Hırsızlık suçu, başkasına ait taşınır malın, zilyedinin rızası olmadan kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasıdır. TCK 141’deki temel şeklin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Eşyanın bina içinde korunması, kilitli olması, özel beceriyle alınması veya bilişim sistemlerinin kullanılması gibi durumlarda nitelikli hırsızlık hükümleri uygulanabilir.[1]
Markette ödeme yapmadan çıkmak, bir kafede unutulan telefonu almak ve başkasının banka hesabından izinsiz para aktarmak aynı hükümle değerlendirilen olaylar değildir. Eşyanın bulunduğu yer, nasıl alındığı, kişinin amacı ve olayın tamamlanıp tamamlanmadığı, ceza ile uygulanabilecek indirimleri değiştirir.
Hırsızlık Suçu Nedir?
Gündelik dilde “çalma” olarak ifade edilen her olayın hukuki niteliği aynı değildir. Hırsızlıkta mal, hak sahibinin rızası olmadan alınır. Malı elinde bulunduran kişinin malik olması da şart değildir; örneğin ödünç aldığı bisikleti kullanan kişinin fiilî hâkimiyeti de korunur. Buna karşılık malın belirli bir amaçla teslim edilmesinden sonra sahiplenilmesi, koşullarına göre güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir.
Hırsızlığın konusu taşınır maldır. Telefon, çanta, para, araç ve işyerindeki ürünler buna örnektir. Taşınmazın sahte belgeyle devri gibi olaylar ise hırsızlığın tanımından hareketle değil, ilgili başka suçların unsurları üzerinden değerlendirilir. Suçun nitelendirilmesinde olayın adı değil, gerçekleşme biçimi belirleyicidir.
TCK 141–147 Tam Metni
Hırsızlık suçunun temel şekli, nitelikli halleri ve özel indirim hükümlerini düzenleyen maddeler şöyledir:[1]
Madde 141 – Hırsızlık
(1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) (Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.)
Madde 142 – Nitelikli Hırsızlık
(1) Hırsızlık suçunun;
a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,
b) (Mülga: 18/6/2014-6545/62 md.)
c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
d) Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,
f) (Mülga: 2/7/2012-6352/82 md.)
İşlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,
d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle,
e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,
g) (…) büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
h) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,
İşlenmesi hâlinde, beş yıldan on yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi halinde, beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, ceza yarı oranında artırılır ve onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
(4) (Ek: 6/12/2006 – 5560/6 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikâyet aranmaz.
(5) (Ek: 18/6/2014-6545/62 md.) Hırsızlık suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.
Madde 143 – Suçun Gece Vakti İşlenmesi
(1) Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Madde 144 – Daha Az Cezayı Gerektiren Haller
(1) Hırsızlık suçunun;
a) Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde,
b) Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla,
İşlenmesi halinde, şikayet üzerine, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Madde 145 – Malın Değerinin Az Olması
(1) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/16 md.) Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, suçun işleniş şekli ve özellikleri de göz önünde bulundurularak, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Madde 146 – Kullanma Hırsızlığı
(1) Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikayet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması halinde bu hüküm uygulanmaz.
Madde 147 – Zorunluluk Hâli
(1) Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesi halinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Hırsızlık Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları
Başkasına Ait Taşınır Mal
Eşyanın başkasına ait olması ve üzerinde korunan bir zilyetlik bulunması gerekir. Sahipsiz veya gerçekten terk edilmiş bir eşya ile kaybedilmiş ya da bir yerde unutulmuş eşya birbirinden ayrılır. Bir malın kolay ulaşılabilir yerde bulunması, sahibinin onu terk ettiği anlamına gelmez.
Rıza Dışında Alma
Malın, onu elinde bulunduran kişinin rızası dışında hâkimiyet alanından çıkarılması ve failin fiilî tasarrufuna geçmesi önemlidir. Rızanın varlığı, kapsamı ve hangi işlem için verildiği araştırılır. Bir eşyayı inceleme izni ile onu alıp götürme izni aynı değildir. Buna karşılık ödünç verme veya saklama amacıyla yapılan teslimin hukuki niteliği farklı olabilir.
Kast ve Yarar Sağlama Amacı
Hırsızlık kasten işlenebilir. Ayrıca kişinin kendisine veya başkasına yarar sağlama amacıyla hareket etmesi gerekir. Yanlışlıkla başkasının benzer çantasını almak ile çantayı sahiplenmek için almak aynı değildir. Amaç; mesajlar, taraf ilişkileri, eşyanın saklanması veya satılması ve olayın bütünü üzerinden belirlenir.
