılırsa ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yapılıp dava yeni dönemin sonuna kadar açılırsa, belirlenen kira yeni dönemin başından geçerli olur. Sözleşmede artış hükmü varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan dava için de aynı sonuç doğar (Türk Borçlar Kanunu m. 345).
- Önce arabulucu: Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (6325 sayılı Kanun m. 18/B).
- Emsal kira ilanlarını, aynı bölgedeki benzer taşınmazların kira sözleşmelerini ve taşınmazın güncel fotoğraflarını hazırlayın. Bilirkişi emsal karşılaştırmasını bunlara göre yapar.
Sık Sorulan Sorular
Beş Yıl Dolmadan Kirayı Emsale Göre Artırabilir Miyim?
Kural olarak hayır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 30.03.2026 tarihli, E. 2026/1213, K. 2026/1751 sayılı kararına göre enflasyon ve emsal kiralardaki artış, sözleşmedeki artış oranını uyarlamak için tek başına yeterli değildir. İlk beş yılda sözleşmedeki oran uygulanır; bu oran da önceki kira yılının on iki aylık ortalama TÜFE değişimini aşamaz (Türk Borçlar Kanunu m. 344/1).
Beş Yıl Ne Zaman Dolmuş Sayılır?
Türk Borçlar Kanunu m. 344/3’e göre beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde ve sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılının kirası hâkim tarafından emsallere göre belirlenebilir. Kira başlangıç tarihinden itibaren beş kira yılı tamamlandıktan sonra başlayan kira yılı esas alınır.
Mahkemenin Belirlediği Kira Ne Zamandan Geçerli Olur?
Dava yeni dönem başlamadan en az otuz gün önce açıldıysa ya da bu süre içinde kiracıya yazılı artış bildirimi yapılıp dava yeni dönem içinde açıldıysa, yeni dönemin başından itibaren geçerli olur.
İlgili Yazılar
- Kira artış oranı hesaplama aracı
- Eş sonradan aile konutu bildirimi yaparsa tahliye taahhüdü geçersiz mi olur?
- İhtiyaç nedeniyle tahliyede arabuluculuk ne zaman yapılır?
- Dosyanıza benzeyen kararları bulun
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

