İkinci el araçta gizlenen pert kaydı, satıştan sonra öğrenildiğinde satıcıya karşı hak ileri sürmenize neden olabilir. Tramer sorgusunda kayıt görünmemesi, aracın geçmişte ağır bir hasar yaşamadığını tek başına göstermez. Buna karşılık her hasarlı araç satışı da kendiliğinden iade hakkı doğurmaz. Satıcının ne açıkladığı, sizin hangi bilgileri bildiğiniz ve aracın gerçek durumu önem taşır.
Aracı satın aldınız, ekspertiz raporunu aldınız ve sorguda önemli bir kayıt görmediniz. Aylar sonra kasko veya servis işlemi sırasında aracın geçmişte perte ayrıldığını öğrendiniz. Böyle bir durumda ilk iş, ilanı ve satış belgelerini korumak, öğrendiğiniz durumu belgelendirmek ve satıcıya gecikmeden bildirim yapmaktır.
İçindekiler
- Tramer temizse satıcı sorumluluktan kurtulur mu?
- Satıcı bilmiyordum derse veya hasarı önceden söylediyse
- İade mi, bedel indirimi mi isteyebilirim?
- İki karar: kayıt görünmemesi ve bildirim tartışması
- Hangi belgeleri saklamalıyım?
- Ne zaman bildirim yapmalı, sürelerde neye bakmalıyım?
- Sık sorulan sorular
Tramer kaydı temizse satıcı sorumluluktan kurtulur mu?
Tek başına temiz sorgu sonucu satıcının bütün sorumluluğunu kaldırmaz. Türk Borçlar Kanunu m.219, satıcının bildirdiği özelliklerin bulunmaması yanında malın değerini veya beklenen faydasını önemli ölçüde azaltan ayıpları da düzenler. Kanun, satıcının ayıbı bilmemesini tek başına sorumluluktan kurtulma sebebi saymaz. Bununla birlikte alıcının bildiği ayıplar için m.222 farklı bir kural getirir. Bu yüzden sorgu sonucunu, ilanı, ekspertiz raporunu ve satış öncesi açıklamaları birlikte okumak gerekir. [1]
Örneğin “iki kapı boyalı” açıklaması ile “araç daha önce perte ayrıldı” açıklaması aynı bilgiyi vermez. Alıcının kaportadaki bir onarımı bilmesi, geçmişteki pert işlemini de bildiği anlamına her olayda gelmez. Aşağıdaki 2026 tarihli istinaf kararı bu ayrım üzerinden ilerliyor.
Satıcı “Ben de pert olduğunu bilmiyordum” derse ne olur?
Satıcının bilgisizliği ile alıcının ayıbı bilerek satın alması farklı konulardır. TBK m.219 bakımından “ben de bilmiyordum” savunması tek başına yeterli değildir. Ancak sorumluluğun kapsamı ve varsa ek zarar talepleri için uygulanacak hükümlere ayrıca bakmak gerekir.
Satıcı pert geçmişini satıştan önce açıkça anlattığını söylüyorsa, bu açıklamanın içeriği ve delilleri önem kazanır. İlan, mesajlar, ekspertiz kaydı ve sözleşme burada işe yarayabilir. “Aracı görerek aldım” şeklindeki genel bir cümle, belirli bir gizli ayıbı bildiğinizi her durumda kanıtlamaz. Öte yandan hasarı bilerek satın aldıysanız bunu yok sayarak talep kuramazsınız.
Galeriden almakla şahıstan almak arasında fark var mı?
Evet. Mesleki veya ticari amaçla hareket eden bir satıcıdan kişisel kullanım için araç alan kişinin işlemi tüketici hukuku kapsamında olabilir. İki kişinin mesleki veya ticari faaliyet dışında yaptığı satışta ise Türk Borçlar Kanunu hükümleri öne çıkar. Her iki tarafın tacir olduğu ticari satışların ayrıca kendi kuralları vardır.
Bu ayrım; başvuru merciini, uygulanacak süreleri ve ayıba ilişkin kuralları etkiler. 6502 sayılı Kanun, ayıplı malı ve tüketicinin seçimlik haklarını m.8–12 arasında düzenler. Bu nedenle bir ticari satış kararını tüketici uyuşmazlığına bütün ayrıntılarıyla aynen taşımak doğru olmaz. [2]
Pert kayıtlı aracı iade mi edebilirim, bedel indirimi mi isteyebilirim?
TBK m.227, koşulları varsa sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız benzeriyle değişim haklarını düzenler. Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da saklıdır. Hangi hakkın somut olaya uygun olduğu, ayıbın niteliği ve kanundaki sınırlamalarla birlikte belirlenir.
Aracı elinizde tutup gizlenen pert kaydı nedeniyle fazladan ödediğinizi düşündüğünüz kısmı isteyebilirsiniz. Bunun için her araçta geçerli sabit bir yüzde yoktur. Teknik ve ekonomik inceleme, satış tarihindeki aracın gerçek durumunu ve değer farkını ortaya koymalıdır.
