Trafik Kazasında Manevi Tazminat: Kimden, Nasıl İstenir?

Trafik kazasında manevi tazminat, yaralanan kişinin yaşadığı bedensel ve ruhsal etkiler için sorumlu sürücü ve işleten gibi kişilere yöneltilebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınların da kendi manevi zararları için talepte bulunması mümkündür. Zorunlu trafik sigortası bu talebi karşılamaz; manevi tazminatı kapsayan ek bir İMM teminatı varsa sigortacının sorumluluğu poliçenin kapsamı ve limiti içinde ayrıca incelenir.^[1][2][3]

Trafik kazasında manevi tazminatın miktarı için herkese uygulanabilecek sabit bir tarife yoktur. Yaralanmanın ağırlığı, tedavi süreci, kazanın etkileri ve sorumluluk koşulları birlikte değerlendirilir. Başvuru öncesinde hem doğru muhatabı belirlemek hem de yaşanan etkileri dosyada somutlaştırmak gerekir.

Trafik kazasında manevi tazminatı kimler isteyebilir?

TBK m.56, bedensel bütünlüğü zedelenen kişinin kendi manevi tazminat talebiyle ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde yakınların talebini ayrı düzenler. Yaralanan kişinin talebi bakımından kanunda mutlaka kalıcı maluliyet bulunması şartı yazılı değildir. Bununla birlikte yaralanmanın varlığı, kazayla bağlantısı ve olayın özellikleri değerlendirilir; her olayda aynı tutarın doğduğu varsayılamaz.^[1]

Yolcu, yaya veya bisikletli olmak talep bakımından tek başına engel oluşturmaz. Ancak zarardan kimin hangi hukuki sebeple sorumlu olduğu, kazazedenin kendi davranışının etkisi ve talebin kime yöneltildiği önem taşır. Maddi zararların ayrıntısı için yaralanmalı trafik kazasında tazminat rehberi; yaya ve bisikletliye özgü kusur sorunları için yaya ve bisiklet kazası rehberi incelenebilir.^[1][2]

Yaralanan kişinin eşi, çocuğu veya anne babası manevi tazminat isteyebilir mi?

Yakının yalnız üzüntü duymuş olmasıyla TBK m.56/2’deki şartların gerçekleşmesi aynı şey değildir. Yaralanma hâlinde kanun, yakınların talebi için ağır bedensel zarar arar. Yaralanmanın niteliği, tedavi süresi, yaşam üzerindeki sonuçları ve yakınlık ilişkisi somut olayda incelenir. Her yaralanma bütün aile üyeleri için kendiliğinden ayrı bir tazminat doğurmaz.^[1]

Buradaki yakınlık yalnız nüfus kaydındaki sıfat üzerinden açıklanmamalıdır. Talepte bulunan kişinin zarar görenle ilişkisi ve kendi manevi etkilenmesi de ortaya konulmalıdır. Öte yandan “yakınım hastanedeydi, masrafları ben karşıladım” açıklaması; kişinin kendi manevi tazminat hakkını, ödediği giderin hukuki niteliğini ve yaralananın bedensel zararını birbirine karıştırmadan değerlendirmeyi gerektirir.^[1]

Aynı kazada bütün aile üyeleri aynı tutarı mı alır?

Hayır. Her yakının talebi kendi hukuki dayanağı ve yaşadığı etkilenme üzerinden incelenir. Ölenin eşiyle kardeşinin veya yaralanan kişinin anne babasıyla diğer akrabalarının durumu aynı kabul edilmez. Yakınlık bağının niteliği, birlikte yaşam, bakım ilişkisi ve olayın sonuçları açıklanmalıdır. Ailenin toplam talebini kişi sayısına bölmek, mahkemenin her bir kişi yönünden yapacağı değerlendirmeyi karşılamaz.^[1]

Aynı kazada birden fazla aile üyesi de yaralanmışsa önce her kişinin kendi yaralanmasına dayanan talebi belirlenir. Yakın sıfatıyla ileri sürülen ayrı talepte ise ağır bedensel zarar koşulu ayrıca değerlendirilir. Böylece kişinin kendi yaralanmasından doğan manevi zarar ile yakınının yaralanması nedeniyle ileri sürdüğü zarar birbirine karıştırılmaz.^[1]

Ölümlü trafik kazasında manevi tazminat destekten yoksun kalma tazminatından farklı mı?

