Sigortasız veya Kaçan Araç Çarptıysa: Güvence Hesabı Başvurusu

Sigortasız bir aracın çarpması veya kazaya neden olan aracın belirlenememesi hâlinde, yaralanma ve ölümden doğan maddi zararlar için Güvence Hesabına başvurulabilir. Başvurunun kabulü; kazanın, zararın, sorumluluğun ve Hesabın devreye girmesini gerektiren durumun belgelenmesine bağlıdır. Aracın olay yerinden kaçması ise tek başına yeterli değildir: plaka ve geçerli trafik sigortası tespit edilirse talep öncelikle ilgili sigortacı yönünden değerlendirilir.^[1][2]

Güvence Hesabı, sigortasız araçla yapılan her kazanın bütün masraflarını karşılayan bir kasko sistemi değildir. Özellikle bedensel zarar ile araç onarımı, değer kaybı ve manevi tazminat ayrımı baştan yapılmalıdır. Başvuru dosyasında yanlış zarar türüne veya yanlış kuruma yönelmek, delillerin toplanmasını ve sürelerin korunmasını zorlaştırabilir.^[1][2]

Güvence Hesabına hangi durumlarda başvurulur?

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14 ile Güvence Hesabı Yönetmeliği m.9, Hesabın sorumlu olabileceği durumları düzenler. Sigortasız araç ve plakası belirlenemeyen araç kazaları bu kapsamdaki iki ayrı başvuru sebebidir. Ancak her başvuru sebebinde karşılanan zarar aynı değildir.^[1][2]

Durum veya belge	Başvuruda önemi
Kazaya neden olan araç veya sigortalı belirlenemiyor	Belirlenemeyen sigortalının neden olduğu bedensel zararlar değerlendirilir. Kaza ve zarar arasındaki bağ ispatlanmalıdır.
Araçta kaza anında geçerli zorunlu sigorta bulunmuyor	Sigortasız aracın neden olduğu bedensel zararlar, ilgili teminat ve sorumluluk sınırları içinde incelenir.
Çalınan veya gasp edilen araç	KTK uyarınca işletenin sorumlu olmadığı hâllerde, zarar görenin bedensel zararına ilişkin özel başvuru sebebi gündeme gelebilir.
Sigorta şirketinin mali bünyesi nedeniyle bütün branş ruhsatları sürekli iptal edilmiş veya şirket iflas etmiş	Kanunda belirtilen bu özel durumlarda maddi zararlar ile bedensel zararlar birlikte kapsama girebilir. Sıradan bir ödeme reddiyle aynı durum değildir.

Kaza tarihindeki sigorta kaydı kontrol edilmelidir. Kazadan sonra yaptırılan poliçe geçmiş kazayı kendiliğinden güvenceye almaz. Başlangıç ve bitiş saatleri de önem taşıyabilir. Yayanın veya yolcunun talebi ile kendi kusuruyla yaralanan sürücünün talebi de ayrı değerlendirilir; zorunlu trafik sigortası sisteminde kişinin kendi kusuruna karşılık gelen zararlar kapsam dışında bırakılmıştır.^[3]

Kaçan aracın plakası bilinmiyorsa kaza nasıl ispatlanır?

Plakanın bilinmemesi başvuru ihtiyacını doğurabilir; buna karşılık yalnız “bir araç çarptı” denilmesiyle dosyanın bütün unsurları ispatlanmış olmaz. Motorlu aracın olaya katıldığı, yaralanmanın bu olayla bağlantısı ve olayın oluş biçimi araştırılır. Hastaneye ilk başvurudaki kayıtlar, kolluk belgeleri ve zamanında toplanan görüntüler bu nedenle önemlidir.^[2][3]

