Banka Borcuna Ve Faiz Hesabına İtiraz: Tüketici Kredisi, Kredi Kartı Ve KMH

KÖKSOY HUKUK & DANIŞMANLIK · TÜKETİCİ HUKUKU

Bankanın talep ettiği borca ve faiz hesabına itiraz edebilirsiniz. İtirazda yanlış olduğunu düşündüğünüz tutarı, faiz oranını, başlangıç tarihini veya hesaba yansımayan ödemeyi sözleşme ve hesap kayıtlarıyla açıklayın. Tüketici kredisi, kredi kartı ve KMH için uygulanacak kurallar farklı olduğu için önce borcun türünü belirleyin.

Banka Borcuna İtiraz İçin Nereye Başvurulur?

Önce size gelen belgenin banka ihtarı mı, icra ödeme emri mi, yoksa mahkeme dosyasındaki bilirkişi raporu mu olduğunu belirleyin. Bankaya hesap dökümü veya düzeltme talebi göndermek, icra dairesine ya da mahkemeye yapmanız gereken başvurunun yerine geçmez.

Genel haciz yoluyla ilamsız takipte ödeme emrine itiraz, tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine dilekçeyle veya sözlü olarak yapılır. Borcun yalnız bir kısmına itiraz ediyorsanız, itiraz ettiğiniz kısmı ve tutarı açıkça gösterin. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; kısmi itirazda kabul edilen tutar için takip devam eder. Bu açıklama İİK m.62 ve 66’daki genel haciz yoluna ilişkindir; farklı takip türlerinde ödeme emrindeki başvuru yolu ve süre ayrıca kontrol edilmelidir. [1]

Mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporuna ilişkin itiraz ise raporu alan mahkemeye sunulur; HMK m.281’deki süre raporun tebliğinden itibaren iki haftadır. Ödeme emri için geçerli süreyle bu süreyi karıştırmayın. Belgeleri toplarken tebliğ tarihini ve dosya numarasını başa yazın; faiz hesabının ayrıntılı incelemesi sürerken başvuru süresini kaçırmayın. [2]

Tüketici Kredisi, Kredi Kartı Ve KMH Neden Ayrı İncelenmeli?

Bir bankaya birden fazla ürün nedeniyle borçlu olabilirsiniz. Aynı icra takibinde birlikte istenmeleri, bu borçların hukuki niteliğini değiştirmez. Her hesabın sözleşmesi, faiz koşulları ve ödeme hareketleri ayrı incelenmelidir.

  • Belirli süreli tüketici kredisi: Ödeme planı ve taksit vadeleri bulunur. Kalan borcun tamamının erken istenmesinde 6502 sayılı Kanun’un 28. maddesindeki şartlar önem taşır. [3]
  • Kredi kartı: Alışveriş, nakit kullanım, dönem borcu ve ödeme durumu faiz hesabını etkiler. 5464 sayılı Kanun ve TCMB’nin ilgili dönem için ilan ettiği azami oranlar dikkate alınır. [4]
  • KMH veya ek hesap: Kullanılan kredi, hesaba giren paralar ve bunların borca etkisi izlenir. TCMB’nin nakit kullanım işlemleri için belirlediği azami oranlar KMH bakımından da önemlidir. [5]

Yapılandırılmış bir kart borcu ise ayrıca değerlendirilir. Yeni sözleşmenin içeriği ve 6502 sayılı Kanun’un 22. maddesindeki koşullar, uygulanacak hükümlerin belirlenmesinde etkili olabilir.

Yapılandırılan Kart Borcu Hangi Koşullarda Tüketici Kredisi Sayılır?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 28.09.2023, 2023/3263 E., 2023/2434 K. [6] Daire, bu dosyada yapılandırılan kredi kartı borcunu tüketici kredisi saydı; borcun tamamı usulüne uygun biçimde muaccel kılınamadığı için yalnız vadesi gelen tutarların istenebileceğini kabul ederek kısmen kabul hükmünü onadı. Bu nedenle yapılandırma sözleşmesini ve ödeme planını inceleyerek hangi borcun taksitli krediye dönüştürüldüğünü belirlemek gerekir.

Banka Borcunda Yıllık %60 Faiz Yasal Mı?

Yalnızca “%60” ifadesine bakarak kesin cevap verilemez. Önce bunun akdi faiz mi, gecikme faizi mi, yoksa kredinin toplam maliyetini gösteren yıllık oran mı olduğu anlaşılmalıdır. Aylık ve yıllık oranların da birbirine karıştırılmaması gerekir.