Evet. Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm nedeniyle kaybedilen ekonomik desteğe ilişkin maddi zararı karşılar. Manevi tazminat ise yakının ölümünün talepte bulunan kişi üzerindeki manevi etkileriyle ilgilidir. Kanundaki “yakınlar” ifadesi ile ekonomik destekten yoksun kalan kişiler her dosyada birebir aynı grubu oluşturmayabilir. Her talebin koşulları ve hak sahibi ayrı belirlenmelidir.^[1]

Bu nedenle aile adına tek bir toplam zarar yazmak yerine, kimin hangi sıfatla hangi talebi ileri sürdüğü açıklanmalıdır. Ölüm nedeniyle ekonomik kayıplar ve sigorta başvurusu ölümlü trafik kazası ve destekten yoksun kalma rehberinde ele alınmaktadır.

Manevi tazminat sürücüden mi, araç sahibinden mi istenir?

Kusurlu sürücünün sorumluluğu TBK m.49 çerçevesinde değerlendirilir. Motorlu aracın işleteni ve koşulları varsa bağlı olduğu teşebbüsün sorumluluğunda KTK m.85 ve devamındaki özel hükümler dikkate alınır. Birden çok sorumlu bulunması hâlinde aynı zarardan müteselsil sorumluluk gündeme gelebilir. Bu, aynı manevi zarar için birden fazla kez tahsil yapılabileceği anlamına gelmez.^[1][2]

Araç sahibiyle işleten çoğu olayda aynı kişi olsa da uzun süreli kiralama ve fiilî hâkimiyet gibi durumlar farklı bir değerlendirme gerektirebilir. “Araç benim ama kullanmıyordum” veya “aracı kiraya verdim” açıklaması tek başına yeterli değildir; sorumluluğu etkileyen hukuki ve fiilî koşullar araştırılır. İşletenin sorumluluktan kurtulma şartları da KTK m.86 çerçevesinde ayrıca ele alınır.^[2]

Kazaya şirket veya kargo aracı karıştıysa şirkete de başvurulabilir mi?

Şirketin araçla hukuki ve fiilî ilişkisi araştırılmalıdır. KTK m.85, aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında işletilmesi hâlini de düzenler. Araç ruhsatında başka kişinin adının bulunması, somut olayda teşebbüsün sorumluluğunun hiç değerlendirilemeyeceği anlamına gelmez. Buna karşılık yalnız araç üzerindeki bir yazıdan hareketle bütün şirketlerin sorumlu olduğu da söylenemez; taşıma sözleşmesi ve işletilme biçimi incelenir.^[2]

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 25.06.2026, E. 2026/3735, K. 2026/7933 sayılı kararında, kiralık araçla yürütülen kargo hizmetindeki yaralanmalı kazayı incelemiştir. Bölge adliye mahkemesi, aracın kargo şirketinin unvanı altında çalışmasını KTK m.85 kapsamında değerlendirmiştir. Yargıtay, esas yönünden incelenebilen itirazlar bakımından kararı onamıştır.^[4]

Karardaki diğer bir ayrım da önemlidir: Şirketin bazı davacılar lehine verilen manevi tazminatlara yönelik temyiz istemleri miktardan reddedilmiştir. Bu bölüm, tutarların Yargıtay tarafından esastan uygun bulunduğu şeklinde aktarılamaz. Karardaki karşı oy ise maddi zarar kalemlerine ilişkindir. Burada emsalin katkısı, şirketin sorumluluğunu araç sahipliğiyle sınırlamadan araştırmak ve kanun yolu sonucunu doğru okumaktır.^[4]

Yoldaki bozukluk veya bakım eksikliği kazaya neden olmuşsa manevi tazminat istenebilir mi?