Aracı geri vermek istiyorsanız talebiniz sözleşmeden dönme olabilir. Ancak bu hakkın koşullarını ve iadenin sonuçlarını ayrıca incelemek gerekir. İade, bedel indirimi ve farklı zarar kalemlerini birbirinin aynısı saymak veya aynı zararı iki kez istemek doğru değildir. Tüketici satışlarında ise 6502 sayılı Kanun’un seçimlik haklara ilişkin hükümleri dikkate alınır.
2026 tarihli karar: Boyayı bilmek, gizlenen pert geçmişini bilmek mi?
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, 20.02.2026, 2023/303 E., 2026/324 K. Dosya ticari nitelikte bir araç satışına ilişkindir. Alıcı, satıştan önce bazı kaporta işlemlerini biliyor; fakat aracın geçmişte perte ayrıldığı sorguda görünmüyordu. Alıcı bu durumu daha sonra garanti uzatma işlemi sırasında öğrendi.
Mahkemenin değerlendirmesi: Daire, kapılardaki boya ve direkteki işlem hakkında bilgi sahibi olmakla, kayıtlara işlenmeyen pert geçmişini bilmek arasında ayrım yaptı. Somut olayda pert geçmişini gizli ayıp kabul etti ve bedel indirimi talebini yerinde buldu.
Sonuç ve sınırı: Satıcının istinaf başvurusunu esastan reddetti; alıcının faiz yönünden başvurusunu kabul ederek yeniden hüküm kurdu. Bu karardan her araç için aynı indirim oranı veya aynı tutar çıkarılamaz. Ayrıca metnin sonunda temyiz yolu gösterildiği için kararı kesinleşmiş bir Yargıtay kararı gibi sunmamak gerekir. [3]
Yargıtay kararı: Pert geçmişi geç öğrenilirse bildirim itirazı ne olur?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 08.12.2020, 2020/4560 E., 2020/7477 K. Alıcı aracın pert geçmişini, aracı sonradan alan kişinin kasko işlemi sırasında öğrendi. İlk derece mahkemesi, satıcıya bildirimin geç olduğu gerekçesiyle talebi reddetti.
Yargıtay’ın değerlendirmesi: Daire, dosyadaki pert geçmişini ve gizli ayıbı dikkate alarak satıcının ağır kusurunu ele aldı. TBK m.225 uyarınca ağır kusurlu satıcının, geç bildirim savunmasıyla sorumluluktan kurtulamayacağını belirtti ve ret kararını bozdu.
Sonuç ve sınırı: Yargıtay belirli bir tazminatı kesin olarak hüküm altına almadı; ret gerekçesini hatalı buldu. Karar, “gizli ayıpta bildirime hiç gerek yok” anlamına gelmez. Ağır kusur değerlendirmesi dosyanın olgularına bağlıdır; ayıbı öğrenince beklememek gerekir. [4]
Ekspertiz yaptırdım; bu durum hakkımı ortadan kaldırır mı?
Ekspertiz yaptırmak ile gizlenen pert kaydını bilmek aynı şey değildir. Raporun hangi parçaları ve kayıtları incelediği, ne açıkladığı ve alıcının hangi bilgiyi öğrendiği önemlidir. Bir raporda boya veya değişen parça yazması, sigorta geçmişindeki her işlemi de açıkladığı anlamına gelmeyebilir.
Ekspertiz hizmetinin ayrıca hatalı olduğu iddiası varsa hizmetin kapsamını ve teknik incelemeyi değerlendirmek gerekir. Satıcının ayıptan sorumluluğu ile ekspertiz hizmetini verenin olası sorumluluğu farklı hukuki dayanaklara sahip olabilir. İkisini tek bir iddia altında varsaymadan ayrı ayrı incelemek daha sağlıklıdır.
Pert geçmişini öğrendiğimde hangi belgeleri saklamalıyım?
| Belge veya kayıt | Neyi açıklamaya yardımcı olur? |
|---|---|
| Satış ilanı ve satış öncesi mesajlar | Satıcının araç hakkında ne söylediğini |
| Noter satış belgesi ve ödeme kayıtları | Satışı, tarafları ve bedel tartışmasını |
| Ekspertiz raporunun tamamı | Hangi kontrolü yaptırdığınızı ve hangi bilgileri aldığınızı |
| Sigorta, servis ve hasar dosyası kayıtları | Aracın geçmişini ve pert işleminin dayanağını |
| Pert geçmişini öğrendiğiniz belge ve tarih | Ayıbı ne zaman ve nasıl öğrendiğinizi |
| Satıcıya bildirim ve teslim/tebliğ kayıtları | Bildirimin içeriğini ve satıcıya ulaşmasını |
İlanı yalnızca bağlantı olarak kaydetmekle yetinmeyin; içerik sonradan değişebilir. Elinizdeki mesajları ve raporların asıllarını koruyun. Teknik durumun değişme ihtimali varsa onarım veya parça değişiminden önce delil tespiti ihtiyacını değerlendirin. Başkasının hesabına izinsiz girerek veya kayıtları değiştirerek delil toplamaya çalışmayın.