Akdi Faiz, Gecikme Faizi Ve Yıllık Maliyet Aynı Şey Mi?

Akdi faiz, kullanılan kredinin sözleşmedeki faizidir. Gecikme veya temerrüt faizi, ödeme zamanında yapılmadığında ilgili koşullara göre gündeme gelir. Efektif yıllık faiz oranı ise kredinin toplam maliyetini yıllık olarak ifade eder; yalnızca anaparaya uygulanacak faiz oranı gibi kullanılamaz.

Örneğin sözleşmede aylık %4 akdi faiz bulunması ile yıllık toplam maliyetin %60’ın üzerinde olması tek başına çelişki değildir. Aylık oranın on ikiyle çarpılması basit yıllık karşılaştırma sağlar; efektif yıllık maliyet ise ayrı yöntemle hesaplanır. Bu nedenle rapordaki her yüzde, hangi tür oran olduğu belirtilerek okunmalıdır.

Banka, Krediyi Kullandıktan Sonra Faiz Oranını Artırabilir Mi?

Belirli süreli tüketici kredisinde faiz oranı sabit belirlenir; sözleşmenin kurulduğu tarihteki oran tüketici aleyhine değiştirilemez. Piyasa faizlerinin yükselmesi, mevcut taksitli kredinin akdi faizini kendiliğinden yükseltmez. Belirsiz süreli kredilerde ise faiz değişikliği ve bildirim kuralları ayrıca incelenir. Bu ayrım, bir ihtiyaç kredisiyle ek hesabın neden aynı şekilde değerlendirilemeyeceğini de açıklar.

Taksitli Tüketici Kredisinde Gecikme Faizi Nasıl Kontrol Edilir?

Belirli süreli tüketici kredilerinde gecikme faizi, sözleşmedeki akdi faiz oranının yüzde otuz fazlasını aşamaz. Bu, akdi faiz oranına 30 puan eklemek demek değildir. [7]

Örnek: Yıllık akdi faiz %40 ise, bu kurala göre gecikme faizi sınırı %52 olur: 40 × 1,30 = 52. Bu karşılaştırmada kullanılan akdi faiz oranının da sözleşmeye ve uygulanacak mevzuata uygun olması gerekir.

TBK’nın 88 ve 120. maddelerindeki faiz sınırları da tüketici kredisi uyuşmazlıklarında tartışma konusu olur. Bununla birlikte, eski bir karardaki sayısal oranı günümüzdeki bütün banka kredilerine aynen uygulamak doğru değildir. Sözleşmenin tarihi, ilgili dönem mevzuatı ve bankacılığa ilişkin özel düzenlemeler birlikte incelenmelidir. [8]

Eski Tüketici Kredisi Kararlarındaki Faiz Oranları Nasıl Okunmalı?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 02.10.2019, 2016/26692 E., 2019/9305 K. [9] Daire, 2009 tarihli tüketici kredisinden doğan uyuşmazlıkta TBK’nın 88 ve 120. maddelerini emredici kabul etmiş; faiz hesabının bu hükümler yönünden incelenmesini ve denetlenebilir rapor alınmasını istemiştir. Kararda kullanılan tarihsel oranlar, yeni tarihli her kredi için geçerli sabit bir tavan olarak alınamaz.

2020/3 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi, TCMB kaynaklı reeskont ve avans kredileri dışındaki banka kredilerinin faiz oranlarının serbestçe belirleneceğini düzenler; KMH bakımından ise özel azami oran sınırını korur. [10] Tüketici kredisinde sözleşme tarihini, özel bankacılık düzenlemelerini ve tüketiciyi koruyan kanun hükümlerini birlikte değerlendirmek gerekir. Eski karardaki oranı yeni bir krediye taşımak yerine, raporun hangi hukuki düzenlemeye ve hangi döneme göre hesap yaptığını açıklaması istenmelidir.

Gecikme Faizi Taksidin Tamamına Mı Uygulanır?

Belirli süreli tüketici kredilerinde geç ödenen taksidin içindeki anapara ile faiz ayrılmalıdır. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 18. maddesine göre gecikme hesabında, geç ödenen tutarın içindeki anapara esas alınır.

Temsili örnek: Bir taksitte 1.000 TL anapara, 200 TL akdi faiz ve ayrıca vergi/fon kalemleri bulunsun. Gecikme faizinin matrahını belirlerken bütün taksit tutarı doğrudan anapara kabul edilemez. Önce 1.000 TL’lik anapara bölümü ayrılır; uygulanabilecek gecikme faizi ve bunun yasal yükümlülükleri ayrıca hesaplanır.