Yolun bakım ve güvenliğinden sorumlu idarenin eylemi veya ihmali de zarara katkıda bulunmuş olabilir. Bu durumda idarenin sorumluluğu, başvuru yolu ve süreler ayrıca incelenir. Sürücüye karşı açılacak davayla idareye yönelik talebin aynı usule tabi olduğu varsayılmamalıdır. Yolun durumu, işaretleme, olay yeri görüntüleri ve bakım sorumlusu kurum bu ayrımın yapılmasında önem taşır.^[5]

Anayasa Mahkemesi, Fatma Kılıç ve İbrahim Haldız, B. No: 2017/37387, 21.04.2021 kararında; yol bakımından sorumlu idarenin hizmet kusuru kabul edildiği hâlde manevi tazminatın reddedilmesini incelemiştir. İstanbul 9. İdare Mahkemesinde görülen davada, idarenin kusurunun ağır olmadığı gerekçesiyle manevi giderim sağlanmamıştır. AYM, yaralanma ve uzun tedavi sürecinin etkileri hakkında olaya uygun değerlendirme yapılmadığını belirleyerek kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.^[5]

AYM, yeniden yargılama yapılmasını yeterli giderim saymış ve bireysel başvurudaki ayrıca tazminat istemlerini reddetmiştir. Dolayısıyla karar, AYM’nin kazazedeler için belirli bir manevi tazminat tutarına hükmettiği şeklinde okunmamalıdır. Daha eski tarihli bu kararın yazıya katkısı, idarenin sorumluluğu ile manevi zararın somut olarak incelenmesi gereğini açıklamasıdır.^[5]

Trafik sigortası manevi tazminatı karşılar mı?

Zorunlu trafik sigortası manevi tazminatı karşılamaz. KTK m.92/f, manevi tazminat taleplerini kapsam dışında sayar. Sigortacının tedavi veya iş göremezlik gibi maddi bir zarar kalemi için ödeme yapmış olması, manevi zararı da üstlendiğini göstermez. Ödeme yazısı ve hangi poliçeden karşılandığı birlikte okunmalıdır.^[2]

Bunun sonucu, manevi tazminat hakkının hiç bulunmadığı değildir. Talep, koşulları varsa sürücü ve işleten gibi sorumlulara yöneltilir. Ayrıca karşı aracın manevi tazminatı kapsayan ihtiyari mali sorumluluk teminatının bulunup bulunmadığı araştırılır. Zorunlu poliçedeki bir ret cevabıyla bütün muhatapların sorumluluğu hakkında sonuca varılmamalıdır.^[1][2][3]

Kasko veya İMM manevi tazminatı öder mi?

İMM Genel Şartları m.3’e göre manevi tazminat ek sözleşmeyle teminata alınabilir. Kasko poliçesinde İMM veya manevi tazminat klozu bulunması mümkün olmakla birlikte, yalnız “kasko var” demek ödeme yükümlülüğünü göstermeye yetmez. Kaza tarihinde geçerli poliçe, ek klozlar, sigortalı risk, kişi kapsamı ve istisnalar okunmalıdır.^[3]

Poliçedeki tutarın kişi başına mı, olay başına mı veya yıllık toplam olarak mı düzenlendiği; manevi teminatın ayrı mı yoksa ortak bir limit içinde mi olduğu önemlidir. Aynı poliçeden yapılan önceki ödemeler de kalan teminatı etkileyebilir. Poliçede görünen her başlığın bağımsız bir ödeme limiti oluşturduğu varsayılmamalıdır.^[3][6]

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 18.05.2026, E. 2024/13668, K. 2026/6083 sayılı kararında bu ayrımın sonucunu göstermiştir. Yaralanan motosiklet sürücüsü, zorunlu sigorta ödemesinden sonra İMM sigortacısından bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı istemiştir. Aynı kişi ve kaza için önceki tahkim dosyasında manevi tazminata ilişkin olarak poliçenin kombine limiti üzerinden karar verilmiştir.^[6]

Hakemler ortak limitin tüketildiği ve bakiye teminat kalmadığı gerekçesiyle yeni talebi reddetmiştir. Davacı, manevi tazminat ve İMM limitlerinin ayrı olduğunu savunmuş; Daire ise itiraz hakem heyeti kararını onamıştır. Bu karar bütün İMM poliçelerinin aynı olduğu sonucunu vermez. Somut poliçede ortak limitin ve önceki dosyanın yeni talebe etkisinin birlikte okunması gerektiğini gösterir.^[6]

Trafik kazasında manevi tazminat ne kadar olur?