Ceza Genel Kurulu: Manevi Değeri Bulunan Eşya da Korunabilir
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 28.06.2022 tarihli, 2018/601 E., 2022/490 K. sayılı kararında, imha için muhafaza edilen hastalıklı hayvan etlerinin alınmasını inceledi. Kurul, ekonomik değer bulunmamasının veya değerin çok az olmasının hırsızlık suçunu kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını; sahibi açısından manevi değeri bulunan eşyanın da suçun konusu olabileceğini açıkladı. Somut olayda hırsızlığın unsurlarının oluştuğunu kabul ederek Dairenin aksi yöndeki bozmasını kaldırdı.[4]
Bu nedenle aile fotoğrafı veya hatıra eşyası için yalnızca ikinci el satış fiyatına bakmak yeterli olmaz. Değerin ceza üzerindeki etkisi ise suçun oluşmasından ayrı olarak TCK 145 çerçevesinde değerlendirilir.
Basit ve Nitelikli Hırsızlık Cezası Ne Kadar?
| Düzenleme | Kanuni Ceza | Başlıca Durum |
|---|---|---|
| TCK 141/1 | 1–3 yıl hapis | Nitelikli hal veya özel düzenleme bulunmayan temel şekil. |
| TCK 142/1 | 3–7 yıl hapis | Kamu kurumu, toplu taşıma, afet malzemesi veya kullanımı gereği açıkta bırakılan eşya. |
| TCK 142/2 | 5–10 yıl hapis | Bina içinde korunan veya kilitli eşya, özel beceri, bilişim sistemi gibi haller. |
| TCK 142/3 | 5–12 yıl hapis | Sıvı veya gaz halindeki enerji ve kanunda belirtilen tesislerde işlenme. |
| TCK 143 | Ceza yarı oranında artırılır. | Gece vakti işlenme. |
| TCK 144 | 2 ay–1 yıl hapis veya adli para cezası | Ortak mal veya hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacı. |
TCK 142/2-b’deki fiilin kendisini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi, 142/3’teki örgüt faaliyeti ve 142/5’teki kamu hizmetinin aksaması için ayrıca artırım hükümleri vardır. Teşebbüs, etkin pişmanlık, yaş küçüklüğü ve diğer hükümler de sonuç cezayı etkileyebilir. Tablodaki aralıklar, cezaevinde geçirilecek süreyi göstermez.
Market ve Mağazada Hırsızlık Suçu
Market veya mağazada muhafaza edilen ürünün izinsiz alınması, koşulları varsa TCK 142/2-h kapsamındaki nitelikli hırsızlıktır. Mağazanın müşterilere açık olması, içerideki bütün ürünleri “açıkta bırakılmış eşya” haline getirmez. Aynı şekilde ürünün fiyatının düşük olması da nitelikli halin bulunmadığı anlamına gelmez.
Ürünün sepete konulması olağan alışveriş davranışıdır. Suç iddiasında ödeme yapmama kastını gösteren hareketler ve olayın gelişimi incelenir. Kasadan geçiş, etiket veya alarmın çıkarılması, gizleme hareketi, görevlinin gözlemi ve kamera kaydı önem taşır. Yanlışlıkla ödeme unutulduğu savunması da bütün delillerle birlikte değerlendirilir.
Mağazadan Çıkmadan Yakalanmak: Teşebbüs ve Kesintisiz Takip
Hırsızlığın tamamlanması için eşya üzerinde fiilî hâkimiyet kurulması gerekir. Olayın başından itibaren kesintisiz takip altında olan kişinin yakalanması ile, eşyanın kaybolduğu sonradan fark edilip kişinin bulunması aynı değildir. Yalnızca yakalanılan yerin mağazanın içi veya dışı olması üzerinden otomatik sonuç çıkarılmaz.
Ceza Genel Kurulu: Mağaza İçinde Kesintisiz Takip ve Değer Azlığı
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.05.2017 tarihli, 2015/156 E., 2017/256 K. sayılı kararında, mağazadan aldığı iki giysinin alarmını çıkarıp çantasına koyan ve kesintisiz takip sonucu çıkış kapısı yanında yakalanan kişinin eyleminin teşebbüs aşamasında kaldığını belirtti. Kararda ayrıca, olay tarihindeki satın alma gücü ve eşyanın değeri dikkate alınarak TCK 145 indiriminin uygulanması gerektiği kabul edildi; Başsavcılığın itirazı reddedildi.[5]
Karardaki eski tarihli parasal tutarlar, bugünkü dosyalar için sabit bir sınır oluşturmaz. Teşebbüsün varlığı ile değer azlığı indirimi de farklı sorulardır; aynı dosyada her ikisinin şartları ayrıca incelenebilir.
Bulunan veya Unutulan Telefonu Almak Hırsızlık mı?
