Riskli yapı tespitine, yapı maliki veya kanuni temsilcisi tarafından 15 gün içinde dilekçeyle itiraz edilebilir. Başvuru, binanın bulunduğu yerdeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne; yetki devri yapılmışsa ilgili idareye yapılır. Sürenin başlangıcı, riskli yapı tespitinin muhtarlıkta ilan edildiği dönemin son günüdür. Evinize ayrıca bir tebligat gelmesini beklemek, itiraz süresini kaçırmanıza neden olabilir.[1][2]
Binanın riskli olmadığına inanıyorsanız önce raporun tamamını ve bildirim kayıtlarını alın. İtirazınızda hangi teknik veya hukuki hatanın bulunduğunu belgeleriyle açıklayın. Müteahhidin önerdiği yeni daireyi beğenmemek ile binanın riskli yapı olarak tespitine karşı çıkmak farklı başvurular gerektirir.
Riskli Yapı Tespiti Ne Anlama Gelir?
6306 sayılı Kanun, ekonomik ömrünü tamamlamış veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski bilimsel ve teknik verilerle belirlenmiş yapıları riskli yapı olarak tanımlar. Binanın riskli alan içinde bulunması şart değildir. Tek bir apartman, işyeri veya başka bir yapı hakkında da bu tespit yapılabilir.[1]
Riskli yapı tespiti, yalnız binanın yaşına bakılarak verilmiş bir görüş değildir. Raporun, Uygulama Yönetmeliği’nin Ek-2’sindeki esaslara göre hazırlanması ve yetkili müdürlük veya idare tarafından incelenmesi gerekir. Raporda eksiklik varsa düzenleyen kuruluşa iade edilerek düzeltilmesi istenir.[2]
Elinizdeki belgenin başlığını ve hukuki dayanağını kontrol edin. Bir mühendislik değerlendirmesi veya belediyenin ön incelemesi ile 6306 kapsamında yürütülen resmî tespit süreci aynı işlem olmayabilir. Bu rehber, Kanun’un 3. maddesindeki olağan riskli yapı tespitini konu alır. Kanun’un 6/A maddesindeki idarenin yürüttüğü özel uygulamalarda iki günlük itiraz gibi farklı kurallar bulunduğundan, belgedeki dayanak madde önemlidir.[1]
Bir Malik Tek Başına Riskli Yapı Tespiti Yaptırabilir Mi?
Evet. Tespit başvurusu için bütün maliklerin imzası veya yeniden yapım kararında aranan arsa payı çoğunluğu aranmaz. Yapı maliki ya da kanuni temsilcisi, Başkanlıkça lisanslandırılmış kuruluş üzerinden tespit yaptırabilir. Masrafları kendisine ait olmak üzere yapılan bu başvuru, diğer maliklerin rapora karşı itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.[1][2]
Riskli Yapı Tespitine İtiraz Süresi Kaç Gün?
İdari itiraz süresi 15 gündür. Güncel usulde, tespite ilişkin tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim yapılır ve ilgili muhtarlıkta 15 gün ilan edilir. Muhtarlık ilanının son günü, riskli yapı tespit işlemi tebliğ edilmiş sayılır. İtiraz için tanınan 15 gün bu tarihe göre hesaplanır.[1][2]
| Aşama | Hangi Tarihe Bakılmalı? |
|---|---|
| Muhtarlıkta İlan | İlanın başlangıcı ve sonu, ilan tutanağından kontrol edilir. 15 günlük ilan dönemi ile 15 günlük itiraz dönemi birbirinden ayrıdır. |
| e-Devlet Bildirimi | Bildirim kaydı saklanır. Olağan riskli yapı tespitinde kanuni tebliğ tarihi muhtarlık ilanının son günüdür. |
| İdari İtiraz | Dilekçenin yetkili birimde kayda girdiği tarih ve evrak numarası saklanır. |
| İptal Davası | 6306 kapsamındaki idari işlemlerde 30 günlük özel dava süresi ayrıca izlenir. İdari başvurunun süreye etkisi de değerlendirilir. |
“e-Devlet mesajını bugün gördüm” demek, sürenin mutlaka bugün başladığı anlamına gelmez. Muhtarlık ilanını, binaya asılan tutanağı ve elektronik bildirim kayıtlarını birlikte isteyin. İlan veya bildirimde usulsüzlük olduğunu düşünüyorsanız, hangi işlemin yapılmadığını ve bunu ne zaman öğrendiğinizi dilekçenizde açıklayın. Bildirimi usulsüz bulduğunuz için başvuruyu ertelemeyin.