Manevi tazminat, iş göremezlik tazminatı gibi yalnız yaş, gelir ve oran verileri girilerek hesaplanmaz. Hâkim olayın özelliklerine göre uygun miktarı takdir eder. Kusur durumu, yaralanmanın ağırlığı, tedavi süreci, kalıcı etkiler, olay tarihi, paranın satın alma gücü ve tarafların sosyal ve ekonomik koşulları bu değerlendirmede önem taşıyabilir. Takdirin gerekçeli olması gerekir.^[1][7]

İnternette görülen tutarlar bir “Yargıtay manevi tazminat tablosu” gibi kullanılmamalıdır. Aynı karar yılında incelenmiş iki dosyanın kaza tarihleri, tedavileri ve talep sınırları farklı olabilir. Mahkemenin verdiği tutar, istenen miktar ve kanun yolu incelemesinin kapsamı da birbirinden ayrılmalıdır.^[7]

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 03.07.2025, E. 2024/12138, K. 2025/11283 sayılı kararında, 13.10.2007 tarihli kazada yaralanan yolcunun manevi tazminat talebini incelemiştir. Davacı 50.000 TL istemiş, ilk derece mahkemesi 15.000 TL’ye hükmetmiştir. Daire; ekonomik koşullar, satın alma gücü, kusur, olayın ağırlığı ve tarihi gibi ölçütleri açıklayarak takdir edilen miktarı az bulmuş ve kararı bozmuştur.^[7]

Kararda olay tarihindeki mülga Borçlar Kanunu m.47 uygulanmıştır. Bugünkü genel dayanak TBK m.56’dır. Örnekteki rakamlar 2025 veya 2026 yılı kazaları için bir alt sınır oluşturmaz; kararın katkısı, miktarın somut koşullarla gerekçelendirilmesine ilişkin değerlendirmedir.^[7][1]

Kalıcı sakatlık veya yüzde iz kalması şart mı?

Yaralananın kendi talebinde TBK m.56/1, kalıcı sakatlığı veya yüzde iz bulunmasını zorunlu koşul olarak saymaz. Kırık, ameliyat, uzun tedavi veya ruhsal etkilenme olayın özellikleri içinde değerlendirilebilir. Kalıcı izin bulunması ise görünümü, günlük yaşamı ve ruhsal durumu nasıl etkilediğiyle birlikte açıklanmalıdır. Maluliyet oranı tek başına manevi tazminatın tutarını belirleyen bir çarpan değildir.^[1]

Örneğin kısa sürede iyileşen bir yaralanmayla çok sayıda ameliyat gerektiren, kalıcı hareket kısıtlılığı bırakan bir yaralanma aynı biçimde anlatılmamalıdır. Örnekteki ayrım bir tutar tarifesi oluşturmaz; dosyada hangi etkilerin ve belgelerin açıklanması gerektiğini gösterir.^[1]

Çocuk, öğrenci veya çalışmayan kişi manevi tazminat isteyebilir mi?

Manevi tazminat yalnız ücret kaybını karşılayan bir talep değildir. Bu nedenle çalışmayan kişi, çocuk veya öğrencinin gelir belgesi bulunmaması, kendi yaralanmasına ilişkin manevi tazminat talebini tek başına ortadan kaldırmaz. Çocuğun tedavi süreci, okuldan uzak kalması ve gündelik yaşamındaki değişiklikler yaşına uygun biçimde ortaya konulabilir. Talebin çocuk adına mı yoksa ebeveynin kendi manevi zararı için mi ileri sürüldüğü de açık olmalıdır.^[1]

Kazazedenin kusuru manevi tazminatı etkiler mi?