Yerde bulunan eşya, kafede masada unutulan telefon ve sahibinin elinden alınan telefon aynı şekilde değerlendirilmez. TCK 160; kaybolması nedeniyle malikinin zilyetliğinden çıkan veya hata sonucu ele geçen eşya üzerinde, iade etmeden ya da yetkili mercileri haberdar etmeden malik gibi tasarrufta bulunmayı ayrıca düzenler. Bu suçun takibi şikâyete bağlıdır; yaptırımı bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Her unutulan eşya kaybolmuş sayılmaz. Sahibinin kim olduğunun bilinmesi, kısa araştırmayla belirlenebilmesi, eşyanın bırakıldığı yer ve zilyetlik bağının sürmesi önemlidir. “Buldum, o yüzden suç olmaz” düşüncesiyle telefonu kullanmak veya satmak hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Yargıtay: Takside Unutulan Telefonun Kullanılıp Satılması
Yargıtay 13. Ceza Dairesi, 08.03.2016 tarihli, 2014/36942 E., 2016/3918 K. sayılı kararında, yolcunun takside unuttuğu telefonu sürücünün kullanıp satmasını inceledi. Telefonun sahibinin bilindiği ve kolaylıkla belirlenebildiği olayda, fiilin TCK 160 yerine TCK 141/1 kapsamında hırsızlık olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozdu.[6]
Telefonun IMEI bilgisi, hat kullanım kayıtları, teslim ve satış bilgileri araştırmada önem taşıyabilir. Bulunan eşyayı yetkili mercilere teslim etmek ve teslimi belgelendirmek, sonradan çıkabilecek iddialar bakımından da önemlidir.
Evden, İşyerinden veya Ortak Odadan Eşya Almak
Bina veya eklentileri içinde muhafaza edilen eşya bakımından TCK 142/2-h gündeme gelebilir. Konuta veya işyerine girişin izinli olması, içerideki eşyaların alınmasına da izin verildiği anlamına gelmez. Buna karşılık iş ilişkisi içinde kişiye özellikle teslim edilmiş para veya eşyanın amacı dışında kullanılması, güveni kötüye kullanma suçuyla ayrımı gerektirebilir.
Yargıtay: Birlikte Kalınan Lojman Odasındaki Banka Kartı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 03.03.2026 tarihli, 2025/14343 E., 2026/3014 K. sayılı kararında, aynı lojman odasında kalınan kişinin cüzdanından banka kartının habersiz alınmasını bina içinde muhafaza edilen eşya hakkında hırsızlık kapsamında değerlendirdi. Daire, kartın kullanıldıktan sonra iade edilmesine ilişkin etkin pişmanlık değerlendirmesini de inceleyerek hükmü onadı.[9]
Bu kararın eşyanın alınmasına ilişkin değerlendirmesi ile kartın kullanılmasından doğabilecek diğer suçlar birbirine karıştırılmamalıdır. Ortak ev veya odada bulunmak, diğer kişinin her eşyası üzerinde serbestçe tasarruf yetkisi vermez.
Araç, Bisiklet ve Açıkta Bırakılan Eşya Hırsızlığı
Aracın nerede bulunduğu, kilit durumu, anahtarın nasıl elde edildiği ve hangi eşyanın alındığı uygulanacak hükmü etkiler. Kilitlenerek korunan bisiklet ile korunaksız bir yerdeki eşya aynı nitelendirmeye tabi olmayabilir. Otoparkın veya garajın bina eklentisi olup olmadığı da olayın fiziksel özellikleriyle belirlenir.
TCK 142/1-e’deki “adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya”, dışarıda bulunan her eşyayı kapsayan bir ifade değildir. Kullanım amacı gereği dışarıda tutulan tarım ekipmanı ile taşınma sırasında kısa süreliğine kaldırıma bırakılan kişisel eşya farklı özellikler taşır. Eşyanın kullanım biçimi, yer ve koruma durumu birlikte incelenir.
Kontak anahtarının araç üzerinde bulunması da sahibinin aracı almaya rıza gösterdiği anlamına gelmez. Basit veya nitelikli hal değerlendirmesi için aracın bulunduğu yer ve diğer şartlar araştırılır. Bir aracı kısa süre kullanıp geri bırakma iddiası ise ayrıca TCK 146’daki şartları gerektirir.
Bilişim Yoluyla Hırsızlık: Banka Hesabından İzinsiz Para Aktarma
Başkasının internet bankacılığına izinsiz girilip parasının başka hesaba aktarılması, koşulları varsa TCK 142/2-e kapsamındaki bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlıktır. Mağdurun kandırılarak bizzat para göndermesi, hesap bilgilerinin ele geçirilmesi ve banka kartının kullanılması ise farklı suçlarla ayrımı gerektirir.
Yargıtay: Sahte Banka Sitesiyle Ele Geçirilen Şifrenin Kullanılması
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 18.11.2025 tarihli, 2023/17723 E., 2025/20247 K. sayılı kararında, bankanın sayfasını taklit eden bir siteyle hesap bilgilerinin ele geçirilmesinden sonra hesaba girilerek para aktarılmasını inceledi. Somut fiilin TCK 142/2-e kapsamında bilişim yoluyla hırsızlık olduğu yönündeki kabulü yerinde buldu ve hükümleri onadı.[7]
Bu olaylarda işlem saati, IP ve bağlantı kayıtları, cihaz bilgileri, doğrulama mesajları, paranın izlediği hesaplar ve çekim görüntüleri birlikte önem taşır. Hesabın bir kişi adına olması ile o kişinin suçun bütün hareketlerini gerçekleştirdiğinin ispatı aynı şey değildir. Teknik veriler, savunmalar ve para hareketleri birlikte incelenir.