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18.02.2026, E.2025/353, K.2026/88 sayılı kararında, 15 Ağustos 2009 tarihinde plakası belirlenemeyen servis aracının çarpması sonrasında dere yatağına düşerek yaralanan yayanın başvurusunu inceledi. Hastane kayıtları, hemşire gözlemi ve kazadan iki gün sonra alınan kolluk beyanı trafik kazası anlatımıyla uyumluydu. İlk derece mahkemesi, kazaya neden olan araç ve sigorta bilgileri belirlenemediği gerekçesiyle talebi reddetmişti.^[4]

Genel Kurul, ispat yükünün davacıda olduğunu belirttikten sonra dosyadaki kayıtları birlikte değerlendirdi. Olayın trafik kazası olduğunun ispatlandığını kabul ederek ret kararını bozdu; zararın ve sorumluluk kapsamının belirlenmesi gerektiğini açıkladı. Kararda belirleyici olan, plakanın bulunması değil, olay anına yakın ve birbirini destekleyen delillerdi.^[4]

Durum veya belge	Başvuruda önemi
İlk muayene, acil servis ve ambulans kayıtları	Başvuru zamanı, yaralanmanın niteliği ve ilk kaza anlatımını gösterir.
Kolluk tutanağı, soruşturma dosyası ve tanık bilgileri	Olayın nerede ve nasıl gerçekleştiğinin, aracın özelliklerinin ve araştırma işlemlerinin değerlendirilmesine yardımcı olur.
İşyeri, yol veya araç kamerası kayıtları	Aracın olaya katılımı, yönü ve varsa plakanın belirlenmesinde kullanılabilir. Kayıtların silinme ihtimali nedeniyle gecikmeden korunması istenmelidir.
Tedavi ve kontrol kayıtlarının bütünü	Sonradan ileri sürülen sağlık kaybının kazayla bağlantısının incelenmesini sağlar.

Bu tablo, delilleri düzenlemek için bir hazırlık önerisidir. Kişinin ağır yaralanması nedeniyle olay yerinde tutanak düzenlenememişse hastane ve soruşturma kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi önem kazanır. Tutanak dışındaki delillerin değerlendirilmesine ilişkin ayrıntılar kaza tespit tutanağı olmadan tazminat rehberinde açıklanmaktadır.

Güvence Hesabı hangi zararları karşılar?

Yaralanmada çalışma gücü kaybı, kazanç kaybı ve gerekli bakım giderleri; ölümde ise destekten yoksun kalma zararı gündeme gelebilir. Her kalemin kazayla bağlantısı, gerçekten oluşup oluşmadığı ve hangi teminata girdiği ayrı incelenir. Türk Borçlar Kanunu m.53–55, ölüm ve bedensel zarar hesabının temel hükümlerini içerir.^[5]

12 Haziran 2026 tarihli değişiklikleri içeren güncel trafik sigortası Genel Şartları A.5, geçici iş göremezlik ile sürekli sakatlığı sakatlanma teminatında; tedavi sırasında gereken bakımı ve tıbben gerekli sürekli bakıcı giderini sağlık giderleri teminatında düzenler. SGK’nın KTK m.98 kapsamında ödediği sağlık hizmetleri ile bu kapsamda olmayan talepler ayrılmalıdır. SEDDK’nın açıklaması da bu ayrımı belirtir. Değişiklikler 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir; eski kazaların değerlendirilmesinde olay tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri gözetilir. Genel Şartlar C.11, değişikliklerin yürürlükten sonra yapılan sözleşmelere uygulanmasını da düzenlediğinden, sigorta sözleşmesi bulunan dosyalarda poliçe tarihi ayrıca kontrol edilir.^[6][7]

Araç hasarı, değer kaybı ve manevi tazminat ödenir mi?

Sigortasız veya tespit edilemeyen aracın neden olduğu kazada, yalnız otomobilin onarım bedeli ya da değer kaybı için Güvence Hesabından ödeme istenmesi kural olarak bu başvuru sebeplerinin kapsamına girmez. Sigortacının kanunda belirtilen mali yetersizlik veya iflas durumu farklıdır. Manevi tazminat da zorunlu trafik sigortası teminatı kapsamında değildir; sorumlu kişilere yöneltilebilecek talep ayrıca değerlendirilir.^[1][2][3]

Sağlık raporu ve tazminat hesabı neden farklı sonuç verir?