Kredi Kartı Ve KMH İçin Hangi Oran Geçerlidir?

Kredi kartı ve KMH hesabında ilgili dönemin TCMB azami faiz oranlarına bakılır. Kart alışveriş borcu ile nakit kullanım borcu aynı başlık altında incelenmez. Kartta dönem borcu dilimi ve varsa özel yapılandırma koşulları da sonucu etkileyebilir.

TCMB oranları aylık azami oranlardır; bankanın mutlaka bu en yüksek oranı uygulayabileceği anlamına gelmez. Sözleşmede veya geçerli bildirimlerde daha düşük bir oran varsa bunun da hesaba katılması gerekir. Geçmiş borç, bugünün oranıyla baştan sona hesaplanmamalıdır; oran değişen tarihler ayrı dönemler halinde gösterilmelidir. Güncel ve geçmiş oranlar için TCMB’nin resmî faiz tablosu kullanılabilir.

Kredi Kartı Faizinde Hangi Özel Düzenleme Uygulanır?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2019, 2017/2077 E., 2019/119 K. [11] Hukuk Genel Kurulu, kart borcunun faiz hesabında 5464 sayılı Kanun’un 26. maddesindeki özel düzenlemenin uygulanması ve uzman bilirkişilerden denetlenebilir rapor alınması gerektiğini belirterek direnme kararını oy çokluğuyla bozdu. Yapılandırma nedeniyle tüketici kredisi hükümlerinin uygulanmasını savunan görüş karşı oyda kaldı. Bu nedenle kararı okurken çoğunluk gerekçesiyle karşı oyu ayırmak gerekir.

Banka İki Taksit Ödenmediğinde Bütün Borcu İsteyebilir Mi?

Belirli süreli tüketici kredisinde birbirini izleyen iki taksidin ödenmemesi önemli bir koşuldur; fakat tek başına yeterli değildir. 6502 sayılı Kanun’un 28. maddesine göre bankanın kalan borcun tamamını istemesi için:

  1. Sözleşmede kalan borcun tamamını isteme hakkını saklı tutmuş olması,
  2. Kendi edimlerini yerine getirmiş olması,
  3. Tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksitte temerrüde düşmesi,
  4. Tüketiciye en az otuz gün süre veren bir muacceliyet uyarısında bulunması gerekir.

Muacceliyet, ödeme günü ileride olan borcun da istenebilir hale gelmesidir. Bu şartlar oluşmamışsa bankanın henüz vadesi gelmemiş bütün taksitleri istemesi ile vadesi geçmiş taksitleri istemesi birbirinden ayrılır.

Örnek: Bir kredinin üç taksidi gecikmiş, sonraki altı taksidinin ise vadesi gelmemiş olsun. Geçerli muacceliyet yoksa sonraki altı taksidin tamamının talep edilebilmesi sorunlu hale gelir. Banka, vadesi geçmiş üç taksidi ve koşulları oluşmuş gecikme alacaklarını ayrıca isteyebilir.

Muaccel kılınan taksitlerin hesabında gelecekteki faiz, komisyon ve benzeri masraflar anaparaya eklenerek istenemez. Ödeme planındaki kalan taksitlerin toplamı ile kalan anapara aynı tutar olmayabilir.

Kat İhtarnamesi Hangi Durumlarda Sorunlu Olabilir?

İhtarnamenin üzerinde “hesap kat edilmiştir” yazması, bütün şartların oluştuğunu tek başına göstermez. Hangi sözleşme ve hesap için gönderildiği, gecikmiş taksitlerin durumu, verilen süre ve ödeme yapılmazsa doğacak sonuç açık biçimde incelenmelidir.

İhtarın düzenlendiği tarih, gönderim tarihi ve hukuken sonuç doğurduğu tarih birbirinden farklı olabilir. Bir raporun, yalnızca ihtarnamenin üzerindeki tarihi esas alarak bütün kalan anaparaya gecikme faizi başlatması sorgulanmalıdır. Öte yandan, vadesi geçmiş taksitlere ilişkin temerrüt ile kalan borcun tamamının muaccel olması da aynı mesele değildir.

İhtarnamede Hangi Bilgileri Kontrol Etmelisiniz?

  • Hesap ve sözleşme: İhtarın sizin hangi kredinize ilişkin olduğu anlaşılabiliyor mu?
  • Gecikmiş taksitler: İhtarda belirtilen taksitler gerçekten ödenmemiş mi? Arka arkaya iki taksitte temerrüt var mı?
  • Ödeme süresi: Belirli süreli tüketici kredisinde en az otuz gün verilmiş mi?
  • Ödememenin sonucu: Süresinde ödeme yapılmazsa kalan borcun tamamının isteneceği açık mı?
  • Adres ve gönderim: Kullanılan adresin sözleşme ve sonraki bildirimlerle ilişkisi kurulabiliyor mu? Gönderim ile teslim veya iade kayıtları mevcut mu?