Güncel Düzenleme: Hesabın Askıya Alınması ve Paraya Elkoyma
CMK 128/A, bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık dahil maddede sayılan suçlar bakımından, makul şüphe bulunması halinde ilgili mali kuruluşun suça ilişkin hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilmesini düzenler. Askıya alma bilgileri derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Suça konu menfaate elkoyma ve mağdura ait olduğu anlaşılan menfaatin iadesi de aynı maddede ayrıca düzenlenmiştir.[2]
İzinsiz işlem fark edildiğinde bankaya gecikmeden bildirim yapılması, erişimin güvenliğinin sağlanması ve işlem belgeleriyle adli başvuruda bulunulması önem taşır. Askıya alma, elkoyma ve iade aynı işlem değildir; her birinin kanuni şartları vardır. Bankaya bildirim yapılması da paranın her durumda derhal geri döneceği anlamına gelmez.
ATM’de Unutulan Kartla Açık Hesaptan Para Çekmek
ATM’de hazır duran nakit parayı almak ile cihazda unutulmuş kartı kullanarak hesaptan para çekmek aynı fiil değildir. Kartın kullanılması, TCK 245’teki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunun ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
Ceza Genel Kurulu: Unutulan Kartın Kullanılmasında Özel Hüküm
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.01.2026 tarihli, 2024/199 E., 2026/28 K. sayılı kararında, kartını ATM’de unutarak hesabı açık bırakan kişinin ardından işlem yapıp hesaptan para çeken failin eylemini değerlendirdi. Kurul, TCK 245/1’in özel hüküm olduğunu kabul etti; fiili basit hırsızlık olarak nitelendiren Daire bozmasını kaldırarak dosyayı uygulamanın denetlenmesi için gönderdi.[8]
Bu nedenle ATM ile ilgili bir olayda yalnızca “para alınmış” olmasına bakmak yeterli olmaz. Kartın kullanılıp kullanılmadığı, paranın nereden ve hangi işlemle elde edildiği belirlenmelidir.
Gece Vakti Hırsızlık Cezayı Nasıl Etkiler?
TCK 143 uyarınca hırsızlık gece vakti işlenirse ceza yarı oranında artırılır. TCK 6/1-e’de gece vakti; güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar devam eden zaman olarak tanımlanır. Sabit bir saat aralığı yerine suçun işlendiği yer ve tarihteki güneş saatleri esas alınır.
Suçun hangi saatte gerçekleştiği kamera kayıtları, tanıklar ve diğer belgelerle belirlenir. Sadece olayın sabah fark edilmiş olması, hırsızlığın gece işlendiğini tek başına göstermez. Kayıt cihazının saatinin doğru olup olmadığı da gerektiğinde kontrol edilir.
Malın Değerinin Azlığı ve Ağır İhtiyaç Hali
TCK 145, malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılmasına veya fiilin işleniş şekli ve özellikleri de dikkate alınarak ceza vermekten vazgeçilmesine imkân tanır. Kanun, bütün dosyalarda geçerli sabit bir Türk lirası sınırı belirlemez. Değer, olay tarihindeki ekonomik koşullarla birlikte incelenir.
Bir ürünün mağazaya eksiksiz geri verilmesi ile başlangıçtaki değerinin az olması farklı konulardır. Geri verme etkin pişmanlıkla ilgili olabilir; TCK 145 ise alınan malın değeri üzerinde durur. Birden fazla eşya veya kısmi alma söz konusuysa kastın yöneldiği miktar da araştırılır.
TCK 147’deki ağır ve acil ihtiyaç hali de değer azlığından ayrıdır. Maddede belirleyici olan, eylemin ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmesidir. Sadece “ihtiyacım vardı” denilmesi yerine ihtiyacın niteliği ve olayla bağlantısı incelenir.
Alacağını Tahsil Etmek İçin Eşya Almak Suç mu?
Bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla başkasının eşyasını almak, TCK 144/1-b’de daha az cezayı gerektiren hal olarak düzenlenmiştir. Bu hüküm, kişiye kendi başına haciz yapma veya borçlunun malına el koyma yetkisi vermez. Alacağın dayanağı, miktarı, borçlu ve alınan mal arasındaki ilişki ile tahsil amacı araştırılır.
Paydaş veya elbirliğiyle malik olunan taşınır malın alınması da TCK 144/1-a kapsamında olabilir. Ortak maldaki payın varlığı, diğer hak sahiplerinin zilyetliğini ortadan kaldırmayı kendiliğinden hukuka uygun hale getirmez. Maddenin iki halinde de şikâyet üzerine iki aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür.
