Uzlaşma ya da Şikâyetten Vazgeçme Halinde Sigortadan Tazminat Alınabilir mi?

Hukuki Değerlendirme Özeti: Yaralanmalı trafik kazalarının ardından mağdurların en çok merak ettiği konu, şikayetten vazgeçme halinde sigortadan tazminat alınıp alınamayacağıdır. Çünkü kazazedeler çoğunlukla sürücünün masrafları karşılama sözüne inanarak karakolda veya savcılıkta şikâyetçi olmadığını belirtir. Ancak mağdur taburcu olup kalıcı sakatlık durumu ortaya çıktığında sigorta şirketleri dosyayı kapatmaya çalışır. Şirketler ceza dosyasında şikâyetten vazgeçildiği veya uzlaşıldığı gerekçesiyle tazminat ödemeyi reddeder. Oysa ceza dosyasındaki şikâyet hakkı ile trafik sigortasının özel hukuk tazminat rejimi birbirinden tamamen bağımsızdır. Nitekim Anayasa Mahkemesi iptal kararı ve 7531 sayılı Kanun sonrasında, kaza anında bilinmeyen ve sonradan saptanan kalıcı maluliyet zararları için sigortadan tazminat alma hakkı kesinleşmiştir. Dolayısıyla hak sahipleri Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkemeler nezdinde bakiye tazminatlarını eksiksiz tahsil eder.

1. Üç İşlemi Birbirinden Ayırın: Şikâyetten Vazgeçme, Uzlaşma ve İbra

Uygulamada hak sahipleri çoğunlukla bu üç hukuki terimi aynı kabul eder. Ancak sigorta eksperlerinin ret yazılarına konu ettiği işlemlerin sonuçları tamamen farklıdır. Nitekim yasal çerçeveyi şu tabloyla açıkça ortaya koyarız:

2. Karakolda Şikâyetçi Değilim Demek Tazminatı Engeller mi? (TCK m. 73/7)

Kaza anında polise veya jandarmaya verilen şikâyetçi değilim ifadesi hukuk davası açma hakkını kesinlikle engellemez. Çünkü ceza soruşturmasındaki şikâyet hakkı ile maddi tazminat hakkı birbirinden ayrıdır. Nitekim Bölge Adliye Mahkemesi bu konuda çok açık bir karar vermiştir:

Ankara BAM 35. Hukuk Dairesi Kararı (E. 2024/1353, K. 2025/17, T. 15.01.2025):
“5237 sayılı TCK m. 73/7 uyarınca şikâyetten vazgeçmenin hukuk davasına engel olabilmesi için; kamu davası açıldıktan sonra hâkim huzurunda şikâyetten vazgeçilmesi ve tutanağa açıkça “şahsi haklarımdan da vazgeçiyorum” kaydının düşülmesi gerekir. Hazırlık soruşturmasında veya karakol aşamasında verilen “şikâyetçi değilim” beyanı tazminat davası açma hakkını düşürmez.”

Dolayısıyla karakolda şikâyetçi olmadığını belirten bir mağdur, sigorta şirketine karşı tüm maddi ve bedensel haklarını aynen korur.

3. Şikayetten Vazgeçme ve Uzlaşmada Kanuni Değişim: AYM İptali ile 7531 Sayılı Kanun

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 253/19 hükmü eskiden katı bir kural içeriyordu. Madde metninde uzlaşma sağlandığında artık tazminat davası açılamayacağı yazıyordu. Dolayısıyla bu eski düzenleme kazazedelerin kalıcı sakatlık tazminatını almasını engelliyordu. Ancak yüksek yargı ve kanun koyucu bu adaletsizliği tamamen bitirdi.

Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı (E. 2023/43, K. 2023/141, T. 26.07.2023):
Anayasa Mahkemesi bu kuralı hak arama hürriyetine aykırı buldu. Ayrıca düzenlemenin mülkiyet hakkını ihlal ettiğini belirterek hükmü kesin olarak iptal etti.

7531 Sayılı Kanun m. 16 ile Getirilen İstisna (CMK m. 253/19):
7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle 5271 sayılı Kanun’un 253. maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin başına şu açık ibare eklendi:

“Uzlaşmanın sağlanması halinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;”

Trafik kazasında şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma görüşmeleri genellikle ilk bir iki ay içinde biter. Oysa kalıcı sakatlık oranı kazadan aylar sonra netleşir. Çünkü doku iyileşmesi ve kemik kaynaması uzun bir süreç gerektirir. Hastaneler resmi sağlık kurulu raporunu tedavi bittikten sonra düzenler. Dolayısıyla kaza anında bilinmeyen bu kalıcı bedensel zararlar kanunen dava yasağının dışındadır.

4. Şikayetten Vazgeçme Halinde Sigortadan Tazminat Konusunda Yargıtay’ın Güncel Bozma Kararları

Yargıtay yerel mahkemelerin uzlaşma gerekçeli ret kararlarını artık tek tek bozmaktadır. Nitekim yüksek mahkeme son içtihatlarında yeni yasal durumu açıkça vurgular:

Yargıtay 4. HD, E. 2023/6421, K. 2026/3749 (T. 06.04.2026):
“18.10.2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve 2023/ 43… /141 Karar sayılı kararı ile 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24. maddesiyle değiştirilen 253 maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
14.11.2024 tarihli ve 32722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanunun 16 maddesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253 maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin başına “Uzlaşmanın sağlanması halinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz” ibaresi eklenmiştir.
Bu durumda; yukarıda açıklanan iptal hükmü ve 14.11.2024 tarihli ve 32722 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7531 sayılı Kanun’un 16 maddesiyle yapılan yasal düzenleme uyarınca işin esasının incelenmesi için kararın bozulması gerekmiştir.”

Benzer şekilde Yargıtay derdest tüm davalarda bu iptalin derhal uygulanacağını hükme bağlar:

Yargıtay 4. HD, E. 2023/7535, K. 2025/17059 (T. 22.12.2025):
“Dosya kapsamından; İlk Derece Mahkemesince davacı ile sigortalı araç sürücüsünün, dava konusu olaya ilişkin ceza dosyasında uzlaştıkları ve 5271 sayılı Kanun’un 253 üncü maddesinin 19 uncu fıkrası gereğince uzlaşma sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği; Bölge Adliye Mahkemesince de davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.
5271 sayılı Kanun’un 253 üncü maddesi 19 uncu fıkrasına göre uzlaşmanın sağlanması halinde soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz, açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır şeklindeki yasal düzenleme ışığında uzlaşma raporunun düzenlenmesi halinde davacının tazminat davası açma hakkı bulunmadığı, uzlaşma raporu ilam mahiyetinde olacağından uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamayacağı kabul edilmekteydi.
Ancak; Anayasa Mahkemesi 26.07.2023 tarihinde 2023/43 Esas, 2023/141 sayılı ve Resmi Gazete’nin 18.10.2023 günlü sayısında yayımlanan kararı ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’un 24. maddesiyle değiştirilen 253. maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi iptal kararları derdest davalarda derhal uygulanacağından, söz konusu uzlaştırma tutanağının Anayasa Mahkemesi iptal kararı da dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.”

Bu emsal kararlar ışığında, şikayetten vazgeçme halinde sigortadan tazminat taleplerinin reddedilmesi hukuka kesinlikle aykırıdır.

5. İmzalanan İbranamelere ve Harici Belgelere Dikkat Edilmelidir

Şikâyetten vazgeçme engeli kanunen aşılmış olsa da kazazedeleri bekleyen asıl tehlike haricen imzalanan belgelerdir. Sürücü ceza davasında ceza almamak adına mağdura bir miktar para verir. Ardından “maddi ve manevi tüm alacağımı aldım, faili ibra ediyorum, davamdan feragat ediyorum” şeklinde beyanlar imzalatır. Ya da araç sahibi harici anlaşmalar ile mağdura bir miktar para öder. Böylece mağdurun tüm zararının karşılandığına dair ibranameler alırlar.

Bu sebeple sürücüden veya araç sahibinden alacağınız ödemeleri kesinlikle ibra veya feragat şeklinde düzenlemeyiniz. Aksine bu ödemeleri “tazminat alacağına mahsuben kısmi ödeme makbuzu” olarak tutanağa bağlayınız. İbranamenin sakıncalarını ve geçerlilik sınırlarını ibraname geçerliliği rehberimizden inceleyebilirsiniz. Şayet yetersiz bir meblağ için ibraname imzaladıysanız, 2918 sayılı KTK m. 111/2 uyarınca 2 yıl içinde fahiş yetersizlik sebebiyle iptal davası açabiliriz.