Güvence Hesabı tazminatı yalnız bir sağlık raporundaki yüzdeye bakılarak belirlenmez. Kaza tarihine uygun rapor, geçici iş göremezlik süresi, gelir, yaş, bakım ihtiyacı, kusur ve önceki ödemeler birlikte değerlendirilir. Kalıcı sakatlık oranı bulunmaması ile tedavi döneminde hiç zarar oluşmaması da aynı şey değildir.^[3][5][6]

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 25.09.2024, E.2024/5984, K.2024/8160 sayılı kararında, 19 Kasım 2019 tarihinde plakası bilinmeyen motosikletin çarptığı yayanın dosyasını inceledi. Dosyada farklı mevzuata göre hazırlanmış yüzde 4 ve yüzde 16 oranlı raporlar vardı. Kaza tarihine uygun düzenlemeye göre hazırlanmış raporun esas alınmasına yönelik değerlendirme korunurken, tazminatın hesap yöntemi yönünden karar bozuldu.^[8]

Daire, bu dosyada TRH 2010 yaşam tablosuyla birlikte yüzde 1,8 teknik faiz kullanılmasını uygun bulmadı; belirtilen yöntemle yeniden hesap yapılarak önceki ödemenin gözetilmesini istedi. Aynı yaralanma için farklı tutarlarla karşılaşılmasının nedeni yalnız oran farkı olmayabilir: raporun dayandığı düzenleme, hesap yöntemi ve ödemenin hesaba nasıl katıldığı da denetlenmelidir.^[8]

Sigortasız aracın sürücüsü veya ölen sürücünün yakınları ödeme alabilir mi?

Sürücünün başka bir aracın kusuruyla yaralanması ile kendi kusuru sonucu zarara uğraması farklıdır. Sigortasızlık, tek başına sürücünün kendi kusurundan doğan zararını karşılayan bir teminat yaratmaz. Güncel KTK m.92’de hak sahibinin kendi kusuruna ve destek kişinin kusuruna denk gelen taleplere ilişkin istisnalar bulunur. Destekten yoksun kalma başvurularında kazanın tarihi ve kusurun kime ait olduğu özellikle önem taşır.^[3]

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 10.02.2022, E.2021/10646, K.2022/2243 sayılı kararında, 2013 yılında meydana gelen tek taraflı kazada ölen sürücünün yakınlarının talebini ele aldı. O tarihteki hukuki yaklaşım çerçevesinde yakınların destek zararını bağımsız hak olarak değerlendirerek, sürücünün kusuru gerekçesiyle verilen ret kararını bozdu. Bu kararın uygulama dönemi, daha sonraki düzenlemelerden önceki kazadır.^[9]

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, Hasret Akbulut ve Mehmet Akbulut, B. No:2021/32645, 15.04.2025 kararında ise 2016 tarihli kazada desteğin kendi kusuruna dayanan taleple ilgili süreci inceledi. Yargı kararlarındaki dönemsel yaklaşımı ve düzenleme değişikliklerini değerlendiren Mahkeme, ileri sürülen ihlal iddialarını açıkça dayanaktan yoksun bularak başvuruyu kabul edilemez buldu. Karar 14 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Bu iki dosya arasındaki fark, destek taleplerinde eski bir kararın yalnız karar tarihine bakılarak güncel kazaya aktarılmaması gerektiğini gösterir.^[10]

Güvence Hesabı başvurusu için hangi belgeler gerekir?