Kullanma Hırsızlığı: Geri Getirmek İçin Almak
TCK 146, malı geçici kullanıp zilyedine geri vermek amacıyla işlenen hırsızlığı düzenler. Başlangıçtaki amaç önemlidir. Suç ortaya çıktıktan sonra eşyayı iade etmek, baştan beri kullanıp geri verme amacı bulunduğunu tek başına ispatlamaz.
Bu halde takip şikâyete bağlıdır ve ceza yarı oranına kadar indirilir. Eşyanın başka bir suçta kullanılması halinde bu hüküm uygulanmaz. Kullanma amacı ile eşyanın muhafaza veya kullanım için önceden teslim edilmesinden doğan güveni kötüye kullanma ayrımı da ayrıca yapılır.
Eşler ve Yakın Akrabalar Arasında Hırsızlık
TCK 167/1, yağma ve nitelikli yağma hariç malvarlığına karşı bazı suçlarda yakınlık ilişkisine bağlı şahsi cezasızlık sebepleri öngörür. Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler, üstsoy ve altsoy ile maddede belirtilen diğer kişiler ve aynı konutta yaşayan kardeşler bu kapsamda yer alır.
TCK 167/2’deki kişiler için ise şikâyet ve yarı oranında indirim düzenlenmiştir. Boşanmış eşler, ayrılık kararı verilen eşler ve evlilik devam eden eşler aynı durumda değildir. Ayrıca eşyanın gerçekten kime ait olduğu ve zararın kime yöneldiği belirlenmelidir.
Eşyayı Geri Verince Hırsızlık Cezası Kalkar mı?
TCK 168’deki etkin pişmanlık, tamamlanmış hırsızlıktan sonra kişinin bizzat pişmanlık göstererek zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle gidermesi halinde ceza indirimi sağlar. Ödeme veya iade, her durumda davayı kendiliğinden düşürmez.
- Kovuşturma başlamadan önce tam giderim: Ceza üçte ikisine kadar indirilir.
- Kovuşturma başladıktan sonra, hükümden önce: Ceza yarısına kadar indirilir.
- Kısmi giderim: Etkin pişmanlık uygulanması için ayrıca mağdurun rızası gerekir.
Kovuşturma iddianamenin kabulüyle başlar. İadenin veya ödemenin tarihi bu nedenle önemlidir. Kolluğun eşyayı arama sırasında bulması ile failin pişmanlık göstererek bulunmasını ve iadesini sağlaması aynı değildir. Eşyanın geri gelmesi kadar kişinin bu sonuçtaki katkısı da incelenir.
Eşyanın üçüncü kişiye satılması halinde geri alma ve giderim süreci ayrıca araştırılmalıdır. Kimden alındığı, kime verildiği, bedel ödenip ödenmediği ve hangi zararın giderildiği belgelenmelidir. Teslim tutanağı, banka dekontu ve mağdurun beyanı dosya açısından önem taşır.
Hırsızlık Diğer Malvarlığı Suçlarından Nasıl Ayrılır?
Hırsızlık ile Yağma Arasındaki Fark
Malı almak veya alınmasına karşı koymayı engellemek amacıyla cebir ya da kanunda belirtilen nitelikte tehdit kullanılması yağma suçunu gündeme getirir. Her tartışma veya eşya alma olayı yağma değildir. Cebir veya tehdidin zamanlaması, malın alınmasıyla bağlantısı ve yararlanma amacı birlikte incelenir.
Yargıtay: Yararlanma Amacının Bulunmadığı Eşya Alma
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 18.05.2026 tarihli, 2026/2888 E., 2026/4354 K. sayılı kararında, yaralama olayı sırasında mağdurun eşyalarının alınmasını inceledi. Olay yerinden ayrılmama ve olayın bütünündeki davranışları değerlendiren Daire, eşya üzerinde mal edinme veya yararlanma kastının bulunmadığını belirterek ayrıca verilen nitelikli yağma mahkûmiyetini bozdu. Kasten yaralamaya ilişkin hükmü ise onadı.[10]
Karar, zor kullanıldığı bir olayda bile malvarlığı suçunun manevi unsurunun ayrıca araştırılması gerektiğini gösterir. Kastın tespiti yalnızca bir eşyanın kişinin elinde bulunmasına indirgenmez.
Güveni Kötüye Kullanma ile Farkı
Güveni kötüye kullanma suçunda, malın muhafaza edilmek veya belirli şekilde kullanılmak üzere devri önemlidir. Hırsızlıkta ise rıza dışı alma vardır. İşyerine girme yetkisi, kasadaki paranın kişiye teslim edildiği anlamına gelmez; teslimin amacı ve kapsamı belirlenmelidir.