İhtarın içeriğiyle banka hareketleri de karşılaştırılmalıdır. İhtarda ödenmemiş görünen taksit daha önce tahsil edilmişse, ihtarın dayandığı gecikme ve tutar hesabı yeniden değerlendirilir. Bununla birlikte, bir yazım hatası veya tutar farklılığı tek başına bütün ihtarların geçersiz olduğu sonucunu doğurmaz; hatanın borca ve uyarının anlaşılmasına etkisi önemlidir.

İhtarname Elime Ulaşmadıysa Geçersiz Midir?

Her durumda değil. Hangi adrese gönderildiği, sözleşmedeki adres bildirimi hükmü, adres değişikliğinin bankaya bildirilip bildirilmediği ve bankanın elindeki adres kayıtları önemlidir. Sadece “ben teslim almadım” demek, bütün dosyalarda yeterli bir itiraz oluşturmaz.

Sözleşmedeki Adrese Gönderilen İhtar Ne Zaman Yeterlidir?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 02.12.2024, 2024/1351 E., 2024/4022 K. [12] Bölge adliye mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığı gideren kararda; sözleşmedeki adres bildirimi düzeni, tüketicinin yeni adres bildirmemesi ve usulüne uygun içerikte otuz günlük uyarının sözleşmede bildirilen adrese gönderilmesi birlikte değerlendirilmiştir. Bu koşullarda ihtarın bizzat tüketiciye teslim edilmesi gerekli görülmemiştir. İncelemede, gönderilen adresin sözleşmedeki adres olup olmadığı ve tüketicinin bankaya yeni adres bildirip bildirmediği belirleyicidir.

Borçluyla İlgisiz Adrese Gönderilen İhtarın Sonucu Nedir?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 17.12.2015, 2014/29839 E., 2015/37093 K. [13] İhtar, tüketicinin sözleşmedeki veya ödeme emrinin tebliğ edildiği adres yerine tüketiciyle bağlantısı kurulamayan bir adrese gönderilmiştir. Daire bu durumda usulüne uygun muacceliyet ihtarı bulunmadığını belirtmiştir. Karar eski 4077 sayılı Kanun dönemine ilişkindir; metindeki bir haftalık süre, 6502 kapsamındaki otuz günlük sürenin yerine kullanılamaz.

Bu iki karar farklı durumları ele alır: Sözleşmedeki adrese, adres değişikliği bildirilmediği için yapılan gönderim ile borçluyla bağlantısı kurulamayan adrese yapılan gönderim aynı değildir. Sağlıklı inceleme için ihtarnamenin yanında gönderim ve teslim/iade kayıtları da görülmelidir.

Banka Faizi Anaparaya Ekleyip Yeniden Faiz İşletebilir Mi?

Tüketici işlemlerinde, temerrüt dahil bileşik faiz yasaktır. 6502 sayılı Kanun’un 4. maddesi bu korumayı düzenler. Kredi kartı borçları yönünden 5464 sayılı Kanun’un 26. maddesinde de açık yasak bulunur.

Bileşik faiz, işlemiş faizin yeni bir anapara gibi kabul edilerek tekrar faizlendirilmesidir. Raporda bir tutara “asıl alacak” denmesi, o tutarın tamamının gerçekten anapara olduğu anlamına gelmez. Önceki dönem faizlerinin, vergi ve masrafların bu tutara karışıp karışmadığı hesap hareketlerinden anlaşılır.

Kart Faizinin Anaparaya Eklenmesi Neden Hatalıdır?

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 01.04.2008, 2008/4168 E., 2008/6530 K. [14] Bilirkişi hesabında kredi kartının nakit kullanım ve alışveriş faizleri asıl alacağa eklenerek yeniden faiz hesaplanmıştır. Daire, bunu bileşik faiz yasağına aykırı bulmuş; işlemiş faizlerin asıl alacaktan çıkarılması ve ek rapor alınması gerektiğini belirtmiştir. Kararın dayanağı kart borcundaki somut faiz kapitalizasyonudur.

Takipten Önceki Faize, Takipten Sonra Yeniden Faiz Uygulanabilir Mi?