Kazazedenin zararın doğmasına veya artmasına katkısı, TBK m.52 ve ilgili sorumluluk hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Kusur ve olayın oluş biçimi manevi tazminatın takdirini etkileyebilir. Maddi zarar hesabındaki belirli bir indirim yöntemini, nedenini açıklamadan manevi tazminata aynen taşımak yerine somut olayın bütün koşulları gösterilmelidir.^[1][2][7]

Sadece araç hasarı oluştuysa manevi tazminat alınabilir mi?

TBK m.56, bedensel bütünlüğün zedelenmesi ve ölüm hâllerini düzenler. Yalnız araçtaki hasar, onarım sürecinin uzaması veya aracın kullanılamaması bu maddeye göre kendiliğinden manevi tazminat doğurmaz. Ayrıca kişilik hakkını ihlal eden bir olay ileri sürülüyorsa bunun koşulları TBK m.58 bakımından ayrı incelenir. Araç değer kaybı ve kullanamamaktan doğan ekonomik kayıp ise manevi tazminatla aynı zarar değildir.^[1]

Manevi zararı göstermek için hangi belgeler hazırlanmalı?

Belge ve bilgi	Dosyaya katkısı
Acil kayıtları, epikrizler ve ameliyat belgeleri	Yaralanmanın niteliğini, müdahaleleri ve tedavi sürecini gösterir.
Kontrol, rehabilitasyon ve varsa ruhsal tedavi kayıtları	Kazanın devam eden bedensel ve ruhsal etkilerini ortaya koymaya yardımcı olur.
Uygun sağlık raporları ve günlük yaşama ilişkin somut bilgiler	Kalıcı etkilenme, işlev kaybı ve yaşam düzenindeki değişikliklerin değerlendirilmesine katkı sağlar.
Tutanak, görüntü, tanık ve soruşturma kayıtları	Kazanın oluşu, kusur ve olayın ağırlığı bakımından incelenir.
Yakının kendi talebine ilişkin ilişki ve etkilenme bilgileri	Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde talebin kişiye özgü dayanaklarını açıklar.
Poliçe, ek klozlar, ödeme ve ibra belgeleri	Sigorta teminatı, ortak limit ve daha önceki işlemlerin kapsamını gösterir.

Her dosyada bütün belgelerin aynı biçimde bulunması beklenmez. Sağlık kaydında yer almayan bir ruhsal rahatsızlık varmış gibi yazılmamalı; yaşanan etkiler somut ve ölçülü anlatılmalıdır. Örneğin uzun süre merdiven çıkamama, ameliyatlar nedeniyle eğitimden uzak kalma veya günlük bakım ihtiyacı, ilgili kayıtlarla birlikte açıklanabilir. Tazminatın miktarı hakkında nihai takdir mahkemeye aittir.^[1]

Ödeme almak veya ibraname imzalamak manevi tazminat talebini etkiler mi?

Etkileyebilir. Ödemenin maddi mi manevi zarar için mi yapıldığı, kim adına alındığı, imzalanan belgenin kapsamı ve işlemi yapan kişinin yetkisi incelenmelidir. Manevi tazminatın bölünmezliği nedeniyle “şimdilik bir kısmını alırım, kalanı için sonra dava açarım” düşüncesi ciddi bir hukuki değerlendirme gerektirir.^[8]

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.09.2025, E. 2024/41, K. 2025/523 sayılı kararında, ölümlü trafik kazasından sonra manevi tazminata ilişkin ödeme ve ibranameyi incelemiştir. Davacılar vekili, ibra için özel yetkisi bulunmadığını ileri sürerek aldığı ödemeyi yaklaşık beş yıl sonra, bozma kararının ardından iade etmiştir.^[8]

Kurul, somut olayda bu davranışı dürüstlük kuralı bakımından değerlendirmiş; ödemenin geçerli kabul edilerek manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi doğrultusunda davaya etkisinin tartışılması gerektiği için direnme kararını bozmuştur. Karar, özel yetki şartının gereksiz olduğu veya bütün ibra belgelerinin geçerli sayılacağı anlamına gelmez. Belge, ödeme ve sonraki davranışların birlikte değerlendirilmesinin önemini gösterir.^[8]

HMK m.74’te bazı işlemler için özel yetki aranması; dava dışı bir ödeme belgesinin, mahkemeye sunulan feragat beyanının ve sulhun aynı işlem sayılmasını gerektirmez. İmzadan önce belgenin hangi talebi, hangi kişileri ve hangi tutarı kapsadığı açıkça belirlenmelidir.^[9]

Sigortadan maddi tazminat aldım; manevi tazminat hakkım da sona erer mi?

Ödemenin hangi zararı karşıladığına bakılır. İş göremezlik veya tedavi gideri için yapılan ödeme, yalnız bu nedenle manevi zararın da karşılandığını göstermez. Ancak ödeme ile birlikte imzalanan belgenin kapsamı ayrıca incelenmelidir. Dekonttaki kısa açıklamayla yetinilmeden teklif, hesap dökümü, ibra ve anlaşma metni birlikte okunmalıdır.^[1][2][8]

Özellikle ortak limitli İMM poliçesinde, manevi tazminatın ayrı bir zarar türü olması her zaman sigortacıdan ek bir bağımsız limit alınacağı anlamına gelmez. Yukarıdaki 18.05.2026 tarihli kararda olduğu gibi, önceki ödemenin poliçedeki kullanılabilir teminatı tüketip tüketmediği de kontrol edilir.^[6]

Manevi tazminat sonradan artırılmak üzere düşük bir tutarla istenebilir mi?

Hukuk Genel Kurulunun anılan kararında, aynı manevi zararın bir kısmını kısmi davada, kalanını ek davada istemenin manevi tazminatın niteliğiyle bağdaşmadığı açıklanmıştır. Hâkimin takdir yetkisinin bulunması, talebin sınırsız veya kendiliğinden artan bir tutar olarak kurulabileceği anlamına gelmez. Talep miktarı ve usul, dosya açılmadan önce birlikte değerlendirilmelidir; maddi tazminat için kullanılan belirsiz alacak yaklaşımı doğrudan buraya aktarılmamalıdır.^[8][9]

Ceza davası bitmeden dava açılabilir mi; beraat kararı talebi engeller mi?

Ceza yargılamasının devam etmesi, hukuk mahkemesinde tazminat talebinin ileri sürülemeyeceği anlamına gelmez. Bununla birlikte hukuk davasında bir meseleye ilişkin kararın başka davanın sonucuna bağlı olması hâlinde HMK m.165 kapsamında bekletici mesele değerlendirmesi yapılabilir. Ceza dosyası beklenirken tazminata ilişkin sürelerin kendiliğinden korunacağı varsayılmamalıdır.^[9]

TBK m.74’e göre hukuk hâkimi, ceza hukukunun kusur ve sorumluluğa ilişkin hükümleriyle ve beraat kararıyla bağlı değildir. Ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine veya zararın belirlenmesine ilişkin kararı da hukuk hâkimini bağlamaz. Buna karşılık bu hüküm, ceza dosyasındaki maddi olay tespitlerinin ve toplanan delillerin hiç önem taşımadığı anlamına gelmez. Beraatin gerekçesi ve dosyanın bütünü incelenmeden “tazminat kesin alınır” veya “artık dava açılamaz” denilmemelidir.^[1]

Ceza dosyasında uzlaşmak manevi tazminatı etkiler mi?

Evet. CMK m.253/19’un güncel düzenlemesine göre uzlaşma sağlandığında, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış davadan feragat edilmiş sayılır. Bu nedenle ceza dosyasındaki uzlaşmayı yalnız ceza sürecini bitiren bir işlem olarak görmek hak kaybına yol açabilir.^[10]

Kanundaki istisna bütün talepleri otomatik olarak yeniden ileri sürme imkânı vermez. Sonradan ortaya çıktığı belirtilen zararın ne olduğu, ne zaman öğrenildiği ve önceki uzlaşma sırasında tespit edilip edilemeyeceği belgelerle değerlendirilmelidir. CMK kapsamındaki uzlaşma, sigortacının ödeme teklifini kabul etme veya sıradan bir ibranameyle de aynı işlem değildir.^[10]

Manevi tazminat hakkı mirasçılara geçer mi?