Başvuru dosyasının içeriği yaralanma veya ölüm durumuna göre değişir. Resmî belge listesinde ortak olarak olayın oluşunu gösteren kayıtlar, sağlık veya ölüm belgeleri, gelir ve sosyal güvenlik bilgileri öne çıkar. Temsilciyle başvuruda vekâlet; ölümde ayrıca mirasçılık ve aile nüfus kayıtları istenir. Sürekli sakatlık iddiasında uygun sağlık kurulu raporu ile tedavi kayıtları hazırlanmalıdır.^[11]

Belgeleri yalnız dosyaya eklemek yerine talep edilen zararlarla ilişkilendirmek yararlıdır: gelir kaybı için gelir ve çalışamama dönemi, bakım gideri için tıbbi ihtiyaç, sürekli kayıp için uygun kurul raporu açıklanmalıdır. Daha önce yapılmış bir ödeme veya başka sorumluya yöneltilmiş talep de bildirilmelidir. Başvuru sırasında istenen güncel belge listesi, Güvence Hesabının resmî sayfasından kontrol edilebilir.^[2][11]

Güvence Hesabına başvuru nasıl yapılır?

Güvence Hesabının resmî internet sitesinde çevrim içi hasar başvurusu bulunur. Formda kaza bilgileri, başvuran, hak sahibi ve zarar gören kişi bilgileri ile talep dilekçesi ve ilgili belgeler istenir. Yaralanan kişi ile onun adına başvuran temsilci farklıysa bu ayrım doğru kurulmalıdır. Formun gönderim kaydı ve sonradan istenen belgelerin teslim kanıtı saklanmalıdır.^[12]

1. Önce başvuru sebebini belirleyin: araç bilinmiyor mu, sigorta mı yok, yoksa kanundaki başka bir durum mu var?
2. Kaza tarihini, olay anlatımını ve talep edilen zarar kalemlerini dilekçede açıkça belirtin.
3. Olay, sağlık, gelir ve temsil belgelerini dosyayla eşleştirin; önceki ödemeleri ekleyin.
4. Başvurunun ulaştığını gösteren kaydı, dosya numarasını, eksik belge yazılarını ve cevapları koruyun.

Yönetmelik m.14–15 uyarınca belgeler üzerinden inceleme yapılır; kapsam dışında görülen başvurunun reddi gerekçesiyle bildirilir. Ödeme zamanı dosyanın kapsamına ve incelemenin tamamlanmasına bağlıdır. Çevrim içi başvuru yapılmış olması, tutarın kabul edildiği veya belirli bir tarihte mutlaka ödeneceği anlamına gelmez.^[2]

Başvuru reddedilirse Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidilebilir mi?

Güvence Hesabı ile uyuşmazlıklar için tahkim yolu Yönetmelik ek m.2’de düzenlenmiştir. Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurudan önce ilgili kuruluşa başvuru yapıldığının ve talebin karşılanmadığının veya öngörülen cevap süresinde cevap verilmediğinin belgelenmesi gerekir. Komisyonun güncel açıklamasında trafik sigortası uyuşmazlıkları için 15 gün, diğer başvurular için 15 iş günü ayrımı yer alır. Başvurunun türüne uygun süre ve dosya koşulları birlikte kontrol edilmelidir.^[1][2][13]

Aynı uyuşmazlık daha önce mahkemeye veya başka bir tahkim yoluna taşınmışsa Komisyon başvurusu bakımından engel oluşabilir. Dava yolu seçilecekse görev, yetki, ön başvuru ve uygulanacak dava şartları talebin niteliğine göre belirlenir. Başvuru seçenekleri ve belge düzenine ilişkin açıklamalar Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru rehberinde yer almaktadır.^[13]

Şikâyetten vazgeçmek veya eksik ödeme almak hakkı bitirir mi?

