Senet düzenlerken yalnız tutarı ve imzayı doldurmak yeterli değildir. Günlük dilde “senet” denilen belgenin bono sayılması için kanundaki bilgileri taşıması gerekir. Alacaklının adını, bedeli, tarihleri, yer bilgilerini ve imza yetkisini birlikte kontrol edin. Vadenin boş olmasıyla düzenleme tarihinin eksik olması aynı sonucu doğurmaz. [1]
Bu rehber, şirketlerin ticari ilişkilerinde kullanılan bonolara odaklanır. Tüketici işlemlerinde verilen senetler gibi özel düzenlemeye bağlı işlemleri ayrıca incelemek gerekir.
İçindekiler
Senette Hangi Bilgiler Bulunmalı?
TTK m.776’daki bilgileri aşağıdaki sırayla gözden geçirin. Şirket alacaklıysa ticaret unvanını, kişi alacaklıysa adını açıkça yazın; yalnız “hamiline” yazarak bono düzenlemeyin.
| Bilgi | Nasıl Yazılmalı? |
|---|---|
| Senet Türü | Metin içinde “bono” veya “emre yazılı senet” ibaresi bulunmalı. |
| Ödeme Vaadi | Belirli bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme taahhüdü olmalı. |
| Alacaklı | Kime veya kimin emrine ödeme yapılacağı belirtilmeli. |
| Düzenleme Tarihi Ve Yeri | Gün, ay, yıl ve yer açıkça yazılmalı. |
| Vade | Ödeme zamanı tutarlı biçimde gösterilmeli. |
| Ödeme Yeri | Ödemenin yapılacağı yer belirtilmeli. |
| İmza | Düzenleyen veya yetkili temsilcisi el ile imzalamalı. |
TTK m.777 bazı eksiklikleri tamamlar: Vade yoksa bono görüldüğünde ödenir. Ödeme yeri ayrıca yazılmamışsa düzenleme yeri; düzenleme yeri yoksa düzenleyenin adı yanındaki yer esas alınır. Bu tamamlayıcı bilgiler de yoksa yer eksikliği devam eder. Düzenleme tarihi ve imza için aynı şekilde bir tamamlama kuralı bulunmaz.
Vade Ve Düzenleme Tarihi Nasıl Yazılır?
Düzenleme tarihiyle ödeme gününü ayrı alanlara yazın. Senedin üstündeki “ödeme günü” ile metnin içindeki tarih çelişmesin. TTK m.703 ve 778 uyarınca kanundakinden farklı bir vade türü veya birbirini izleyen çeşitli vadeler içeren senet bono olarak geçersizdir. Taksitli ödeme planını tek bonoya birden çok vade yazarak kurmayın.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 28.03.2024, E.2023/6375, K.2024/3130, vadesiz bonoları görüldüğünde ödenecek senet kabul etti. Somut takipte ibraz ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini belirleyerek BAM kararını bozdu. Böylece vade yazılmaması senedi kendiliğinden geçersiz kılmasa da tahsil süresinin ayrıca izlenmesi gerektiği ortaya çıktı. [2]
Senet Bedeli Ve Düzeltmeler Nasıl Yazılır?
Para birimini ve tutarı açık yazın. Bedeli hem rakamla hem yazıyla gösteriyorsanız ikisini karşılaştırın. TTK m.676, normal bir farklılıkta yazıyla gösterilen bedele üstünlük tanır; bedel yalnız yazıyla veya yalnız rakamla birden çok gösterilmiş ve tutarlar farklıysa en düşük bedel geçerli sayılır. Silinti ve sonradan ekleme iddiasını bu kuralla geçiştirmeyin.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.02.2026, E.2025/208, K.2026/64, 105.000 TL’lik bedelin sonradan eklemeyle 1.105.000 TL’ye çıkarıldığı uyuşmazlığı inceledi. Tahrifatı belirleyen teknik raporu esas alarak senedin önceki tutar için geçerli sayılması, eklenen bölüm ve ferileri yönünden takibin durdurulması gerektiğini kabul etti; direnme kararını bozdu. [3]
En güvenli yol, hatalı belgeyi tarafların bilgisi ve teslim kaydıyla yenilemektir. Düzeltme yapılıyorsa düzenleyenin onayını alın; tek taraflı karalama veya rakam ekleme yapmayın.
Şirket Adına Senedi Kim İmzalar?