Çalınan Mala Zarar Verilmesi
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 03.02.2026 tarihli, 2025/7375 E., 2026/954 K. sayılı kararında, çalınan aracın parçalarının alınarak hasarlı bırakılmasını değerlendirdi. Hırsızlığın ve zararın konusunun aynı araç olması nedeniyle ayrıca mala zarar verme suçundan ceza verilemeyeceğine karar verdi; o suçtan mahkûmiyeti kanun yararına bozarak beraat hükmü kurdu.[11]
Çantayı almak için aracın camını kırmakta ise çalınan mal ile zarar verilen mal farklıdır. Bu ayrım ve şikâyet istisnası için mala zarar verme suçu hükümleri ayrıca değerlendirilir. Suç eşyasını sonradan satın almak da, kişinin önceki hırsızlığa katılımı ve bilgisi araştırılmadan doğrudan aynı suç olarak kabul edilemez.
Hırsızlık Şikâyete Bağlı mı? Uzlaşma Olur mu?
TCK 141 ve 142 kapsamındaki hırsızlık kural olarak resen soruşturulur. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi bu nedenle davayı kendiliğinden düşürmez. Buna karşılık TCK 144, kullanma hırsızlığına ilişkin TCK 146 ve TCK 167/2 gibi özel düzenlemelerde şikâyet şartı vardır. Şikâyete bağlı hallerde TCK 73’teki altı aylık süre ve öğrenme koşulları dikkate alınır.
Basit hırsızlık TCK 141, CMK 253’te açıkça uzlaştırma kapsamında sayılmıştır. Nitelikli hırsızlık TCK 142 ise genel yetişkin uygulamasında bu kapsamda değildir. Şikâyete bağlı özel haller, çocuklara ilişkin hükümler ve birlikte işlenen suçlar ayrıca değerlendirilir. Şikâyetten vazgeçme, uzlaşma ve etkin pişmanlık farklı sonuçlar doğuran kurumlardır.[2]
Suç iddiası kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına bildirilebilir. Savcılık delilleri toplayıp kamu davası açılması için yeterli şüphe bulunup bulunmadığını değerlendirir. Dava açılması halinde mahkeme, isnadı ve savunmayı bütün delillerle inceler. Kişinin daha önce şüpheli olarak ifade vermesi, mahkûm olduğu anlamına gelmez.
İlk Hırsızlık Suçunda HAGB, Erteleme veya Para Cezası
“İlk suçta ceza verilmez” şeklinde genel bir kural yoktur. Adli sicil kaydı, hükmolunan sonuç ceza ve diğer şartlar hangi kurumların uygulanabileceğini etkiler.
- Adli para cezasına çevirme: TCK 50 çerçevesinde kısa süreli hapis cezaları bakımından koşulları varsa değerlendirilebilir. TCK 144’te hapis ile para cezası seçenekli olduğundan, hapis seçilirse TCK 50/2’deki sonradan paraya çevirme yasağı dikkate alınır.
- Hapis cezasının ertelenmesi: TCK 51 uyarınca kural olarak iki yıl veya daha az sonuç hapis cezası ve diğer şartlar aranır. Maddede yaşa bağlı üç yıllık sınır da düzenlenir.
- HAGB: CMK 231 uyarınca iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası, önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti bulunmaması, yeniden suç işlememe kanaati ve zarar giderimi gibi şartlar değerlendirilir.
Nitelikli hırsızlıkta kanuni cezanın yüksek olması, indirimler sonrasında oluşan sonuç cezanın ayrıca incelenmesini gerektirir. Önceden HAGB verilmiş olması halinde denetim süresi ve yeni suçun tarihi de önem taşır. HAGB beraat değildir; erteleme de mahkûmiyetin ortadan kalkması anlamına gelmez.
Çocuklarda Hırsızlık Suçu ve Yaş Küçüklüğü
Fiili işlerken on iki yaşını doldurmayan çocukların ceza sorumluluğu yoktur; çocuklara özgü güvenlik tedbirleri gündeme gelebilir. On iki–on beş yaş grubunda fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği değerlendirilir. On beş–on sekiz yaş grubunda ise TCK 31’deki indirim hükümleri uygulanır.
Olay günündeki yaş esas alınır. Çocuğun ifadesinin alınması, zorunlu müdafi, görevli çocuk mahkemesi ve koruyucu tedbirler bakımından özel kurallar vardır. Bir yetişkin dosyasındaki ceza veya usul açıklamasını çocuğa aynen uygulamak doğru olmaz.
Hırsızlık Suçunda Deliller ve Savunma
Mahkûmiyet için suçun sanık tarafından işlendiği, hukuka uygun delillerle ortaya konulmalıdır. Eşyanın kaybolması, olay yerinde bulunma veya taraflar arasında husumet olması tek başına failin kimliğini ispatlamaz. Kamera kaydı da görüntünün içeriği, devamlılığı ve kişi teşhisine elverişliliğiyle değerlendirilir.
- Fiziksel eşya: Kamera, görgü tanığı, parmak izi, teslim belgesi, seri numarası, IMEI ve satış kayıtları.