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi, 15.01.2025, E.2024/1353, K.2025/17 sayılı kararında, 16 Mart 2016 tarihinde plakası bilinmeyen aracın çarptığı yayanın dosyasını değerlendirdi. Geçici iş göremezlik zararının SGK’nın üstlendiği sağlık hizmet bedelleriyle aynı olmadığı kabul edildi. Ceza soruşturmasındaki şikâyetten vazgeçme de dosyadaki koşullarla birlikte incelenerek, medeni haklardan vazgeçme niteliğinde görülmedi.^[14]

Aynı dosyada önceki hükme karşı başvurulmamış olmasının sonraki yargılamadaki etkisi de gözetildi. Bu nedenle ödeme belgesi, ibra, sulh, ceza dosyasındaki beyan ve mahkeme kararına karşı başvuru birbirinden ayrılmalıdır. Bir belgenin yalnız başlığına bakmak yerine hangi haktan, ne kadar ödeme karşılığında ve hangi ifadelerle vazgeçildiği incelenir.^[14]

2026 değişikliği faiz ve önceki ödemeleri nasıl etkiliyor?

TBK m.55’e 7589 sayılı Kanunla eklenen hükümler, çalışma gücü ve destek kayıplarında kazancın bilindiği dönem için olay tarihinden, bilinemediği dönem için karar tarihinden kanuni faiz öngörür. Tahkikat başlayıncaya kadar tazminatı ifa amacıyla yapılan ödemelerin, ödeme tarihine göre hesaplanacak tazminattan oransal mahsubu da düzenlenmiştir.^[5][15]

7589 sayılı Kanunun geçici m.1/9 hükmü, bu değişikliği yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara bağlar; önceki olaylarda eski hükümler uygulanır. Dolayısıyla yukarıdaki 2016 kazasına ilişkin faiz değerlendirmesi, yeni bir kazanın hesabına aynen taşınmamalıdır. Güvence Hesabına yöneltilen talepte ayrıca ön başvuru, cevap ve temerrüt kayıtları da incelenmelidir.^[15][14]

Çalıntı veya yabancı plakalı araçla yapılan kazada ne değişir?

Çalınan ya da gasp edilen araçta, işletenin KTK m.107 uyarınca sorumlu tutulup tutulamayacağı önem taşır. İşletenin sorumlu olmadığı durumlarda zarar görenin bedensel zararı için Güvence Hesabının özel sorumluluğu gündeme gelebilir. Yabancı plakalı araçta ise Türkiye’de geçerli poliçe ve Yeşil Kart sistemi kontrol edilmelidir; 5684 m.14, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunun Yeşil Kart kapsamındaki ödemelerine ilişkin ayrı düzenleme de içerir.^[1][2][3]

Araç kasten kullanılarak zarar verilmişse başvuru reddedilir mi?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.06.2025, E.2024/246, K.2025/391 sayılı kararında, 22 Ağustos 2010 tarihinde Düzce’de yabancı plakalı araçla yayaya kasten zarar verilmesini ele aldı. Araç için geçerli Yeşil Kart bulunmuyordu. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin değerlendirmesinde olayın trafik kazası kapsamı dışında kaldığı kabul edilmişti.^[16]

Genel Kurul, olayda aracın işletilmesiyle zarar ve nedensellik bağını birlikte değerlendirdi. Olay tarihindeki düzenlemeler bakımından kasıtlı davranışın, zarar görenin tazminatını dışlamak yerine ödemeyi yapanın sorumluya rücu etmesiyle ilgili olduğunu belirterek kararı bozdu. Dosyada hem yabancı araç ve sigorta durumu hem de zararın aracın işletilmesinden doğması incelenmişti.^[16]

Güvence Hesabı başvurusunda zamanaşımı ne kadardır?

Motorlu araç kazasından doğan maddi zarar taleplerinde KTK m.109 uyarınca, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl esastır. Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun zamanaşımı öngörüyorsa bu süre maddi tazminat bakımından da uygulanabilir. Başlangıç tarihleri, kazanın niteliği ve ceza zamanaşımının koşulları somut dosyada belirlenmelidir.^[3]

“Plaka bulunamadı, süre hiç başlamaz” veya “savcılık dosyası var, başvuru bekleyebilir” düşüncesiyle hareket edilmemelidir. İlk muayene, olay, öğrenme, başvuru ve tebligat tarihleri tek çizelgede toplanmalı; zamanaşımını kesen veya durduran işlem ayrıca değerlendirilmelidir. Sigorta başvurusuna cevap için beklenen süre, tazminatın zamanaşımıyla aynı süre değildir.^[3]

Ödeme limiti, başka sorumlular ve rücu nasıl değerlendirilir?