Şirketin tam unvanını yazın; imzalayanın güncel temsil yetkisini ve tek mi, birlikte mi imza atacağını kontrol edin. A.Ş.’lerde TTK m.372, Ltd. şirketlerde m.629 bu inceleme açısından önem taşır. Şirket kaşesi imzanın yerini tutmaz. Yetkisiz veya yetkisini aşarak imzalayan kişi, m.678 ve 778 uyarınca bizzat sorumlu olabilir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 20.03.2018, E.2016/29762, K.2018/2821, düzenleyen şirketin kaşesindeki yeri düzenleme yeri olarak değerlendirdi. Yetkilinin şirket kaşesi dışına ayrıca attığı imzayı somut senette aval kabul etti ve ret kararını sonucu itibarıyla onadı. Aval, senet borcu için ayrı bir kambiyo taahhüdüdür; ek imzayı sıradan bir formalite saymayın. [4]
Boş Senet İmzalamak Neden Risklidir?
İmza atıp bedeli veya alacaklıyı sonradan doldurmak üzere boş bırakmak ciddi ispat riski yaratır. TTK m.680 ve 778, açık senedin anlaşmaya aykırı doldurulmasına ilişkin savunmanın sonraki hamile karşı ileri sürülmesini sınırlar. Boş senet “zaten geçersiz” diye güvence sağlamaz.
Örneğin Gebze’deki bir üretici, Bursa’daki tedarikçisine teminat için bono verecekse hangi sözleşmeyi ve hangi borcu güvenceye aldığını, tutarı ve iade koşullarını belgelesin. Bono üzerindeki kayıtsız ve şartsız ödeme vaadini bozabilecek ifadeleri de ayrıca değerlendirsin. Teslim anındaki dolu belgenin kopyasını ve teslim tutanağını saklasın.
Senetteki İmza Size Ait Değilse Ne Yapılmalı?
Asıl belgeyi ve imza tarihine yakın gerçek imza örneklerini koruyun. Tahsil veya takip bildirimi geldiğinde “ben imzalamadım” demekle yetinmeyin; doğru başvuru yolunu ve süreyi hemen kontrol edin.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.02.2026, E.2025/344, K.2026/118, bonolardaki imzalar hakkında farklı dosyalarda alınan raporları karşılaştırdı. Ayrıntılı ATK raporlarının neden yetersiz sayıldığı açıklanmadan, bunları değerlendirmeyen başka raporlara dayanılmasını uygun bulmadı ve direnme kararını bozdu. Kurul, raporun hangi mahkemeden alındığından çok incelemenin niteliği ve yeterliliğini değerlendirdi. [5]
Senet Düzenleme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Senet İçin Noter Veya Şahit Gerekir Mi?
Bono için genel bir noter onayı veya şahit şartı yoktur. TTK m.776–777’deki unsurlar ve kanunun tamamlayıcı kuralları önemlidir. Noter ya da şahit bulunması, eksik zorunlu bilgiyi kendiliğinden tamamlamaz.
Senedin Tamamı El Yazısıyla Mı Doldurulmalı?
Hayır. Matbu bir metin kullanılabilir; ancak borç altına girenin imzası el ile atılmalıdır. TTK m.756, 778 ve 1526 gereği bono, güvenli elektronik imzayla düzenlenemez. Fotoğraf veya taranmış kopya yerine senedin aslını saklayın.
T.C. Kimlik Numarası Yazılmazsa Senet Geçersiz Mi?
T.C. kimlik veya vergi numarası TTK m.776’da bononun zorunlu unsuru olarak sayılmamıştır. Buna rağmen aynı adlı kişileri ayırmak, tebligat ve kayıtları eşleştirmek için doğru kimlik, unvan ve adres bilgilerini alın.
Senedi İmzalamadan Önce İlk Yapılması Gerekenler
Önce zorunlu bilgileri, ardından bedeli, tarihleri ve temsil yetkisini kontrol edin. Senedi tamamen doldurduktan sonra imzalayın; aslı, teslim kaydı ve ilgili sözleşmeyi birlikte saklayın. Senetteki ödeme taahhüdü ile ticari sözleşmeden doğan hakları birlikte değerlendirin. İlgili diğer rehberlere Ticaret Ve Şirketler Hukuku merkezinden ulaşabilirsiniz.
Kaynakça
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, m.372, 629, 676, 678, 680, 701–703, 756, 776–778, 1526 ↩
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 28.03.2024, E.2023/6375, K.2024/3130 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 11.02.2026, E.2025/208, K.2026/64 ↩
- Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 20.03.2018, E.2016/29762, K.2018/2821 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.02.2026, E.2025/344, K.2026/118 ↩
Yasal Uyarı
Bu makale, Köksoy Hukuk & Danışmanlık tarafından genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Fırat KÖKSOY‘a aittir. Sitedeki makale ve içerikler, belirli bir kişi veya uyuşmazlık için verilmiş hukuki görüş ya da danışmanlık niteliğinde değildir. Her somut olay kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.