Riskli Yapı Raporuna Kimler Ve Nereye İtiraz Edebilir?
Kanun’daki teknik heyet incelemesine yönelik itiraz hakkı, yapı malikine veya kanuni temsilcisine tanınmıştır. Yönetmelik, malik vefat etmişse mirasçılarının başvurusunu da düzenler. Malik sıfatını, mirasçılığı veya temsil yetkisini gösteren belgeler dosyaya eklenmelidir.[1][2]
Dilekçeyi, yapının bulunduğu yerdeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetki devri yapılmışsa ilgili belediye ya da idareye verin. Raporu hazırlayan özel kuruluşa itirazınızı anlatmanız, yetkili idareye yapılan başvurunun yerine geçmez. Evrak kayıt numarası alın; dilekçenin ve eklerinin bir örneğini saklayın.
Kiracı Riskli Yapı Tespitine İtiraz Edebilir Mi?
Kiracı olmak, Kanun’un 3. maddesindeki malike tanınan 15 günlük teknik itiraz hakkını tek başına sağlamaz. Kiracının tahliye veya tespit işlemine karşı dava açıp açamayacağı ise idari itirazdan ayrı değerlendirilir. İYUK’un 2. maddesine göre dava ehliyeti bakımından kişinin işlemle menfaat ilişkisinin incelenmesi gerekir. Kira sözleşmesi, kullanım durumu ve dava konusu işlem bu değerlendirmede önem taşır.[1][3]
İtiraz Dilekçesinde Neler Bulunmalı?
Dilekçede binayı, itiraz edilen raporu ve talebinizi açıkça gösterin. “Binamız sağlamdır” şeklindeki genel bir cümle yerine, raporda neden hata olduğunu anlatın. Teknik hata iddiasını ilgili mühendislik belgeleriyle desteklemek, heyetin hangi noktayı incelemesini istediğinizi açıklığa kavuşturur.
- Başvuranın adı, iletişim bilgileri, malik veya temsilci sıfatı ve imzası.
- Binanın açık adresi, ada-parsel bilgisi ve varsa yapı kimlik bilgisi.
- Riskli yapı raporunun tarihi, sayısı ve raporu hazırlayan kuruluş.
- Muhtarlık ilanının son günü, diğer bildirimler ve itiraz tarihi.
- İtiraz nedenleri, bunları destekleyen belgeler ve teknik inceleme talebi.
- Dilekçe eklerinin listesi.
| Belge | Başvuruda Ne İşe Yarar? |
|---|---|
| Tapu Kaydı, Mirasçılık Veya Temsil Belgesi | Başvuru hakkını ve taşınmazla ilişkiyi gösterir. |
| Riskli Yapı Tespit Raporu Ve Ekleri | Hangi ölçüm, veri ve hesaplamaya itiraz edildiğini belirlemeyi sağlar. |
| Muhtarlık İlan Tutanağı Ve Bildirim Kayıtları | Süre başlangıcının ve bildirim usulünün incelenmesini sağlar. |
| Mevcut Proje Ve Yapıya Ait Belgeler | Raporda kullanılan yapı bilgileriyle karşılaştırma yapılmasını sağlar. |
| Varsa Teknik İnceleme Notu Veya Uzman Raporu | İleri sürülen teknik hatayı ve sonuç üzerindeki etkisini açıklar. |
Yönetmelik, itirazı bir dilekçeyle yapma imkânı tanır; her başvuruda yeni bir özel rapor alınmasını zorunlu tutmaz. Buna karşılık raporun hesaplarına itiraz ediyorsanız ilgili uzman incelemesi yararlı olabilir. Teknik belge hazırlığı sürerken 15 günlük başvuru süresini geçirmeyin.[2]
Hangi Teknik Hatalar İncelenebilir?
İnceleme binanın türüne ve uygulanan tespit esaslarına göre yapılır. Yapı bilgilerinin yanlış alınması, mevcut taşıyıcı sistemin rapora doğru aktarılmaması, malzeme verilerinin veya hesapların tutarsız olması gibi iddialar rapor ve ekleri üzerinden açıklanabilir. Betonarme, yığma ve diğer yapı türleri için aynı numune veya hesap kuralını kullanmak doğru olmaz.