- İşyerindeki ürün: Stok kayıtları, kasa işlemleri, fiş, görevli gözlemi ve görüntülerin bütünü.
- Bilişim işlemi: İşlem ve bağlantı kayıtları, IP bilgisi, doğrulama mesajları, cihaz verileri, banka hareketleri ve çekim görüntüleri.
- İade veya ödeme: Geri verme tutanağı, dekont, eşyanın durumu ve mağdurun giderime ilişkin açıklaması.
Şüpheli veya sanık, müdafi yardımından yararlanabilir; lehine olan delillerin toplanmasını isteyebilir. Ödeme belgesi, rıza mesajı, eşyanın kendisine ait olduğunu gösteren kayıt veya başka yerde bulunduğuna ilişkin delil varsa dosyaya sunulmalıdır. Savunmanın hangi iddiayı karşılamaya yönelik olduğu açıkça belirtilmelidir.
Mağdur bakımından ise kamera kayıtları silinmeden yer ve zaman aralığını bildirmek, eşyanın ayırt edici bilgilerini korumak önem taşır. Başvuruda olayın bilinen kısmı ile tahminler ayrılmalıdır. Delil elde etme amacı, başka kişilerin hesabına veya cihazına izinsiz erişme yetkisi vermez.
Hırsızlık Davasında Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
TCK 141 ve 142/1–2 kapsamındaki hırsızlık davalarında genel olarak asliye ceza mahkemesi görevlidir. TCK 142/3’teki beş yıldan on iki yıla kadar hapis öngören düzenleme, ağır ceza mahkemesinin görevine ilişkin üst sınır kuralı bakımından ayrıca değerlendirilir. Çocuklar, bağlantılı suçlar ve özel görev hükümleri de dikkate alınır.[3]
Basit hırsızlığın yetişkinler bakımından olağan dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır. Nitelikli hırsızlıkta uygulanacak hüküm ve kanuni üst sınır nedeniyle farklı süreler söz konusu olabilir. Yaş küçüklüğü, kesilme, durma ve nitelikli hal değerlendirmesi yapılmadan her dosya için aynı süre söylenemez.
İstanbul, Kocaeli, Sakarya ve Bursa’daki olaylarda da aynı suç hükümleri uygulanır. Yetkili yer, esas olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir; bilişim yoluyla işlenen suçlarda özel yetki kuralları da incelenir. Başvurunun hangi adliyede yapılacağı, olayın yeri ve gerçekleşme biçimiyle birlikte belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit Hırsızlık Cezası Kaç Yıl?
TCK 141/1’de bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörülür. Sonuç ceza, uygulanacak artırım ve indirimlerle değişebilir.
Nitelikli Hırsızlık Cezası Ne Kadar?
TCK 142/1 için üç–yedi yıl, 142/2 için beş–on yıl, 142/3 için beş–on iki yıl hapis öngörülür. Maddelerdeki ek artırım nedenleri ayrıca dikkate alınır.
Marketten Küçük Bir Ürün Almak Basit Hırsızlık mı?
Ürünün ucuz olması tek başına temel şeklin uygulanmasını gerektirmez. Bina içinde muhafaza edilen eşya bakımından nitelikli hal, değer bakımından ise TCK 145 ayrı incelenir.
Mağazadan Çıkmadan Yakalanırsam Suç Oluşmaz mı?
Çıkış kapısının geçilip geçilmemesi tek ölçüt değildir. Alma hareketi, fiilî hâkimiyet ve kesintisiz takip değerlendirilerek teşebbüs veya tamamlanma belirlenir.
Unutulan Telefonu Almak Suç mu?
Sahibinin bilinmesi, zilyetlik bağının sürmesi ve eşyanın gerçekten kaybolmuş olup olmaması önemlidir. Olay hırsızlık veya TCK 160 kapsamında değerlendirilebilir.
ATM’de Unutulan Kartla Para Çekmek Hırsızlık mı?
Ceza Genel Kurulunun yukarıda açıklanan 14.01.2026 tarihli kararı, unutulan kartla açık hesaptan para çekilmesini TCK 245/1 kapsamında değerlendirmiştir. Hazır duran nakdin alınması farklı bir olaydır.
İnternet Bankacılığından İzinsiz Para Aktarmak Hangi Suç?
Koşulları varsa TCK 142/2-e kapsamındaki bilişim yoluyla hırsızlıktır. Kart kullanımı ve mağdurun hileyle bizzat para göndermesi gibi durumlar ayrıca ayrılır.
Eşyayı Geri Verirsem Dava Kapanır mı?
İade etkin pişmanlık indirimi sağlayabilir. Davanın kapanması için uzlaşma veya şikâyete bağlı özel hal gibi başka şartlar önem taşıyabilir; iade tek başına her dosyayı bitirmez.
Polis Eşyayı Bulduysa Etkin Pişmanlık Olur mu?
Eşyanın ele geçmesi tek başına yeterli değildir. Pişmanlık ve kişinin iade veya zararın giderilmesindeki katkısı değerlendirilir.