Ödeme, kaza tarihindeki ilgili zorunlu sigorta teminat limitleri ve sorumluluk oranları çerçevesinde belirlenir. Limit, başvurana otomatik ödenecek sabit tutar değildir. Bir kazada birden fazla hak sahibi varsa paylaştırma hükümleri; hesaplanan zarar limitin üzerindeyse diğer sorumlulara yöneltilebilecek bakiye talep incelenir.^[1][2]

Güvence Hesabı, yaptığı ödeme sonrasında Yönetmelik m.16’daki koşullarla sorumlulara rücu edebilir; yani ödediği tutarı hukuken sorumlu kişiden geri isteyebilir. Bu nedenle kazaya neden olan aracın sigortasız olması, işleten veya sürücünün kişisel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.^[2]

Zarar görenin sorumlu kişiye karşı açtığı dava Hesaba bildirilmelidir. Yönetmelik m.20, sorumlulardan zarar tamamen veya kısmen karşılandığında, Hesabın ödemesi nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye yol açan tutarın beş iş günü içinde iadesini düzenler. Hesaptan ödeme ile başka bir sorumludan ödeme birbirinden gizlenerek aynı zarar iki kez tahsil edilemez.^[2]

Başvuruya ilişkin diğer sorular

Güvence Hesabına avukatsız başvurulabilir mi?

Resmî form, başvuran ile hak sahibinin bilgilerinin ayrı girilmesine imkân verir; kişisel başvuru yapılabilir. Temsilciyle işlem yapılacaksa temsil belgesi hazırlanır. Birden çok hak sahibi, tartışmalı kusur veya önceki ödeme varsa talebin ve sürenin dosya üzerinden değerlendirilmesi özellikle yararlıdır.^[11][12]

Sigorta şirketi ödeme yapmıyorsa doğrudan Güvence Hesabına gidilir mi?

Geçerli poliçesi bulunan şirketin hasarı reddetmesi, eksik ödeme yapması veya cevap vermemesi tek başına Güvence Hesabının sorumluluk sebebi değildir. Sigortacıyla uyuşmazlık, ilgili başvuru ve hak arama yollarıyla çözülür. Şirketin kanunda belirtilen ruhsat iptali veya iflas durumu ayrıca araştırılır.^[1][2]

Kendi aracımın sigortası yoksa karşı aracın verdiği zarar istenebilir mi?

Kendi aracının sigortasız olması ile kazaya neden olan diğer aracın hukuki sorumluluğu ayrı konulardır. Diğer aracın kusuru, sorumluluğu ve geçerli teminatı araştırılır. Başvurunun muhatabı, yalnız zarar gören kişinin kendi poliçesinin bulunup bulunmamasına göre belirlenmez.^[3]

Başvurmadan önce dosyada neler kontrol edilmeli?

Sağlıklı bir başvuru için önce olay ve sigorta durumu, ardından talep edilen zararlar ve dayanak belgeler belirlenmelidir. Plaka bilinmiyorsa delillerin toplanması; yaralanmada raporun kaza tarihine uygunluğu; ölümde destek ilişkisi ve kusurun değerlendirilmesi önceliklidir. Başvuru ve ödeme kayıtları da süre hesabıyla birlikte korunmalıdır.

Diğer trafik kazası türleri, rapor, tazminat ve başvuru yolları için Trafik Kazası Bilgi Merkezi üzerinden ilgili rehberlere ulaşılabilir.

Resmî kaynaklar ve emsal kararlar

Kaynak kontrolü: 31 Ekim 2026. Kararlar resmî tam metinlerinden incelenmiştir. Mevzuatın güncel hâliyle kazanın gerçekleştiği dönemdeki hükümler birlikte değerlendirilmelidir.