Teknik heyet, dilekçede yazdığınız nedenlerle sınırlı kalmaz. Raporun bütün teknik unsurlarını Ek-2’ye uygunluk yönünden inceler. Eksiklik varsa giderilmesini ister; gerekli gördüğünde binayı yerinde inceleyebilir veya yerinde inceleme yaptırabilir. Nihai değerlendirmede binanın riskli yapı tespitinin yapıldığı tarihteki durumu esas alınır.[2]
Teknik Heyet İtirazı Nasıl Değerlendirir?
Yetkili birim önce başvurunun süresini ve başvuranın sıfatını kontrol eder. İnceleme, üniversitelerden dört üye ile Bakanlık veya Başkanlık teşkilatından üç üyenin yer aldığı yedi kişilik teknik heyet tarafından yapılır. Binanın bulunduğu ilde heyet yoksa dosya, o il için yetkilendirilmiş heyete gönderilir.[2]
Heyet raporda eksiklik görürse doğrudan “bina risksizdir” sonucuna varmak yerine düzeltme isteyebilir. Eksikler tamamlandıktan sonra yapının riskli ya da risksiz olduğuna ilişkin nihai kararını teknik gerekçeleriyle yazar. İtiraz eden malike bu nihai karar bildirilir. Aynı rapor hakkında heyet karar verdikten sonra başka bir malikin itirazı üzerine yeniden inceleme yapılmaz.[2]
Başvuru yapıldıktan sonra evrakın hangi birimde olduğunu ve nihai karar çıkıp çıkmadığını takip edin. Teknik heyetin toplantı düzeni, dava açma süresinin sınırsız biçimde bekleyeceği anlamına gelmez. İdarenin cevap vermemesi hâlinde gündeme gelen süre hesabı aşağıdaki dava bölümünde ayrıca açıklanmıştır.
Riskli Yapı Tespitinin İptali İçin Nasıl Dava Açılır?
Riskli yapı tespitine ilişkin idari işlem, iptal davasına konu edilebilir. 6306 sayılı Kanun’un 6/9. maddesinde dava süresi tebliğden itibaren 30 gün olarak düzenlenmiştir. Dilekçede işlemin tarih ve sayısı, işlemi yapan idare, bildirim tarihi, hukuka aykırılık nedenleri ve istenen sonuç gösterilir. Teknik heyet kararı da varsa dosyaya eklenir.[1][3]
İtiraz Etmeden Dava Açılabilir Mi?
Kanun, teknik heyete itiraz edilebileceğini düzenler; bu başvuruyu dava açmadan önce tüketilmesi zorunlu bir yol olarak ifade etmez. Doğrudan iptal davası açılması değerlendirilebilir. Bu tercih yapılırken 30 günlük dava süresi ile teknik itiraz için verilen 15 gün ayrı izlenmelidir. Teknik itiraz süresinin geçmesi, henüz dolmamış dava süresinin de geçtiği anlamına gelmez.[1][3]
İtiraz Sonucunu Beklerken Dava Süresi Geçer Mi?
İdareye başvurduktan sonra yalnız nihai cevap beklemek yeterli değildir. İYUK’un 11. maddesi kapsamında yapılan başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Açık ret veya bu şekilde oluşan ret sonrasında süre yeniden işlerken başvurudan önce geçmiş günler de hesaba katılır.[3]
Bu nedenle “itiraz ettim, cevap ne zaman gelirse ondan sonra mutlaka yeni 30 günüm olur” hesabıyla hareket etmeyin. Riskli yapı dosyasında başvurunun hukuki niteliği; ilk bildirimin, itirazın, varsa ret cevabının ve cevapsız geçen dönemin tarihleriyle birlikte değerlendirilir. Süre hesabı yapılırken teknik heyet dosyasının henüz sonuçlanmamış olması da ayrıca kayda geçirilmelidir.
Dava Açmak Binanın Yıkılmasını Durdurur Mu?
Dava açılması, idari işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir. İYUK’un 27. maddesine göre mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşullarını birlikte değerlendirir. Tahliye veya yıkım takvimi varsa bunu belgelemek ve talebi bu takvimle birlikte sunmak gerekir.[3]
Danıştay 4. Daire, 21.03.2024, E. 2023/11571, K. 2024/2018 sayılı kararında, Ankara’da yıkılmış bir binaya ilişkin pay satışını inceledi. Riskli yapı işlemine karşı açılan önceki davada, teknik itirazın incelenmemesi nedeniyle iptal kararı verilmişti. Ancak bina önceden yıkıldığı için teknik incelemenin artık yapılamadığı belirtildi. Daire çoğunluğu, önceki iptalin pay satışını tek başına hukuka aykırı hâle getirmediğine karar vererek satışa karşı davayı reddetti. [4]
Mahkeme Kararından Sonra İstinaf Ve Temyiz Yolu Var Mı?