Hırsızlıkta Şikâyetten Vazgeçmek Davayı Düşürür mü?
TCK 141 ve 142 kapsamındaki resen soruşturulan hallerde kural olarak düşürmez. Şikâyete bağlı TCK 144, 146 veya 167/2 gibi özel hükümler ayrıca incelenir.
Hırsızlıkta Uzlaşma Var mı?
Basit hırsızlık TCK 141 uzlaştırma kapsamındadır. Nitelikli hırsızlık genel yetişkin uygulamasında bu kapsamda değildir; özel hükümler ve birlikte işlenen suçlar da kontrol edilir.
İlk Hırsızlık Suçunda Hapse Girilir mi?
İlk suç olması tek başına cevap vermez. Sonuç ceza, HAGB, erteleme, seçenek yaptırımlar ve infaz hükümleri ayrı değerlendirilir.
Hırsızlık Cezası Paraya Çevrilir mi?
TCK 50’deki şartları sağlayan kısa süreli hapis için mümkün olabilir. TCK 144’te hapis seçilmişse seçenek yaptırımlara ilişkin TCK 50/2 istisnası dikkate alınır.
Gece Vakti Hırsızlıkta Ceza Ne Kadar Artar?
TCK 143 uyarınca yarı oranında artar. Gece vakti, olayın yer ve tarihindeki güneş saatlerine göre kanundaki tanımla belirlenir.
Alacağım Var Diye Borçlunun Telefonunu Alabilir miyim?
Alacak, başkasının eşyasına kendiliğinden el koyma hakkı vermez. Hukuki ilişkiye dayanan tahsil amacı varsa TCK 144/1-b’nin şartları incelenir.
Geri Getirmek İçin Araç Almak Suç mu?
Rıza dışında alma, baştan beri geçici kullanıp iade amacı varsa TCK 146 kapsamında olabilir. Malın başka bir suçta kullanılması halinde bu hüküm uygulanmaz.
Eşimin Parasını Almam Hırsızlık Sayılır mı?
Paranın kime ait olduğu ve fiilin unsurları incelenir. TCK 167’deki yakınlık ilişkisi şartları varsa şahsi cezasızlık veya indirim gündeme gelebilir.
Kamera Kaydı Olmadan Hırsızlık İspatlanabilir mi?
Evet. Hukuka uygun diğer deliller de değerlendirilebilir. Bununla birlikte mahkûmiyet için isnadın yeterli delille ispatlanması gerekir.
Çalıntı Eşyayı Satın Alan da Hırsızlıkla mı Yargılanır?
Hırsızlığa önceden katılma ile suça katılmadan sonradan eşyayı satın alma farklıdır. Bilgi, kast ve fiile katılım araştırılarak TCK 165 veya diğer ilgili hükümler değerlendirilir.
Hırsızlık İddiasında Tutuklama Otomatik mi?
Hayır. Suçlamanın adı tek başına tutuklama için yeterli değildir. CMK 100 ve devamındaki delil, tutuklama nedeni ve ölçülülük koşulları incelenir.
Çocuk Hırsızlık Yaparsa Yetişkinle Aynı Cezayı mı Alır?
Hayır. Fiil tarihindeki yaş ve TCK 31’deki şartlar dikkate alınır. Çocuklara ilişkin özel usul ve mahkeme hükümleri de uygulanır.
Hırsızlık Şikâyeti İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Olayın tarih ve yeri, eşyanın tanımı, varsa fatura veya seri numarası, kamera konumu, tanık ve işlem belgeleri yararlıdır. Belge eksikliği tek başına olayın bildirilmesini engellemez.
Kaynaklar
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle m. 6, 21, 31, 35, 50–51, 66–67, 73, 141–147, 160, 165, 167–168 ve 245. ↩ ↩
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle m. 12, 100, 128/A, 158, 175, 217, 231 ve 253. ↩ ↩
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m. 11–14. ↩
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 28.06.2022, 2018/601 E., 2022/490 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 09.05.2017, 2015/156 E., 2017/256 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay 13. Ceza Dairesi, 08.03.2016, 2014/36942 E., 2016/3918 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 18.11.2025, 2023/17723 E., 2025/20247 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.01.2026, 2024/199 E., 2026/28 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 03.03.2026, 2025/14343 E., 2026/3014 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 18.05.2026, 2026/2888 E., 2026/4354 K. Kararın tam metni. ↩
- Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 03.02.2026, 2025/7375 E., 2026/954 K. Kararın tam metni. ↩
Kaynak kontrol tarihi: 26 Ekim 2026.
Yasal Uyarı
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç garantisi niteliğinde değildir. Her somut olay, kendi koşulları, delilleri ve uygulanacak hukuk çerçevesinde değerlendirilir. Kanunen izin verilen kullanımlar saklı kalmak üzere, makalenin özgün metninin izinsiz çoğaltılması ve yayımlanması yasaktır.
