Kısa cevap: Evet, düşebilir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’ne göre haczedilmezlik şikâyetinde mahkemenin ilk işi, şikâyet tarihinde geçerli bir haciz bulunup bulunmadığını belirlemektir. Süresinde satış istenmemişse haciz düşer; bu durumda şikâyet konusuz kalır ve esas hakkında karar verilmez.
Kararın Künyesi
| Mahkeme / Daire | Yargıtay 12. Hukuk Dairesi |
| Esas / Karar No | E. 2026/4697, K. 2026/4766 |
| Karar tarihi | 24.06.2026 |
| Takip türü | Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip |
| Uyuşmazlık | Meskeniyet ve haczedilmezlik şikâyetinde, haczin düşmüş olmasının sonucu |
| Oy durumu | Oy birliği |
| İlgili mevzuat | İİK m. 82, m. 106, m. 110 |
Kararın tam metni: Yargıtay Karar Arama (12. Hukuk Dairesi, E. 2026/4697).
Olay Neydi?
Kambiyo senedine dayalı haciz yoluyla takipte borçlu, icra mahkemesine başvurarak hem meskeniyet şikâyetinde bulundu hem de haczedilen diğer beş taşınmazın kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu tarım arazisi niteliğinde olduğunu ileri sürerek hacizlerin kaldırılmasını istedi.
İlk derece mahkemesi şikâyeti kabul edip hacizleri kaldırdı. Alacaklının istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, meskeniyet şikâyetine konu taşınmazdaki haczin kaldırılmasına karar verdi; diğer taşınmazlar yönünden ise haczin şikâyet tarihinde düşmüş olduğu gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan şikâyeti reddetti. Borçlu bu kısmı temyiz etti.
Dairenin Koyduğu Sıra
Karara göre İİK’nın 82. maddesine dayalı haczedilmezlik şikâyetinde bulunulabilmesi için şikâyet tarihi itibarıyla hukuken geçerli bir haczin varlığı şarttır. Bu nedenle mahkeme önce, İİK’nın 106 ve 110. maddeleri uyarınca haczin düşüp düşmediğini belirlemelidir. İki ihtimal var:
- Haciz şikâyetten önce düşmüşse: Şikâyetin konusu yoktur, başvuru fuzuli yapılmış sayılır.
- Şikâyet tarihinde satış isteme süresi dolmamışsa: Yargılama sırasında haczin ayakta olup olmadığı değerlendirilir. Haczin yargılama sırasında düştüğü belirlenirse şikâyet konusuz kalır ve esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir.
Süre Ne Zaman Başlar?
Kararın en çok işe yarayan tespiti burada: Taşınmazın usulüne uygun haczedildiğinin kabulü için icra müdürlüğünce haciz kararı verilmesi yeterlidir; haczin geçerli ve tamamlanmış sayılması için ayrıca tapu siciline şerh verilmesi zorunlu değildir. Dolayısıyla haczin düşüp düşmediği hesaplanırken sürenin başlangıcı tapu şerhi tarihi değil, icra müdürlüğünün haciz kararı tarihidir.
Somut Olayda Sonuç
Şikâyete konu parseller üzerindeki son haciz 02.09.2024 tarihliydi; şikâyet ise 09.12.2024’te yapılmıştı. Yani şikâyet tarihinde haciz ayakta ve geçerliydi. Ancak icra müdürlüğünün bildirdiğine göre bu hacze ilişkin satış talebi yoktu ve bölge adliye mahkemesinin karar tarihi olan 05.03.2026 itibarıyla bir yıllık sürede usulüne uygun satış istenmediğinden haciz düşmüştü.
Bu durumda bölge adliye mahkemesinin şikâyeti hukuki yarar yokluğundan reddetmesi değil, konusu kalmayan şikâyet hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekirdi. Yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden karar düzeltilerek onandı.
Sizin İçin Anlamı
- Borçluysanız takip dosyasını kontrol ettirin. Alacaklı satış istemediyse taşınmaz üzerindeki haciz düşmüş olabilir; bu durumda ayrıca haczedilmezlik tartışmasına girmeye gerek kalmaz.
- Alacaklıysanız satış isteme süresini takvime alın. Süre, tapuya şerh düşülmesinden değil icra müdürlüğünün haciz kararından işlemeye başlar; kaçırılırsa haciz düşer ve sıra kaybedilir.
- Red ile “karar verilmesine yer olmadığı” aynı şey değildir. Şikâyetin reddi ile konusuz kalması, vekâlet ücreti ve yargılama gideri bakımından farklı sonuçlar doğurur.
- Meskeniyet şikâyeti yalnızca konutla sınırlı değildir. Bu dosyada borçlu, geçimi için zorunlu tarım arazisi iddiasını da aynı başvuruda ileri sürdü.
- Şikâyet sırasında dosyayı güncel tutun. Haczin akıbeti yargılama sırasında da değişebileceğinden, karar tarihine yakın bir dosya örneği istenmesi yerinde olur.
Sık Sorulan Sorular
Haciz düşerse borç da biter mi?
Hayır. Haczin düşmesi yalnızca o mal üzerindeki haczi sona erdirir; takip ve borç devam eder. Alacaklı, süresinde yeniden haciz isteyebilir.
Tapuda haciz şerhi görünüyorsa haciz ayakta mıdır?
Şerhin varlığı tek başına belirleyici değildir. Bu kararda haczin geçerliliği için şerh zorunlu görülmemiş, sürenin başlangıcı olarak icra müdürlüğünün haciz kararı tarihi esas alınmıştır. Şerh kaldırılmamış olsa dahi haciz hukuken düşmüş olabilir.
Haczedilmezlik şikâyeti nereye yapılır?
Takibin yapıldığı yer icra mahkemesine yapılır. Şikâyet, haczedilen malın İİK’nın 82. maddesi kapsamında haczi caiz olmayan mallardan olduğu iddiasına dayanır.
Düzelterek onama ne demek?
Kararda yeniden yargılama gerektirmeyen bir yanlışlık varsa Yargıtay, hükmün ilgili kısmını kendisi düzeltir ve kararı bu hâliyle onar. Dosya yeniden bölge adliye mahkemesine gönderilmez.
İlgili sayfalar: İcra ve iflas hukuku · Başkasının borcu için eşyam haczedildi: ne yapmalıyım? · Ticari alacak için ihtiyati haciz nasıl istenir?
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