Takip öncesi işlemiş faiz, sırf takip başlatıldığı için anaparaya dönüşmez. Takip sonrası faiz yürütülecek tutarın gerçekten anapara olup olmadığı kontrol edilmelidir. Tüketici borcunda işlemiş faizin anaparaya katılması yoluyla bileşik faiz yasağı aşılamaz.

TBK’nın 121. maddesi genel olarak faiz borcuna ilişkin özel hükümler içerir; ancak bunlar tüketici mevzuatındaki bileşik faiz yasağını ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz. Aynı maddenin son fıkrası uyarınca temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi de yürütülemez.

Temsili örnek: 20.000 TL anapara ve 4.000 TL işlemiş faiz ayrı kalemlerdir. Toplam 24.000 TL’nin tamamını “anapara” kabul ederek yeniden faiz hesaplamak, bileşik faiz incelemesini gerektirir. Borç dökümündeki kalemlerin adını değiştirmek bu sorunu çözmez.

Ödeme Yaptığım Halde Borç Neden Azalmamış Görünüyor?

Ödemenin eksik kaydedilmesi kadar, hangi borca ve hangi kaleme mahsup edildiği de önemlidir. Dekonttaki tutar ile rapordaki ödeme satırı eşleştirilmeli; tarih, açıklama, hesap ve mahsup sırası kontrol edilmelidir. Her ödemenin doğrudan anaparadan düşeceğini varsaymak da doğru olmaz.

Aynı para iki defa indirim konusu yapılmamalıdır. Örneğin hesaba yatırılan 12.000 TL daha sonra üç ayrı tahsilatla borca uygulanmışsa, hem 12.000 TL yatırımı hem de bu üç tahsilatı bağımsız ödemeler gibi toplamak yanlış sonuç verir. Hesaba para girişi ile borca mahsup işlemi birlikte izlenmelidir.

Takip Başladıktan Sonraki Ödemeler De Hesaba Alınır Mı?

Takipten sonra yapılan ödeme de yok sayılamaz. Ancak hesabın hangi tarih için çıkarıldığına bakılmalıdır. Takip tarihi itibarıyla borcu gösteren tabloda, aylar sonra yapılan ödemenin henüz bulunmaması tek başına hata değildir. Sonraki tahsilatın tarihine göre güncel borca ve faize etkisi ayrıca gösterilmelidir.

Bu ayrım özellikle dava devam ederken yapılan tahsilatlarda önemlidir. Ödemenin anapara, faiz ve giderlere nasıl uygulandığı açıklanmalı; aynı borç için ikinci kez tahsilata yol açacak bir hesap bırakılmamalıdır.

Otomatik Ödeme Talimatı Varken Banka Taksidi Çekmemişse Ne Olur?

Geçerli talimat ve vade tarihinde yeterli kullanılabilir bakiye varsa, bankanın tahsilatı neden yapmadığı araştırılmalıdır. Hesapta daha sonra para bulunması ise tek başına önceki bütün gecikmeleri ortadan kaldırmaz. Talimatın kapsamı, diğer otomatik ödemeler, hesap kısıtları ve bakiye tarihleri birlikte değerlendirilir.

Otomatik Tahsilat Yapılmaması Hesap Katını Nasıl Etkiler?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 18.11.2021, 2021/1021 E., 2021/11648 K. [15] Daire, otomatik ödeme talimatı bulunan hesaptan taksitler düzenli tahsil edilseydi bakiyenin aylık kredi tutarını karşılayıp karşılamayacağının araştırılmasını istemiştir. Bu inceleme, bankanın hesabı kat etmesinin haklı olup olmadığını etkileyebilir. Bu inceleme için talimatın kapsadığı hesapla taksit vadelerindeki kullanılabilir bakiyeyi karşılaştırmak gerekir.

Takip Sonrasındaki Tahsilatlar Nasıl Araştırılmalı?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 18.04.2019, 2016/28362 E., 2019/5092 K. [16] Aynı uyuşmazlığın önceki bozma kararında da otomatik ödeme talimatının bulunup bulunmadığı ve takip sonrasında kredi borcu için tahsilat yapılıp yapılmadığının uzman bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi istenmiştir. Bu karar ile 2021 tarihli karar, aynı davada yapılan incelemenin birbirini izleyen aşamalarını gösterir.

Banka Bilirkişi Raporunda Hangi Hesap Hataları Aranır?