6. Marmara Bölgesi Yargı Çevresi ve Yetkili Mahkemeler (İstanbul, Kocaeli, Bursa)

Trafik kazası tazminat davalarında doğru yargı çevresinde dava açılması sürecin hızı açısından kritiktir. Maddi, manevi ve bedeni tazminat davalarında; sigorta şirketinin merkezine, kazanın yerine veya zarar görenin ikametgahına göre mahkemeler yetkilidir. Marmara Bölgesi genelinde şu adliyeler görev yapar:

• İstanbul: Davalar yetki kuralları uyarınca İstanbul (Çağlayan) veya İstanbul Anadolu (Kartal) Adliyesi Asliye Ticaret veya Tüketici Mahkemeleri’nde görülür.
• Kocaeli ve Sanayi Hattı: Gebze, Dilovası, Körfez ve İzmit bölgelerindeki kazalarda Gebze Adliyesi ve Kocaeli Adliyesi görevlidir.
• Bursa Bölgesi: Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım ve İnegöl ilçelerindeki kazalarda Bursa Adliyesi mahkemeleri yetkilidir.
• İstinaf Yargı Çevreleri: Kararların istinaf denetimini İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ile Bursa Bölge Adliye Mahkesi yerine getirir. Ayrıca zorunlu arabuluculuk şartı olmadan doğrudan sigorta tahkim komisyonu başvurusu yaparak hızlı netice alırız.

Ölümlü kazalarda geride kalanların destek kaybı için ölümlü trafik kazası tazminatı rehberimizden hak sahipliği koşullarını inceleyebilirsiniz. Süreleri kontrol etmek için sitemizdeki tazminat zamanaşımı hesaplama motorunu kullanabilirsiniz.

7. Şikayetten Vazgeçme Halinde Sigortadan Tazminat Almak İçin İzlenecek 5 Adım

Hak kaybı yaşamamak adına şikayetten vazgeçme halinde sigortadan tazminat sürecinde şu 5 adımı takip ederiz:

1. Soruşturma Dosyasını İnceleyin: Savcılıktan uzlaştırma raporunun ve ifade tutanaklarının bir suretini alırız. Metinde tüm haklarımdan feragat ettim ibaresinin bulunup bulunmadığını kontrol ederiz.
2. Engellilik Sağlık Kurulu Raporu Temin Edin: Tedavi bittikten sonra yetkili devlet veya üniversite hastanesinden kalıcı sakatlık oranını gösterir heyet raporu alırız.
3. Sigorta Şirketine KTK m. 97 Kapsamında Başvurun: Şirkete yazılı başvuru yaparız. Sigortacının şikâyetten vazgeçildi gerekçeli ret yazısı AYM kararı ve 7531 sayılı Kanun karşısında tamamen geçersizdir.
4. Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvurun: 15 günlük yasal süre dolduğunda Tahkim Komisyonu’na başvururuz. Bağımsız aktüerya hesabı ile tazminatı tahsil ederiz.
5. Feragat Beyanında Bulunmayın: Sürücüden ödeme alırken sadece kısmi ödeme makbuzu imzalarız. Asla feragat veya ibra beyanı vermeyiz.

8. Sıkça Sorulan Sorular

❓ Karakolda şikâyetçi değilim demiş olmam tazminat hakkımı düşürür mü?
Hayır. Soruşturma aşamasındaki soyut şikâyetten vazgeçme beyanı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkını kesinlikle ortadan kaldırmaz.

❓ Ceza dosyasında uzlaştım, trafik sigortasından maluliyet tazminatı alabilir miyim?
Evet. Anayasa Mahkemesi iptal kararı ve 7531 sayılı Kanun uyarınca uzlaşma anında bilinmeyen ve sonradan teşhis edilen kalıcı sakatlık zararları için sigortadan tazminat talep ederiz.

❓ Sürücüden 20.000 TL alıp imzaladığım belge sigorta şirketini de kurtarır mı?
İmzaladığınız belge ibraname ve tüm haklardan feragat niteliğindeyse, Yargıtay 4. HD kararlarına göre failin ibrası sigortacıyı da kurtarabilir. Ancak bu ibranamenin fahiş yetersizlik sebebiyle KTK m. 111/2 uyarınca 2 yıl içinde iptalini talep ederiz.

❓ İstanbul veya Kocaeli’de trafik kazası tazminat davası hangi mahkemede açılır?
Uyuşmazlığın taraflarına ve ikametgahına göre İstanbul (Çağlayan) Adliyesi, Gebze veya Kocaeli Adliyesi Tüketici Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri’nde dava açarız. Ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonu’na da başvurabiliriz.

İstanbul, Kocaeli ve Bursa Trafik Kazası Tazminat Avukatı

Şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma sonrası sigorta retleri, geçersiz ibranamelerin iptali, kalıcı sakatlık tazminatları ve Tahkim süreçlerinizde uzman desteği almalısınız. Başta İstanbul Anadolu Adliyesi (Kartal), Kocaeli/Gebze ve Bursa yargı çevreleri olmak üzere Marmara Bölgesi genelinde Köksoy Hukuk & Danışmanlık İletişim Hattı üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yasal Uyarı

Bu makale bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hukuk her olayda farklılık gösterir ve her dosya kendi şartları içinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak adına sürecin uzman bir avukat refakatinde yürütülmesi zorunludur.