Satıcıya ne zaman bildirmeliyim, dava süresi ne kadar?
TBK m.223, olağan incelemeyle ortaya çıkmayan ayıbı sonradan öğrenen alıcının bunu hemen satıcıya bildirmesini öngörür. TBK m.225 ağır kusurlu satıcı için önemli bir istisna getirir. Ancak bu istisnanın size uygulanacağı varsayımıyla bildirimi ertelemeyin. Bildirimde aracın bilgilerini, öğrendiğiniz durumu ve talebinizi açıkça belirtin; ulaştığına ilişkin kayıtları saklayın.
Bildirim süresi ile dava zamanaşımı farklıdır. TBK m.231’de genel kural, devirden başlayan iki yıllık zamanaşımıdır; ağır kusurlu satıcı bu iki yıllık süreden yararlanamaz. Tüketici satışlarında 6502 sayılı Kanun m.12’deki süreler ve ağır kusur veya hileyle gizleme istisnası ayrıca önem taşır. İkinci el tüketici satışları için sorumluluğun bir yıldan az olamayacağı kuralını, bütün dosyalarda sürenin otomatik olarak bir yıl olduğu şeklinde okumamak gerekir.
Tarafların sıfatı, satış tarihi ve öğrenme tarihi netleşmeden “kaç günüm kaldı?” sorusuna güvenilir cevap verilemez. Ticari satışların inceleme ve ihbar kuralları da ayrıca değerlendirme gerektirir. Başvuru yolu bakımından tüketici hakem heyeti, mahkeme ve dava şartı arabuluculuk kapsamını işlemin türüne ve uyuşmazlığın değerine göre belirlemek gerekir.
Sık sorulan sorular
Tramer sorgusunda hasar yoksa araç kesinlikle kazasız mıdır?
Hayır. Sorguda kayıt görünmemesi tek başına aracın bütün hasar geçmişini doğrulamaz. Servis, ekspertiz ve sigorta dosyaları gibi diğer kayıtlarla birlikte inceleme gerekir.
Satıcı pert geçmişini bilmediğini söylerse hiçbir şey isteyemez miyim?
TBK m.219, satıcının ayıbı bilmemesini tek başına sorumluluktan kurtulma sebebi saymaz. Bununla birlikte işlemin türü, alıcının bilgisi ve talebin koşulları önem taşır.
Kapılardaki boyayı bilerek aldım; pert geçmişi için yine talepte bulunabilir miyim?
Boya veya onarım bilgisiyle pert geçmişini bilmek her olayda aynı değildir. 2026 tarihli İstanbul BAM kararı bu ayrımı yapıyor. Sonuç, satış öncesi açıklamaların içeriğine ve delillere bağlıdır.
Aracı geri vermeden bedel indirimi isteyebilir miyim?
Koşulları varsa bedel indirimi hakkı, aracı elinizde tutarken ileri sürebileceğiniz seçimlik haklardan biridir. Miktar için satış tarihindeki değer ve ayıbın etkisi hakkında inceleme gerekir.
Pert çıkan araç için sabit yüzdeyle para iadesi var mı?
Hayır. Bir karardaki hesap oranı diğer araçlara otomatik uygulanmaz. Aracın özellikleri, gerçek durumu ve satış tarihindeki değerler önemlidir.
Satıcıya bildirim yapmadan yalnızca dava açmayı bekleyebilir miyim?
Ayıbı öğrendiğinizde bildirimi geciktirmemek gerekir. Bildirim yükümlülüğü ile dava zamanaşımını ayrı ele alın. Ağır kusur istisnasının uygulanacağını peşinen varsaymayın.
Tüketici işlemlerinin genel çerçevesi için Tüketici Hukuku sayfamızı; teslim belgesi ve farklı araç kusurları için sıfır araçta ayıplı teslim ve alıcının hakları yazımızı inceleyebilirsiniz.
Kaynakça
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — özellikle m.219, 221–223, 225, 227–229 ve 231. ↩
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — özellikle m.3, 8–12 ve 73/A. ↩
- İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 20.02.2026, 2023/303 E., 2026/324 K. — Kararın tam metni ↩
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 08.12.2020, 2020/4560 E., 2020/7477 K. — Kararın tam metni ↩
Yasal Uyarı
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut bir uyuşmazlığa ilişkin hukuki görüş veya sonuç garantisi niteliğinde değildir. Her somut olay, kendi koşulları, delilleri ve uygulanacak hukuk çerçevesinde değerlendirilir. Kanunen izin verilen kullanımlar saklı kalmak üzere, makalenin özgün metninin izinsiz çoğaltılması ve yayımlanması yasaktır.