Bilirkişi raporu, toplam borcun hangi işlem ve hesaplardan oluştuğunu göstermelidir. Sözleşmedeki oran, tarih aralığı, anapara ve ödemeler açıklandığında taraflar hesabı kontrol edebilir. Özellikle şu noktalar kontrol edilir:

  • Anapara: Gerçek kredi kullanımı ve kalan anapara ile rapordaki tutar uyumlu mu? İşlemiş faiz anaparaya karışmış mı?
  • Başlangıç tarihi: Gecikme faizi hangi borç için hangi tarihte başlamış? Kalan borcun tamamının muaccel olduğu tarih doğru mu?
  • Oran ve dönem: Sözleşme oranı ile yasal sınır karşılaştırılmış mı? Dönem içinde değişen TCMB tavanları ayrı uygulanmış mı?
  • Gün sayısı: Tarih aralığı ve kullanılan hesap yöntemi açık mı? Aynı günler mükerrer hesaplanmış mı?
  • Ödemeler: Bütün tahsilatlar doğru tarih ve tutarla hesaba alınmış mı? Aynı ödeme iki kez sayılmış mı?
  • Vergi ve fon: Hangi matrah ve hangi dönem oranı kullanılmış? Aynı yükümlülük iki kez eklenmiş mi?
  • Toplamlar: Satırların toplamı sonuç rakamını veriyor mu? Bankanın istediği kalemle bilirkişinin hesapladığı kalem aynı mı?

Vergi Ve Fonlar Neden Ayrıca Kontrol Edilir?

Hesaptaki her artış faiz değildir. BSMV ve KKDF gibi kalemlerde borcun türüne, işlem tarihine ve uygulanacak düzenlemeye bakılır. Doğru oran yanlış matraha uygulanmışsa veya aynı tutar iki kez eklenmişse hesap yine hatalı olur. Bir kredinin eski ödeme planındaki vergi oranı da başka tarihli her krediye doğrudan taşınamaz.

Kontrol edilebilir bir tabloda başlangıç anaparası, tarih aralığı, faiz türü ve oranı, gün sayısı, işlemiş faiz, vergi/fon ve tahsilat ayrı sütunlarda bulunur. Son satırdaki toplamın bu verilerle yeniden hesaplanabilmesi gerekir.

Temsili hesap: Yalnızca yöntem göstermek için 10.000 TL anaparaya, yıllık %36 basit faiz ve 365 günlük yıl esasıyla 30 gün faiz hesaplanırsa sonuç yaklaşık 295,89 TL olur: 10.000 × 0,36 × 30 / 365. Vergi ve diğer yükümlülükler bu örneğe dahil değildir. Gerçek dosyada oran, gün esası ve tarih aralığı sözleşme ile ilgili mevzuata göre belirlenir.

Banka Kayıtları İncelenmeden Hazırlanan Rapor Yeterli Mi?

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 27.11.2018, 2018/1079 E., 2018/6120 K. [17] Daire, bilirkişinin banka kayıt ve defterlerini yerinde incelemeden dosyadaki belgelerle yetindiğini tespit etti. Raporu bu nedenle yetersiz bularak hükmü bozdu; bankacılık konusunda uzman yeni bir bilirkişinin banka kayıtlarını ve tarafların itirazlarını incelemesini istedi.

Mahkeme Bankanın Talebinden Fazla Faize Hükmedebilir Mi?

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 30.03.2021, 2020/4057 E., 2021/3057 K. [18] Aynı uyuşmazlığın sonraki kararında, önceki bozmaya rağmen banka kayıtlarının gerektiği gibi incelenmemesi tekrar bozma nedeni olmuştur. Ayrıca bankanın işlemiş faiz talebi 1.049,06 TL iken 1.620,60 TL’ye hükmedilmesi, taleple bağlılık ilkesine aykırı bulunmuştur. Bu iki karar da aynı dosyanın aşamalarıdır.

Banka dilekçesindeki anapara, işlemiş faiz ve diğer alacakları rapordaki karşılıklarıyla ayrı ayrı karşılaştırın. Bir kalemin bilirkişi tarafından daha yüksek hesaplanması hâlinde, mahkemenin vereceği kararın bankanın talep sınırını koruyup korumadığı da denetlenmelidir.

Bilirkişi Raporuna Nasıl Ve Ne Zaman İtiraz Edilir?

HMK’nın 281. maddesine göre bilirkişi raporuna karşı talepler, raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkemeye sunulmalıdır. Özel veya teknik çalışma gerektiren durumlarda, yine bu süre içinde başvurularak bir defaya mahsus ve iki haftayı geçmeyen ek süre istenebilir. Ek süre kendiliğinden doğmaz.

Etkili itiraz, raporun hangi sayfa ve hesabının neden sorunlu olduğunu gösterir. Örneğin “faiz fazladır” demek yerine; uygulanan oran, ilgili dönem sınırı, yanlış başlangıç tarihi veya anaparaya eklenen faiz kalemi belirtilmelidir. Ödeme eksikliği varsa dekont tarihi ve tutarı rapordaki satırla karşılaştırılmalıdır.