İlk derece kararına karşı istinaf yolu açıksa, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin kararını Danıştaya götürmek için ise İYUK’un 46. maddesindeki temyiz koşullarının bulunması gerekir.[3]
Danıştay 4. Daire, 03.02.2025, E. 2025/197, K. 2025/729 sayılı kararında Çorum’daki riskli yapı tespiti ve teknik itirazın reddi işlemleriyle ilgili bir dosyayı inceledi. Bölge idare mahkemesi, istinaf başvurusunu kesin olarak reddetmiş; ardından yapılan temyiz başvurusunu da kabul etmemişti. Danıştay, temyiz isteminin reddine ilişkin bu kararı onadı. Dairenin incelediği konu bu aşamada temyiz yolunun açıklığıydı.[5]
Riskli Yapı Davasında Görevli Ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Tek bir binanın riskli yapı olarak tespitine ilişkin bireysel idari işlemin iptali davası, taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır. Yetki kuralı İYUK’un 34. maddesinde düzenlenir. Müteahhit sözleşmesine ilişkin özel hukuk talepleri bu davadan ayrıdır. İstanbul Kartal veya Kadıköy’deki bir bina için, idare mahkemesi ile Anadolu Adliyesindeki özel hukuk mahkemeleri aynı yargı mercii değildir.[3]
İdare Mahkemelerinin İletişim Bilgileri
Aşağıdaki bağlantılar ilk derece idare mahkemelerinin resmî iletişim sayfalarıdır. Listelerin bölge idare mahkemesi sitelerinde yayımlanması, ilk davanın doğrudan istinaf merciine açılacağı anlamına gelmez.
İstanbul İdare Mahkemeleri
Mahmutbey Mahallesi 2459. Sokak No: 6, Bağcılar/İstanbul. Santral: 0212 447 00 30.[6]
Kocaeli İdare Mahkemeleri
Doğan Mahallesi Barış Caddesi No: 14, Kuruçeşme, İzmit/Kocaeli. Telefon: 0262 226 55 88 ve 0262 226 55 71. Gebze’deki taşınmazlar bakımından da il içindeki yetki bu çerçevede incelenir.[7]
Bursa İdare Mahkemeleri
Odunluk Mahallesi Liman Caddesi No: 11/B, Nilüfer/Bursa. Santral: 0224 211 20 19.[8]
Sakarya İdare Mahkemeleri
Karaman Mahallesi 1430 Küme Evleri Sitesi No: 1, Adapazarı/Sakarya. Telefon: 0264 251 37 70.[9]
İtiraz Reddedilirse Veya Hiç İtiraz Edilmezse Ne Olur?
Süresinde itiraz edilmemesi veya teknik itirazın reddedilmesiyle tespit idari yönden kesinleşir. Müdürlük, tahliye ve yıkım için gerekli işlemlerin yapılmasını idareden ister. Tahliye ve yıkım bildirimi, ilk riskli yapı tespitinin bildiriminden ayrı bir aşamadır. Yapıya asılan tutanak, e-Devlet bildirimi ve 15 günlük muhtarlık ilanına ilişkin kayıtlar bu aşamada da izlenmelidir.[2]
Güncel düzenlemede riskli yapının yıktırılması için maliklere doksan günden fazla olmamak üzere süre verilir. Bu, herkese otomatik olarak tam 90 gün tanındığı anlamına gelmez; verilen süre ilgili işlemden okunmalıdır. İnternetteki eski “önce 60, sonra 30 gün” anlatımı üzerinden son gün hesabı yapılmamalıdır.[1][2]
Riskli yapı raporuna itirazın reddedilmesi, müteahhidin bütün sözleşme şartlarını kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Yeni daire paylaşımı, ek ödeme ve çoğunluk kararına katılmama konusunda Kentsel Dönüşümde İmza Atmayan Malik Ne Yapabilir? rehberindeki süreç ayrıca değerlendirilir.
Riskli Yapı İtirazı İçin Nereden Başlamalı?