TMK m.25/4’e göre manevi tazminat istemi, miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Bu nedenle kazazedenin kendi yaralanması nedeniyle sahip olduğu istemin ölümünden sonra takibi ile yakınların ölüm nedeniyle kendileri için ileri sürdükleri manevi tazminat birbirinden ayrılır.^[11]

Örneğin yaralanan kişinin sağlığında ileri sürdüğü kendi talebinin miras yoluyla geçip geçmediği, önceki başvuru ve dava kayıtlarından incelenir. Eşin veya çocuğun ölüm nedeniyle kendi adına talebi ise TBK m.56/2 kapsamında değerlendirilir. Sadece mirasçı olmak her iki talebin de koşullarını kendiliğinden sağlamaz.^[11][1]

Manevi tazminatta zamanaşımı ve faiz nasıl değerlendirilir?

TBK m.72, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıllık zamanaşımını düzenler. Tazminat, daha uzun ceza zamanaşımı öngörülen cezayı gerektiren fiilden doğmuşsa bu süre uygulanır. Somut olayın suç niteliği, öğrenme tarihi ve süreyi etkileyen işlemler belirlenmeden bütün trafik kazaları için tek bir süre söylenemez.^[1]

Haksız fiil sorumluları bakımından TBK m.117/2 uyarınca temerrüt fiilin işlendiği tarihte oluşur. Faiz talebinin başlangıcı ve türü dilekçede doğru kurulmalı; ek teminat sağlayan sigortacının durumu, sürücü ve işletenle otomatik olarak aynı kabul edilmemelidir. İMM bakımından başvuru, poliçe ve ilgili hükümler ayrıca incelenir.^[1][3]

Manevi tazminat için hangi başvuru yolu izlenir?

Önce taleplerin muhatapları belirlenir: sürücü ve işleten gibi sorumlulara karşı dava ile manevi teminat veren sigortacıya yönelik başvuru aynı hukuki ilişkiye dayanmaz. Görevli ve yetkili mahkeme ile uygulanacak dava şartları, davalılar ve talebin niteliğine göre değerlendirilmelidir. Zorunlu trafik sigortacısına yönelik maddi talep için öngörülen başvuru düzenini, kapsam dışındaki manevi talebin de o sigortacıdan istenebileceği şeklinde yorumlamak doğru değildir.^[1][2][3]

İMM poliçesi manevi tazminatı kapsıyorsa sigortacıya başvuruda poliçe, kazaya ilişkin kayıtlar, talep sahipleri ve teminat kapsamında istenen tutar açıklanmalıdır. Sigorta tahkimi bakımından şirketin tahkim sistemine katılımı, sigortacıya ön başvuru ve diğer kabul şartları ayrıca doğrulanır. Sürücü ve işletenin kişisel sorumluluğu kendiliğinden sigorta tahkiminin konusu olmaz. Başvuru işleyişi için Sigorta Tahkim Komisyonu rehberi kullanılabilir.^[12]

Manevi tazminat dosyasında talep sahibini, sorumluları, yaralanma veya ölümün etkilerini ve varsa sigorta kapsamını ayrı belirlemek gerekir. Ödeme teklifini kabul etmeden önce özellikle manevi zarar için bir ibra veya nihai anlaşma istenip istenmediği incelenmelidir. İlgili diğer başvuru yollarına Trafik Kazası Bilgi Merkezi üzerinden ulaşılabilir.

Resmî kaynaklar ve emsal kararlar

Kaynak kontrolü: 1 Kasım 2026. Kararlar resmî tam metinlerinden incelenmiş; olay tarihleri, çoğunluk gerekçeleri ve hüküm sonuçları birbirinden ayrılmıştır.