Mahkemeden, eksik banka belgelerinin getirtilmesi, bilirkişiden ek açıklama veya ek rapor alınması, gerektiğinde başka bir bilirkişiyle yeniden inceleme yapılması istenebilir. Hukuki değerlendirmeyi mahkeme yapar; bilirkişinin görevi teknik hesabı dayanaklarıyla açıklamaktır.

İcra takibine itiraz ile mahkemedeki bilirkişi raporuna itiraz farklı işlemlerdir. Rapora itiraz için geçerli iki haftalık süre, ödeme emrine yapılacak itirazın süresi olarak kullanılmamalıdır.

Somut Bir Hesap İtirazı Nasıl Anlatılır?

İtiraz dilekçesinde hatalı hesabı dayanak belgesiyle birlikte gösterin. Aşağıdaki örnekler, dosyanızda ilgili hata gerçekten varsa kullanılabilecek anlatım biçimleridir:

  • “Rapordaki anapara tutarına önceki dönem faizinin de dahil edildiği görülmektedir. Anapara ve işlemiş faiz ayrılarak yeniden hesap yapılmalıdır.”
  • “Dekontla belgelenen ödeme, raporun tahsilat tablosunda yer almamaktadır. Ödemenin yapıldığı tarih ve mahsup şekli açıklanmalıdır.”
  • “Kalan kredinin tamamına faiz başlatılan tarih, muacceliyet uyarısının hukuki sonuç doğurduğu tarih ve verilen süreyle birlikte değerlendirilmemiştir.”
  • “Tek oranla yapılan hesapta, ilgili dönem için geçerli TCMB azami oranları ve değişiklik tarihleri gösterilmemiştir.”

Bu örneklerin amacı, borcun varlığını soyut biçimde reddetmek yerine inceleme gerektiren noktayı açıklamaktır. Mahkemeden istenen işlem de buna uygun olmalıdır: eksik belgenin getirtilmesi, belirli hesabın açıklanması veya yeni bir hesap tablosu hazırlanması gibi.

İnceleme İçin Hangi Belgeler Gerekir?

  • İmzalı veya elektronik olarak kurulmuş sözleşme ve ekleri,
  • Ödeme planları, kart ekstreleri ve ayrıntılı hesap hareketleri,
  • Kat ihtarnameleri ile gönderim, teslim ve iade belgeleri,
  • Ödeme dekontları ve varsa otomatik ödeme talimatları,
  • Takip talebi, ödeme emri, dava dilekçeleri ve bilirkişi raporu.

Önce sözleşmeyi ve ödeme planını, ardından ihtarı, tebliğ kayıtlarını ve tahsilatları tarih sırasına koyun. Rapordaki anapara, faiz başlangıcı ve ödemeler bu kayıtlarla karşılaştırıldığında hangi hesabın düzeltilmesi gerektiği görülebilir.

Sık Sorulan Sorular

İki Taksit Ödenmediğinde Banka Hemen Bütün Krediyi İcraya Koyabilir Mi?

Belirli süreli tüketici kredisinde iki ardışık taksitte temerrüt tek başına yeterli değildir. Sözleşmedeki hak, bankanın edimleri ve en az otuz günlük muacceliyet uyarısı dahil diğer koşullar da aranır. Vadesi geçmiş taksitlerin istenmesi ayrıca değerlendirilir.

İhtarnamenin Geçersiz Olması Borcu Siler Mi?

Hayır. Kalan borcun tamamının erken istenmesini etkileyebilir. Vadesi gelmiş borçlar ve bunlara uygulanabilecek faiz, kendi koşulları içinde incelenir.

KMH Borcunda Da Mutlaka İki Taksit Ve Otuz Gün Şartı Var Mı?

Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği’nin 2/3. maddesi, KMH sözleşmelerini 18. maddedeki temerrüt düzenlemesinin dışında tutar. Bu nedenle iki taksit ve otuz günlük uyarı şartını her ek hesap borcuna uygulamak doğru olmaz. KMH borcu sonradan ayrı bir taksitli krediyle yapılandırılmışsa, yeni sözleşmenin niteliği ayrıca belirlenmelidir.

Takip Başladıktan Sonra Faiz İşlemeye Devam Eder Mi?