- Muhtarlık ilan tutanağını ve e-Devlet bildirimini alın; tarihleri kaydedin.
- Raporun tamamını ve eklerini isteyin. Malik, mirasçı veya temsilci sıfatınızı gösteren belgeleri hazırlayın.
- İtiraz nedenini belirleyin. Teknik hata iddiası varsa ilgili mühendise raporu inceletin.
- Dilekçeyi süre içinde yetkili birime verin ve evrak kayıt numarasını saklayın.
- Dava süresini, başvuruya verilen cevabı ve tahliye-yıkım takvimini birlikte takip edin.
Avukatın bu aşamadaki çalışması, süre ve bildirim kontrolünü, rapora yönelik hukuki itirazları, teknik uzman incelemesinin dosyaya sunulmasını ve gerekiyorsa iptal davası ile yürütmenin durdurulması talebini kapsayabilir. Binanın mühendislik yönünden güvenliği ise teknik uzmanlık gerektirir. Gayrimenkul ve inşaat hukuku kapsamındaki sözleşme ve mülkiyet sorunları, rapora itirazla birlikte fakat ayrı talepler olarak ele alınabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
e-Devlet Bildirimini Görmedim, İtiraz Sürem Başlamaz Mı?
Olağan riskli yapı tespitinde tebliğ tarihi, muhtarlık ilanının son gününe bağlanmıştır. e-Devlet mesajını açtığınız tarih tek başına başlangıcı değiştirmez. İlan ve diğer bildirim kayıtlarını kontrol ederek başvuru yapın.[1][2]
Binamızda Çatlak Yoksa Riskli Yapı Raporu İptal Edilir Mi?
Gözle görülen çatlağın bulunmaması tek başına raporu geçersiz kılmaz. Rapor, ilgili tespit esaslarına göre teknik yönden incelenir. İtiraz, binanın mevcut verileriyle rapordaki değerlendirme arasındaki hataya dayanmalıdır.[2]
Başka Bir Firmadan Yeni Rapor Alıp İlk Raporu Kaldırabilir Miyim?
Yönetmelik kural olarak her yapı için tek riskli yapı tespit raporu öngörür. İtiraz veya yargı kararı üzerine yeniden rapor gerekmesi, gerçeğe aykırı raporun tespiti ve risk durumunu etkileyen belirli somut olaylar için istisnalar vardır. İkinci bir firmaya gitmek, mevcut resmî raporu kendiliğinden kaldırmaz.[2]
İtiraz Kabul Edilirse Tapudaki Riskli Yapı Kaydı Kaldırılır Mı?
İtiraz veya yargı kararı sonucunda yapının riskli olduğuna ilişkin tespit değişirse, bu durum ilgili tapu müdürlüğüne bildirilir. Tapudaki işlemin yeni kararla uyumlu yapılıp yapılmadığı takip edilmelidir. Yalnız raporun düzeltilmek üzere geri gönderilmesi, nihai risksiz yapı kararıyla aynı değildir.[2]
Bina Yıkılırsa 6306 Kapsamından Tamamen Çıkar Mı?
Hayır. 4 Şubat 2026’daki değişikliğe göre bina yıkıldıktan sonra riskli yapı belirtmesinin kaldırılması, parselde sonraki işlemlerin 6306 kapsamında yürütülmesini engellemez. Yıkım sonrası kayıt işlemi ile raporun itiraz sonucunda hatalı bulunması farklı durumlardır.[10]
Kaynakça
- 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, M. 2, 3, 5, 6/9 Ve 6/A ↩
- 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği, M. 6–10 ↩
- 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, M. 2, 3, 7, 8, 11, 27, 34 Ve 45–46 ↩
- Danıştay 4. Daire, 21.03.2024, E. 2023/11571, K. 2024/2018 ↩
- Danıştay 4. Daire, 03.02.2025, E. 2025/197, K. 2025/729 ↩
- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemeleri Ve İletişim Bilgileri ↩
- İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, Kocaeli İdare Ve Vergi Mahkemeleri İletişim Bilgileri ↩
- Bursa Bölge İdare Mahkemesi, İdare Mahkemeleri ↩
- Bursa Bölge İdare Mahkemesi, Sakarya İdare Ve Vergi Mahkemeleri İletişim Bilgileri ↩
- 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 04.02.2026, Sayı 33158, M. 1 Ve 8 ↩
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.