Hukuki koşulları varsa anaparaya takip sonrası faiz işleyebilir. İtiraz konusu; faiz uygulanacak tutarın gerçek anapara olup olmadığı, doğru oran ve başlangıç tarihinin kullanılıp kullanılmadığıdır. İşlemiş faizin anaparaya eklenmesi ayrıca denetlenmelidir.

İhtarnamede Yazan Tutara İtiraz Etmediysem Bütün Borcu Kabul Etmiş Olur Muyum?

İhtara sessiz kalmak ile bir yargılamada borcu açıkça kabul etmek aynı değildir. Bununla birlikte ihtarın niteliği, sözleşme ve varsa özel düzenlemeler incelenmelidir. Özellikle ödeme emri ve mahkeme evrakı kendi süreleri içinde değerlendirilmelidir; ihtara cevap verilmemiş olması, sonraki usuli süreleri önemsiz hale getirmez.

Kredi Kartı Borcunu Yapılandırınca Bütün Faiz İtirazları Sona Erer Mi?

Yapılandırma, borcun ödeme planını değiştirir; anapara, önceki faizler ve yeni plana uygulanan oran yine ayrı kontrol edilir. BDDK’nin 29.01.2026 tarihli ve 11366 sayılı kararının 1. maddesi kapsamındaki kart yapılandırmalarında aylık akdi faiz, TCMB’nin ilan ettiği aylık referans oranını aşamaz. Bu sınır, ilgili karar kapsamındaki yapılandırmaya aittir; sözleşmenin hangi düzenlemeye göre yapıldığını belirleyin. [19]

Rapora İtiraz Edersem Borç Kesin Düşer Mi?

Hayır. Somut hata veya eksiklik bulunması ve bunun hesap üzerindeki etkisinin belirlenmesi gerekir. Bir hesap hatasının tespit edilmesi, bütün borcun ortadan kalkacağı anlamına gelmez.

Bilirkişi Raporu Mahkemeyi Bağlar Mı?

Mahkeme raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir. Raporun hukuki ve teknik açıdan yeterli olup olmadığı incelenebilir; gerektiğinde ek rapor veya yeni inceleme yaptırılabilir.

İlgili rehberler: Tüketici Hukuku ve İcra Ve İflas Hukuku.

Kaynakça

  1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.62 ve 66 ↩
  2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.26, 266, 281 ve 282 ↩
  3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m.4, 22, 25, 26 ve 28 ↩
  4. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, m.26 ↩
  5. TCMB, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları; 2020/16 sayılı Tebliğ ↩
  6. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 28.09.2023, 2023/3263 E., 2023/2434 K. ↩
  7. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği, m.2, 4, 13, 18 ve 22 ↩
  8. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m.88, 100–102, 120 ve 121 ↩
  9. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 02.10.2019, 2016/26692 E., 2019/9305 K. ↩
  10. Mevduat ve Kredi Faiz Oranları ve Katılma Hesapları Kâr ve Zarara Katılma Oranları Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/3), m.4 ↩
  11. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2019, 2017/2077 E., 2019/119 K. ↩
  12. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 02.12.2024, 2024/1351 E., 2024/4022 K. ↩
  13. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 17.12.2015, 2014/29839 E., 2015/37093 K. ↩
  14. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 01.04.2008, 2008/4168 E., 2008/6530 K. ↩
  15. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 18.11.2021, 2021/1021 E., 2021/11648 K. ↩
  16. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 18.04.2019, 2016/28362 E., 2019/5092 K. ↩
  17. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 27.11.2018, 2018/1079 E., 2018/6120 K. ↩
  18. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 30.03.2021, 2020/4057 E., 2021/3057 K. ↩
  19. 2026/6 sayılı Tebliğ, m.1; 2020/16 sayılı Tebliğ, geçici m.5/3 ↩

YAZAR HAKKINDA

Köksoy Hukuk ve Danışmanlık · Kurucu Avukat

Av. Fırat KÖKSOY, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. İstanbul Barosu’na 61910 sicil numarası ile kayıtlı olup, İstanbul Kartal’da Köksoy Hukuk ve Danışmanlık kurucu avukatı olarak çeşitli hukuk alanlarında avukatlık faaliyeti yürütmektedir.

Sigorta ve Tazminat Hukuku, Ceza Hukuku, İdare Hukuku, İş Hukuku, Tüketici Hukuku, Vergi Hukuku, Ticaret ve Şirketler Hukuku, Gayrimenkul ve İnşaat Hukuku, Otomotiv Hukuku alanlarında avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Sicil kaydını TBB avukat arama sayfasında Fırat Köksoy adı ve 61910 sicil numarasıyla kontrol edebilirsiniz.

Yasal Uyarı

Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir